Wie jarenlang heeft gespaard, een bedrijf heeft verkocht of een erfenis heeft ontvangen, volgt de belastingplannen in Den Haag waarschijnlijk met meer dan gemiddelde belangstelling. Begrijpelijk, want de manier waarop Nederland vermogen belast, blijft veranderen. Bij de onderhandelingen over de begroting voor 2027 ligt opnieuw een pakket voorstellen op tafel dat spaarders en beleggers rechtstreeks raakt.
In februari schreef ik al over belasting op koerswinsten die alleen op papier bestaan. Inmiddels kiest het kabinet voor een andere richting. Voor veel beleggingen moet de belasting straks worden uitgesteld tot de winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Tegelijkertijd wil het kabinet de overstap financieren met maatregelen die de belastingrekening in 2027 juist kunnen verhogen.
Dan komt vanzelf de vraag op of je vermogen elders beter af is. Wat gebeurt er met € 250.000, € 500.000 of een miljoen als je naar Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Zweden of Hongarije verhuist? Het antwoord hangt sterk af van wat je met dat geld doet.
Wat ligt er nu in Den Haag op tafel?
De discussie kent twee tijdlijnen. De eerste gaat over de belasting die je volgend jaar betaalt. De tweede over een nieuw stelsel dat volgens de plannen in 2028 moet beginnen.
Voor dat nieuwe stelsel nam de Tweede Kamer op 12 februari 2026 de Wet werkelijk rendement box 3 aan. Daarin was een vermogensaanwasbelasting het uitgangspunt. Behalve rente en dividend zouden ook jaarlijkse waardestijgingen worden belast, zelfs als je de betreffende aandelen gewoon aanhield. Het wetsvoorstel is nog in behandeling bij de Eerste Kamer. (Bron: Eerste Kamer, dossier Wet werkelijk rendement box 3.)
Het kabinet wil dit voorstel inmiddels aanpassen. Vanaf 2028 zouden reguliere aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten onder een vermogenswinstbelasting moeten vallen. De koerswinst wordt dan in beginsel belast bij verkoop. Rente en dividend blijven jaarlijks belast. Voor resterende vermogenscategorieën wordt een overstap naar deze systematiek in 2030 voorzien.
Je indruk dat de belasting op papieren winst naar de achtergrond schuift, klopt dus voor een belangrijk deel. Helemaal verdwenen is zij nog niet. Het oorspronkelijke wetsvoorstel is nog niet vervangen door definitieve wetgeving.
Eerst een hogere rekening in 2027?
Voor de financiering stelde het kabinet onder meer voor om het heffingsvrije vermogen in 2027 terug te brengen naar € 30.846 per persoon. Voor fiscale partners zou dat samen € 61.692 worden. Daarnaast zou het forfaitaire rendement voor beleggingen en overige bezittingen stijgen naar 7,87%. Bij een belastingtarief van 36% komt dat neer op ongeveer 2,83% belasting over het belegde vermogen boven de vrijstelling.
Vanaf 2028 zou bovendien een vrijgesteld werkelijk rendement van € 1000 per persoon gelden, tegenover € 1800 in het oorspronkelijke wetsvoorstel. Deze financiering stuitte op stevige kritiek. Het kabinet heeft toegezegd naar alternatieven te zoeken die kleinere spaarders en beleggers ontzien. Een motie van Flach, Grinwis en Hoogeveen om de lastenverzwaringen te herzien, kreeg op 6 oktober echter geen meerderheid. Daarmee blijft de uitkomst onzeker. De genoemde bedragen zijn voorstellen en mogen nog niet als de definitieve belastingregels voor 2027 worden gepresenteerd.
Wat betaal je met jouw vermogen in Nederland?
Om de verschillen zichtbaar te maken, neem ik iemand zonder fiscale partner en zonder schulden. Het vermogen bestaat volledig uit spaargeld óf volledig uit beleggingen. De eigen woning en pensioenrechten blijven buiten deze voorbeelden.
In 2026 bedraagt het heffingsvrije vermogen € 59.357 per persoon. Het forfaitaire rendement voor beleggingen is 6%. Voor banktegoeden wordt bij de voorlopige aanslag gerekend met 1,28%; dat percentage wordt later definitief vastgesteld. Het belastingtarief is 36%. (Bron: belastingdienst.nl)
Vermogen
Alleen spaargeld, 2026 voorlopig
Alleen beleggingen, 2026
Alleen beleggingen, voorstel 2027
€ 250.000
€ 878
€ 4118
€ 6209
€ 500.000
€ 2030
€ 9518
€ 13.292
€ 1.000.000
€ 4334
€ 20.318
€ 27.458
Eigen berekeningen, afgerond op hele euro’s, vóór eventuele vermindering via tegenbewijs en zonder effecten op heffingskortingen.
Het verschil tussen sparen en beleggen is aanzienlijk. Een miljoen op spaarrekeningen levert een heel andere aanslag op dan een miljoen in aandelen. Een algemene uitspraak over hoeveel belasting een miljonair betaalt, zegt daarom weinig.
Bij fiscale partners valt de rekening doorgaans lager uit doordat zij samen een hogere vrijstelling hebben. Ook de samenstelling van een gemengde portefeuille maakt verschil.
De tegenbewijsregeling verandert de vergelijking
De bedragen voor beleggers vragen om een belangrijke aanvulling. Als je werkelijke rendement lager is dan het forfaitair berekende rendement, kun je gebruikmaken van de tegenbewijsregeling. Daarbij tellen ook ongerealiseerde waardeveranderingen mee. Je kunt dus niet uitsluitend het ontvangen dividend opgeven en de koersstijging buiten beschouwing laten.
Bij deze berekening geldt geen heffingsvrij vermogen. Het rendement wordt over het hele relevante vermogen bepaald. (Bronnen: Belastingdienst, box 3; ontwerp-memorie van toelichting novelle.)
Stel dat je volledige beleggingsportefeuille in een jaar 4% rendement behaalt. Bij € 250.000 is dat € 10.000. Daarover bedraagt 36% belasting € 3600. Bij € 500.000 wordt dat € 7200 en bij een miljoen € 14.400.
Dat is lager dan de forfaitaire bedragen uit de tabel. Een vergelijking waarin je de voorgestelde € 27.458 automatisch tegenover nul euro in het buitenland zet, zou dus een misleidend beeld geven.
Wat verandert er wanneer je emigreert?
Na een daadwerkelijke emigratie vallen gewone banktegoeden en particuliere effecten doorgaans buiten de Nederlandse box 3-heffing. Het geld hoeft daarvoor niet noodzakelijk van een Nederlandse bank naar een buitenlandse bank te worden overgemaakt. De fiscale woonplaats is bepalend.
Je nieuwe woonland kan vervolgens belasting heffen over je wereldwijde rente, dividend, koerswinst of vermogen. Nederlands vastgoed kan in Nederland belast blijven.
Voor de landenvergelijking gebruik ik hieronder de huidige gewone belastingregels. Het gaat om volledig belegd privévermogen met 4% belastbare, gerealiseerde koerswinst. Er is geen dividend en er zijn geen andere koersresultaten. De genoemde vermogenswaarden worden ook als relevante grondslag voor eventuele vermogensheffingen gebruikt.
Speciale emigrantenregelingen en bijzondere beleggingsproducten blijven buiten de tabel. Persoonlijke vrijstellingen worden verondersteld elders te zijn benut; inkomensafhankelijke verminderingen zijn niet toegepast. Het is daarmee een vergelijking van standaardsituaties, geen individuele belastingaanslag.
Spanje: je woonregio maakt veel uit
Spanje kent een echte vermogensbelasting, het Impuesto sobre el Patrimonio. De algemene landelijke vrijstelling bedraagt € 700.000 per persoon, maar regio’s mogen daarvan afwijken. Voor de eigen hoofdwoning bestaat daarnaast een vrijstelling tot € 300.000 per persoon.
Catalonië hanteert bijvoorbeeld een algemene vrijstelling van € 500.000. Andere regio’s kennen hogere vrijstellingen of kortingen. Je kunt Spanje daarom moeilijk als één fiscaal geheel beoordelen. (Bron: sede.agenciatributaria.gob.es)
Onder de landelijke standaardregels betaal je bij € 250.000 of € 500.000 financieel vermogen geen vermogensbelasting. Bij een miljoen blijft € 300.000 belastbaar. De landelijke tariefschaal levert dan ongeveer € 733 vermogensbelasting op, vóór eventuele verminderingen. Daar komt belasting over rente, dividend en gerealiseerde koerswinsten bij. De eerste € 6000 wordt belast tegen 19%, het gedeelte daarna tot € 50.000 tegen 21%.
Spanje kan voor een belegger dus voordeliger zijn dan Nederland, maar de gekozen regio en verdeling van het vermogen tussen partners verdienen serieuze aandacht.
Portugal: geen algemene vermogensbelasting
Portugal kent geen algemene belasting over je nettovermogen. Met € 250.000, € 500.000 of een miljoen aan gewone financiële bezittingen betaal je dus geen jaarlijkse heffing uitsluitend omdat je dat vermogen bezit.
Rente, dividend en veel gerealiseerde effectenwinsten worden volgens de gewone regels doorgaans tegen 28% belast. Er bestaan keuzemogelijkheden, uitzonderingen en afwijkende regels voor bepaalde beleggingen en bezitstermijnen. Het oude beeld dat elke nieuwe emigrant automatisch een gunstig NHR-regime krijgt, is geen bruikbaar uitgangspunt.
Voor vastgoed bestaat wel een aanvullende heffing, de AIMI. Daarbij speelt onder meer een vrijstelling van € 600.000 per persoon over de relevante fiscale vastgoedwaarde. Een miljoen op een effectenrekening is fiscaal dus iets anders dan een miljoen aan Portugees vastgoed. (Bron: Portugese belastingdienst, artikel 135-C CIMI info.portaldasfinancas.gov.pt)
Frankrijk: vermogen en opbrengst apart bekijken
Frankrijk belast met de Impôt sur la fortune immobilière vooral vastgoedvermogen. De heffing komt in beeld wanneer het netto belastbare vastgoedvermogen van het fiscale huishouden boven € 1,3 miljoen ligt. Een gewone aandelenportefeuille van een miljoen valt op zichzelf buiten deze heffing. Bepaalde vastgoedbeleggingen kunnen wel meetellen. (Bron: Franse belastingdienst, toelichting IFI 2026. impots.gouv.fr).
De opbrengsten van financiële beleggingen zijn daarmee niet belastingvrij. Het gewone forfaitaire totaalpercentage voor veel vermogensinkomsten bedraagt sinds 2026 31,4%, inclusief sociale heffingen.
Voor sommige emigranten kan de uitkomst anders zijn, bijvoorbeeld door hun aansluiting bij het socialezekerheidsstelsel van een ander Europees land. Ook kan belastingheffing volgens de gewone inkomensschijven gunstiger uitpakken. In de vergelijking gebruik ik het standaardpercentage.
Italië: ook een jaarlijkse heffing op financiële bezittingen
Italië kent geen Nederlandse box 3, maar financiële bezittingen kunnen wel jaarlijks worden belast. Voor buitenlandse financiële producten geldt doorgaans de IVAFE van 0,2%. Via Italiaanse financiële instellingen bestaat een vergelijkbare zegelheffing op veel beleggingsproducten.
Bij een buitenlandse effectenportefeuille van € 250.000, € 500.000 of een miljoen betekent 0,2% respectievelijk € 500, € 1000 en € 2000 per jaar. Daarnaast worden veel rente-inkomsten en effectenwinsten tegen 26% belast. Voor onder meer bepaalde staatsobligaties gelden afwijkingen. (Bron: Agenzia delle Entrate, IVAFE en aangiftetoelichtingen Agenzia delle Entrate).
Bij gewone betaal- en spaarrekeningen kunnen andere, vaste heffingen gelden. Het is daarom belangrijk om vooraf vast te stellen hoe Italië jouw Nederlandse rekening of beleggingsproduct precies kwalificeert.
Zweden: de rekeningvorm bepaalt de uitkomst
Zweden kent geen algemene nettovermogensbelasting. Op een gewone effectenrekening worden rente, dividend en gerealiseerde koerswinsten doorgaans tegen 30% belast. (Bron: Skatteverket, belasting op kapitaalinkomsten Rättslig vägledning).
Daarnaast bestaat de populaire ISK-beleggingsrekening. Daar betaal je jaarlijks belasting volgens een forfaitaire berekening, in plaats van afzonderlijk over iedere verkoopwinst. In 2026 bedraagt de effectieve heffing 1,065% over de relevante kapitaalgrondslag boven de gezamenlijke vrijstelling van 300.000 Zweedse kronen voor de betreffende spaarvormen.
Een ISK kan aantrekkelijk zijn bij hoge rendementen, maar levert ook belasting op in een slecht beursjaar. De grondslag hangt bovendien samen met kwartaalwaarden en stortingen. Het percentage voor 2027 staat op 16 oktober nog niet vast, omdat de berekening afhangt van de staatsrente eind november. (Bron: Skatteverket, belasting op ISK Skatteverket).
Hongarije: gunstig voor beleggers, maar nieuwe plannen
Hongarije kent momenteel geen algemene nettovermogensbelasting. Daar komt mogelijk verandering in. Het kabinet heeft een voorstel gepubliceerd voor een jaarlijkse heffing over het nettovermogen boven 1 miljard forint (circa 1,4 miljoen euro). De drie voorbeeldbedragen blijven daar op zichzelf ruim onder. Bij de beoordeling moet je wel je overige vermogen, waaronder vastgoed, betrekken. Het voorstel is nog geen definitieve wet. (Bron: Hongaarse regering, toelichting van 10 oktober en ontwerpwet Magyarország Kormánya).
Gerealiseerde effectenwinsten worden doorgaans tegen 15% belast. Voor transacties die aan de voorwaarden voor gecontroleerde kapitaalmarkttransacties voldoen, kan die heffing de volledige Hongaarse belasting zijn. Bij andere inkomsten kan een aanvullende sociale heffing spelen.
Gewone spaarrente kan bijvoorbeeld worden belast met 15% inkomstenbelasting plus 13% sociale heffing. Dat maakt sparen aanzienlijk minder voordelig dan je op basis van het ontbreken van vermogensbelasting zou verwachten. (Bronnen: NAV en PwC nav.gov.hu)
Een bijzondere mogelijkheid is de TBSZ. Als je aan de voorwaarden voldoet en de volledige looptijd aanhoudt, kan het rendement na vijf volledige beleggingsjaren belastingvrij worden. Het voorafgaande inlegjaar maakt de feitelijke wachttijd langer. Buitenlandse bronbelasting kan blijven bestaan. (Bron: K&H, voorwaarden TBSZ K&H bank és biztosítás).
Hoe groot zijn de verschillen bij 4% koerswinst?
Onder de eerder genoemde aannames ontstaat het volgende beeld.
Woonland en standaardsituatie
€ 250.000
€ 500.000
€ 1.000.000
Nederland, met tegenbewijs
€ 3600
€ 7200
€ 14.400
Spanje, landelijke vermogensregels
€ 1980
€ 4080
€ 9013
Portugal, gewoon tarief 28%
€ 2800
€ 5600
€ 11.200
Frankrijk, standaardheffing 31,4%
€ 3140
€ 6280
€ 12.560
Italië, 26% plus 0,2% vermogensheffing
€ 3100
€ 6200
€ 12.400
Zweden, gewone effectenrekening
€ 3000
€ 6000
€ 12.000
Hongarije, kwalificerende beurswinsten 15%
€ 1500
€ 3000
€ 6000
Eigen berekeningen op basis van de hiervoor genoemde tarieven. Spanje inclusief circa € 733 vermogensbelasting bij een miljoen. Nederland op basis van 4% werkelijk totaalrendement. Bijzondere regelingen, persoonlijke kortingen en buitenlandse bronbelastingen zijn buiten beschouwing gelaten.
Voor iemand met een miljoen bedraagt het verschil tussen Nederland en Hongarije in dit voorbeeld € 8400 per jaar. Voor Frankrijk is het verschil € 1840. Dat zijn heel verschillende bedragen om een emigratiebeslissing op te baseren.
Wanneer je koerswinsten jarenlang niet realiseert, kan het voordeel van landen die pas bij verkoop heffen groter zijn. Nederland wil vanaf 2028 voor veel beleggingen eveneens die richting op.
Met alleen spaargeld kan Nederland goedkoper zijn
Neem een gewone spaarrekening met 2% rente. Bij € 500.000 ontvang je jaarlijks € 10.000. Nederland komt met de voorlopige cijfers voor 2026 op ongeveer € 2030 box 3-belasting.
In Portugal bedraagt 28% over die rente € 2800. In Zweden is 30% € 3000, in Frankrijk volgens het standaardregime € 3140 en in Hongarije bij toepassing van beide heffingen € 2800. Spanje komt vóór persoonlijke verminderingen op € 1980, zolang geen vermogensbelasting verschuldigd is.
De afwezigheid van vermogensbelasting betekent dus niet vanzelf dat je minder betaalt. Voor een spaarder kan emigratie fiscaal zelfs ongunstiger uitpakken.
Is emigreren om je vermogen te beschermen verstandig?
Een belastingverschil kan een goede reden zijn om een land nader te onderzoeken. Bij een aanzienlijk belegd vermogen kunnen jaarlijkse besparingen serieus bijdragen aan je inkomen. Toch zou ik nooit uitsluitend op een belastingtabel emigreren.
Je moet daadwerkelijk in het andere land gaan wonen. Een buitenlands adres terwijl je dagelijkse leven zich in Nederland blijft afspelen, biedt geen betrouwbare fiscale oplossing. Verder kunnen bij emigratie conserverende aanslagen spelen, bijvoorbeeld bij een aanmerkelijk belang of bepaalde pensioenrechten. Voor Nederlanders blijven bovendien bijzondere regels voor schenk- en erfbelasting tot tien jaar na emigratie relevant.
Laat daarom vóór vertrek een berekening maken van je volledige situatie: beleggingen, woning, pensioen, zorgkosten, nalatenschap en de eenmalige kosten van de verhuizing. Vergelijk meerdere jaren en verschillende rendementen.
Bij € 250.000 spaargeld is belasting alleen doorgaans een magere reden om je leven te verplaatsen. Bij een miljoen aan beleggingen kan het financiële verschil veel zwaarder wegen. De beste bestemming blijft een land waar je ook wilt wonen wanneer de belastingregels opnieuw veranderen.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun mijn team en mij met een kleine donatie en help op die manier Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
