Je ziet het al voor je. Een huis in Spanje, Portugal of Hongarije, wat meer ruimte en vooral meer tijd om van het leven te genieten. Natuurlijk moet er ook geld binnenkomen. Maar als je woonlasten straks lager zijn, kun je misschien toe met een baan van drie of vier dagen per week. Dan houd je genoeg tijd over voor de tuin, de omgeving en al die andere dingen waarvoor je naar het buitenland wilt.
Dat klinkt als een prettig plan. Zeker als je in Nederland al jaren parttime werkt. Misschien hebben jij en je partner ieder een baan van 28 of 32 uur en bevalt die verdeling uitstekend. Dan ligt het voor de hand om bij je emigratie van ongeveer dezelfde werkweek uit te gaan.
Toch zou ik daar voorzichtig mee zijn. Je neemt namelijk een verwachting mee die behoorlijk Nederlands is: dat je wel een geschikte baan kunt vinden voor het aantal dagen dat jij wilt werken. In een ander land kan juist dat onderdeel van je plan flink tegenvallen.
Nederland is een uitzondering
In Nederland is deeltijdwerk heel gewoon. We kennen allemaal mensen die drie of vier dagen werken, een vaste vrije middag hebben of samen met hun partner de week zo indelen dat er ook tijd is voor kinderen en andere bezigheden. Het lukt natuurlijk niet in iedere functie, maar de vraag of een baan ook voor 32 uur beschikbaar is, is hier heel herkenbaar.
Binnen de Europese Unie heeft Nederland het hoogste aandeel deeltijdwerkers. Volgens de Eurostat-cijfers over 2025 werkte 38,9 procent van de werkenden tussen 20 en 64 jaar in deeltijd. Bijna vier op de tien dus. Het gemiddelde in de EU was 17 procent. Bron: Eurostat, deeltijdwerk.
Als je ergens woont waar iets zo gebruikelijk is, vergeet je gemakkelijk dat het elders anders kan zijn. Dat geldt voor fietsen naar je werk, voor de manier waarop je met je leidinggevende omgaat en ook voor het idee dat je carrière kunt maken terwijl je iedere vrijdag vrij bent.
Bij emigratie moet je daarom opnieuw onderzoeken hoe jouw wensen passen bij de plaatselijke arbeidsmarkt. Ook als die wensen in Nederland heel bescheiden lijken.
Wat het Europese kaartje laat zien
Het kaartje met gemiddelde werkuren maakt de verschillen zichtbaar. Nederland kwam in 2025 uit op gemiddeld 31,9 daadwerkelijk gewerkte uren per week. In de hele EU was dat 35,9 uur.
Daarbij moet je het kaartje wel goed lezen. Voltijders en deeltijders worden samengeteld. Het betekent dus niet dat een Nederlandse voltijdbaan gemiddeld maar 31,9 uur duurt. Ook afwezigheid, de lengte van werkweken en de samenstelling van de werkende bevolking beïnvloeden het gemiddelde.
Voor een aantal bekende emigratielanden ziet de vergelijking er zo uit:
Land
Aandeel deeltijdwerkers
Gemiddeld gewerkte uren per week
Nederland
38,9%
31,9
Duitsland
29,2%
33,9
België
24,3%
34,3
Denemarken
23,1%
33,9
Italië
15,3%
36,1
Spanje
13,1%
36,3
Portugal
6,8%
37,4
Griekenland
5,1%
39,6
Hongarije
4,6%
37,4
Europese Unie
17,0%
35,9
Cijfers over 2025 voor werkenden van 20 tot en met 64 jaar, inclusief zelfstandigen. De uren betreffen de hoofdbaan. Bronnen: Eurostat, deeltijdwerk en werkuren.
Een zonnig land geeft je niet vanzelf meer vrije tijd
Vooral Hongarije, Griekenland en Portugal vallen op. In deze landen werkt maar een klein deel van de werkenden in deeltijd. Voltijd is er veel sterker de norm.
Stel dat je een huis op het Hongaarse platteland hebt gevonden. De prijs past bij je budget en je denkt dat je met drie dagen werken gemakkelijk kunt rondkomen. Dan moet je nog wel een werkgever vinden die iemand zoekt voor precies die drie dagen, op een haalbare reisafstand en voor werk dat jij kunt doen.
Daar kunnen je talenkennis en ervaring nog bij komen. Een baan waarvoor je uitstekend geschikt bent, kan een goede beheersing van de plaatselijke taal vereisen. Een werkgever die graag iemand met jouw kennis aanneemt, kan juist iemand nodig hebben die de hele week beschikbaar is.
Hetzelfde onderzoek is nodig als je naar Portugal of Griekenland wilt. Het beeld van een ontspannen leven in de zon zegt weinig over jouw toekomstige werkrooster. Tijdens een vakantie bepaal je grotendeels zelf hoe je dag eruitziet. Als werknemer moet je rekening houden met de organisatie waar je werkt.
De cijfers bewijzen overigens niet dat je nergens terechtkunt. Ze laten zien dat je Nederlandse verwachtingen niet zomaar kunt overnemen. Hoe moeilijk het voor jou wordt, hangt af van je beroep, de regio en de werkgever.
Spanje en Italië: parttime bestaat, maar kijk verder
In Spanje en Italië komt deeltijdwerk vaker voor dan in de drie genoemde landen. Toch liggen ook daar de percentages ver onder het Nederlandse niveau.
Bovendien vertelt het bestaan van deeltijdbanen nog niet waarom mensen ze hebben. In Spanje gaf in 2025 46,6 procent van de deeltijdwerkers aan zo te werken omdat ze geen voltijdbaan konden vinden. In Italië was dat 51 procent. In Nederland ging het om 2,4 procent, eveneens binnen de leeftijdsgroep van 20 tot en met 64 jaar.
Voor een deel van deze mensen is een kleine baan dus een noodoplossing. Zij zouden juist meer willen werken en verdienen.
Als jij bewust minder wilt werken, kan zo’n vacature natuurlijk toch interessant zijn. Maar vraag goed door. Hoeveel uren krijg je gegarandeerd? Is er het hele jaar werk? En hoe worden de uren over de week verdeeld?
Een contract van twintig uur kan bijvoorbeeld bestaan uit vijf korte werkdagen. Dan heb je minder betaalde uren, maar ben je nog steeds vijf dagen met je werk en het reizen ernaartoe bezig. Dat is een andere week dan de drie werkdagen en vier vrije dagen die jij misschien voor ogen had.
Duitsland, België en Denemarken zijn herkenbaarder
In Duitsland, België en Denemarken is deeltijdwerk duidelijk gebruikelijker. Wie minder wil werken, heeft daar op grond van deze cijfers meer reden om naar passende mogelijkheden te zoeken. Je wens sluit beter aan bij een bestaande praktijk.
Ook hier blijft het nodig om concrete vacatures te bekijken. Een landelijk percentage vertelt je niet of een bepaalde werkgever jouw functie in deeltijd aanbiedt. En een baan in een andere sector aannemen kan gevolgen hebben voor zowel je salaris als je werkplezier.
Let bovendien op wat met een vierdaagse werkweek wordt bedoeld. Je kunt minder uren werken, maar je kunt ook een volledige werkweek over vier langere dagen verdelen. Veertig uur blijft veertig uur, ook als je op vrijdag vrij bent.
Bepaal daarom vooraf wat jij eigenlijk zoekt: minder uren, minder reisdagen, meer vrijheid in je planning of een vaste dag thuis. Dat zijn verschillende wensen.
Kun je van dat salaris leven?
Zelfs als je een geschikte deeltijdbaan vindt, moet het inkomen nog passen bij je nieuwe leven. Misschien heb je na de verkoop van je Nederlandse woning veel lagere woonlasten. Dat kan ruimte geven. Maar reken vervolgens met het salaris dat je werkelijk aangeboden krijgt.
Wat houd je over bij 24 of 32 uur? Wat betaal je aan wonen, boodschappen, vervoer en verzekeringen? Hoeveel reserve wil je opbouwen voor onderhoud en onverwachte uitgaven? En passen bezoeken aan Nederland nog in je begroting?
Maak die berekening voor jullie hele huishouden. Als jullie allebei op een deeltijdbaan rekenen en voorlopig vindt maar één van jullie werk, ziet de situatie er ineens anders uit. Hetzelfde geldt als de baan alleen tijdens een druk seizoen voldoende uren oplevert.
Ik zou daarbij ook een minder gunstige mogelijkheid doorrekenen. Kun je een periode overbruggen waarin werk vinden langer duurt? En ben je bereid tijdelijk meer te werken als dat nodig blijkt?
Dat zijn vragen die je beter thuis aan de keukentafel kunt bespreken dan na de verhuizing, wanneer de vaste lasten gewoon doorlopen.
Dan begin ik toch voor mezelf?
Als een geschikte baan moeilijk te vinden is, komt een ander idee al snel in beeld: een eigen bedrijf. Dan kun je zelf bepalen wanneer je werkt. Je hoeft geen werkgever te overtuigen van jouw gewenste rooster en kunt je onderneming opbouwen rond het leven dat je wilt leiden.
Dat kan aantrekkelijk zijn. Misschien heb je een vak waarmee je zelfstandig klanten kunt helpen. Misschien wil je een winkel beginnen, gastenkamers verhuren of online diensten aanbieden.
Maar hier zou ik even goed bij stilstaan. Zelf je uren mogen bepalen betekent nog niet dat je weinig uren hoeft te maken. Zeker tijdens de opbouw kan een bedrijf aanzienlijk meer tijd vragen dan de baan die je in Nederland achterlaat.
De Europese cijfers geven daar een concreet beeld van. In 2025 werkten zelfstandigen met personeel in hun hoofdbaan gewoonlijk gemiddeld 46,4 uur per week. Voor zelfstandigen zonder personeel was dat 39,7 uur en voor werknemers 36,6 uur. Het gaat hier om de gebruikelijke werkweek; die maatstaf verschilt van de daadwerkelijk gewerkte uren in het kaartje.
Die gemiddelden laten ook zien dat ondernemerschap allerlei vormen kent. Sommige bedrijven kun je bewust klein houden. Maar wie begint met het idee dat een eigen zaak vanzelf meer vrije tijd geeft, rekent zich gemakkelijk rijk.
Een eigen zaak geeft altijd iets te doen
Neem een kleine accommodatie met een paar gastenkamers. Je rekent uit hoeveel nachten je moet verhuren en hoeveel tijd het ontbijt en de schoonmaak kosten. Het lijkt overzichtelijk.
Maar wie beantwoordt de vragen voordat iemand boekt? Wie houdt de website bij, doet de boodschappen, verwerkt de administratie en regelt een reparatie? Wie ontvangt gasten die later aankomen? En wie staat er op als iemand meldt dat het warme water het niet doet?
Die werkzaamheden horen bij hetzelfde bedrijf. Alleen staan ze niet allemaal netjes naast elkaar in je eerste berekening.
Voor een zelfstandig adviseur of vakman geldt iets vergelijkbaars. Naast het betaalde werk moet je klanten vinden, offertes maken, afspraken plannen en facturen versturen. Soms voer je een uitgebreid gesprek waar uiteindelijk geen opdracht uit komt. Die tijd ben je wel kwijt.
Zo kan een week met drie dagen betaald werk toch een volle werkweek worden. En tijdens een drukke periode kan daar gemakkelijk nog een avond of weekend bij komen.
Stel dat je voor een dienstenbedrijf uitgaat van 24 betaalde klanturen per week. Daarnaast besteed je acht uur aan voorbereiding en administratie, zes uur aan het zoeken van opdrachten en vier uur aan overleg, problemen en het bijhouden van je kennis. Dan zit je al op 42 uur. Dat is een rekenvoorbeeld, maar het laat zien waarom je alle werkzaamheden moet meetellen.
Bovendien loopt niet iedere week volgens planning. Een klant wil iets aangepast hebben, een leverancier levert te laat of een betaling blijft uit. Als je agenda al gevuld is, schuift dat extra werk gemakkelijk naar je vrije avond.
Juist aan het begin kan het lastig zijn om dan nee te zeggen. Je wilt klanten tevreden houden en hebt inkomsten nodig. Bedenk daarom vooraf hoeveel ruimte je in je planning en begroting nodig hebt om ook bij tegenvallers je gewenste werkweek te kunnen behouden zonder voortdurend op je vrije tijd in te leveren.
Een eigen zaak kan daardoor voelen als iets dat 24 uur per dag, zeven dagen per week doorgaat. Je bent uiteraard niet voortdurend aan het werk, maar de verantwoordelijkheid verdwijnt niet wanneer je je laptop sluit. Er kan iets gebeuren waarvoor iemand jou nodig heeft.
Vrije tijd moet je als ondernemer dus organiseren. Door grenzen te stellen, afspraken te maken, vervanging te regelen en soms omzet te laten liggen. Ook dat laatste moet je bedrijf kunnen dragen.
Vooral als je nog nooit ondernemer bent geweest
Dat vraagt extra aandacht wanneer je tot je emigratie altijd in loondienst hebt gewerkt. Je kunt uitstekend zijn in je vak en tegelijk weinig ervaring hebben met het runnen van een bedrijf.
Misschien bepaalde je werkgever de prijzen, kwamen opdrachten via een verkoopafdeling binnen en zorgde iemand anders voor contracten en betalingen. Als zelfstandige moet je uitzoeken hoe je dat zelf organiseert of welke hulp je daarvoor nodig hebt.
Daar komt bij dat je dit in een ander land gaat doen. Je moet wennen aan je nieuwe omgeving, contacten opbouwen en uitzoeken hoe de plaatselijke regels en gewoonten werken. Een administratieve vraag die je in Nederland snel zou oplossen, kan meer tijd vragen als je de taal nog leert en niet weet bij wie je moet zijn.
Je bent dan tegelijkertijd emigrant en beginnend ondernemer. Beide vragen aandacht. Als je daarnaast een huis verbouwt of kinderen helpt wennen aan een nieuwe school, kan je agenda behoorlijk vol raken.
Daarom zou ik vóór vertrek oefenen met het zakelijke deel van je plan. Onderzoek of mensen werkelijk willen betalen voor jouw aanbod. Bespreek je berekeningen met iemand die een vergelijkbaar bedrijf heeft. Vraag hoeveel tijd er buiten de zichtbare werkzaamheden om gaat zitten.
En vraag ook naar rustige maanden, tegenvallers en vrije dagen. Een volle agenda tijdens het hoogseizoen vertelt je nog niet hoe een heel ondernemersjaar eruitziet.
Ontwerp het werk dat bij je leven past
Een bedrijf kan zeker passen bij de vrijheid die je zoekt. Maar dan moet die vrijheid onderdeel zijn van je bedrijfsplan.
Wil je maximaal drie dagen werken, bereken dan wat binnen die tijd werkelijk mogelijk is. Tel ook administratie, voorbereiding, onderhoud en klantenwerving mee. Onderzoek welke prijs nodig is en of klanten die willen betalen.
Wil je regelmatig naar Nederland kunnen, bedenk dan wie het werk opvangt. Wil je gasten ontvangen, bepaal dan hoeveel weken je open bent. En wil je personeel inschakelen om zelf minder te werken, reken dan ook de kosten en de tijd voor begeleiding mee.
Bespreek dit met je partner. Een bedrijf kan anders ongemerkt op diens vrije uren gaan leunen. Wie helpt er mee als het druk wordt? Is dat betaald werk? En blijft er voor jullie allebei genoeg tijd over?
Zo maak je zichtbaar welke keuzes nodig zijn om het leven dat je voor ogen hebt ook werkelijk mogelijk te maken.
Eerst onderzoeken, dan je werkweek intekenen
Of je nu in loondienst wilt of een eigen bedrijf overweegt: maak je plannen concreet voordat je erop gaat rekenen.
Zoek vacatures in jouw vakgebied en toekomstige woonomgeving. Praat met werkgevers over uren, roosters en salaris. Vraag ondernemers hoe hun week er werkelijk uitziet. Reken vervolgens uit wat de verschillende mogelijkheden betekenen voor jullie inkomen én vrije tijd.
Stel jezelf ook de vraag of je nog steeds wilt emigreren als drie dagen werken voorlopig niet haalbaar is. Misschien is het antwoord ja, omdat andere redenen voor jou zwaarder wegen. Misschien ontdek je dat je beter een andere regio of een ander land kunt kiezen.
Beide uitkomsten helpen je verder. Je weet dan beter wat je wilt en wat daarvoor nodig is.
Een emigratie kan je veel brengen. Een prettige omgeving, nieuwe mogelijkheden en een dagelijks leven dat beter bij je past. Maar de vrije dagen krijg je er niet automatisch bij.
Het zou jammer zijn als je straks prachtig woont, de zon volop schijnt en je ontdekt dat je veel minder tijd hebt om daarvan te genieten dan je in Nederland had.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun mijn team en mij met een kleine donatie en help op die manier Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
