Veel mensen die dromen van een leven in het buitenland beginnen op precies dezelfde plek: bij huizen. Ze kijken op websites, vergelijken prijzen, slaan foto’s op van oude boerderijen, witte dorpshuizen, appartementen met zeezicht of vrijstaande woningen met een lap grond eromheen. Dat is heel begrijpelijk, want een huis maakt een droom concreet. Ineens zie je jezelf zitten op dat terras in Spanje, in die tuin in Frankrijk, aan die keukentafel in Zweden of op dat dorpsplein in Hongarije.
Toch is het meestal niet de beste eerste stap. Emigreren is namelijk iets anders dan verhuizen. Bij verhuizen denk je vaak aan een ander huis, een andere straat, misschien een andere stad. Je regelt dozen, een verhuiswagen, een nieuwe huisarts en een ander energiecontract. Bij emigreren verandert er veel meer. Je krijgt te maken met een andere taal, andere gewoonten, andere wetten, een ander schoolsysteem, een ander zorgstelsel en soms ook een heel ander ritme van leven. Je verhuist niet alleen je spullen, maar ook je dagelijkse vanzelfsprekendheden.
Daarom is het verstandig om niet te beginnen met de vraag: welk huis wil ik kopen? Een betere eerste vraag is: past dit land, deze regio en deze manier van leven echt bij mij?
Een huis kopen is vaak te vroeg
Een huis kopen voelt voor veel emigranten als de grote stap. Je hebt dan iets tastbaars. Iets van jezelf. Het geeft houvast in een periode waarin verder nog veel onzeker is. Maar juist daardoor kan een huis ook een valkuil worden. Je koopt niet alleen stenen, je koopt ook een omgeving, een klimaat, een dorp, een gemeente, buren, bereikbaarheid, voorzieningen en een bepaalde manier van leven.
Op vakantie lijkt bijna elke plek vriendelijker dan in het dagelijks leven. De zon schijnt, je hebt geen haast, je drinkt koffie op een terras en je hoeft je niet druk te maken over administratie, werk, school of medische zorg. De mensen die je ontmoet, hebben tijd voor je, want jij bent toerist en je brengt geld mee. Dat zegt nog niet zoveel over hoe het is om er in november te wonen, als het vroeg donker is, de terrassen dicht zijn en je voor de derde keer naar het gemeentehuis moet omdat er toch nog een formulier ontbreekt.
Wie meteen koopt, maakt de keuze vaak te definitief. Natuurlijk kun je een huis later weer verkopen, maar dat is lang niet altijd eenvoudig. In sommige gebieden duurt verkoop maanden of jaren. Bovendien kost kopen en verkopen geld. Denk aan overdrachtsbelasting, notariskosten, makelaarskosten, verbouwing, inrichting en soms ook verlies als de markt tegenzit. Het is veel verstandiger om eerst te ontdekken of je werkelijk op de goede plek zit.
Eerst huren geeft lucht
Huren voelt voor sommige mensen als weggegooid geld. Dat begrijp ik, zeker als je uit Nederland komt, waar veel mensen gewend zijn om bezit als verstandig en huren als tijdelijk te zien. Toch kan huren in het buitenland juist een heel slimme investering zijn. Je koopt er tijd, kennis en bewegingsruimte mee.
Als je eerst huurt, kun je wennen aan het land zonder dat je meteen vastzit. Je ontdekt hoe het dagelijks leven echt werkt. Waar doe je boodschappen? Hoe is het verkeer? Hoe reageren mensen als je de taal nog niet goed spreekt? Kun je makkelijk naar een arts? Is er openbaar vervoer? Voel je je prettig in het dorp, of merk je na een paar maanden dat het toch te stil is? Is de stad levendig of juist vermoeiend? Zijn de winters zachter dan in Nederland, of juist vochtiger en kouder dan je had verwacht?
Dat soort dingen ontdek je niet in een week vakantie. Je ontdekt ze door er te zijn op gewone dagen. Op maandagochtend, als de winkels nog dicht zijn. Op woensdagmiddag, als je iets moet regelen. Op een natte zaterdag, als je merkt of je nog steeds blij wordt van de omgeving. Juist de gewone dagen vertellen je of een plek bij je past.
Bezoek je droomland niet alleen in de zomer
Veel emigratiedromen ontstaan in de zomer. Dat is niet vreemd. In de zomer ziet bijna elk land er beter uit. De dorpen zijn levendiger, de markten voller, de stranden mooier en de mensen lijken ontspannen. Je eet buiten, je wandelt door oude straatjes, je ziet bloemen, bergen, zee of wijngaarden en denkt: waarom woon ik hier eigenlijk niet?
Maar een land is meer dan zijn zomerversie. Wie serieus over emigratie nadenkt, moet een land ook leren kennen in de herfst en winter. Ga erheen als het regent. Ga erheen als de lucht grijs is. Ga erheen als het waait, als het vroeg donker wordt en als de cafés om zes uur al leeg zijn. Kijk dan nog eens hoe je je voelt.
Sommige plekken die in juli betoverend zijn, voelen in januari verlaten. Een kustplaats kan in de zomer bruisen en in de winter bijna dicht zijn. Een bergdorp kan prachtig zijn zolang je buiten leeft, maar zwaar worden als je wekenlang afhankelijk bent van de auto. Een huis met uitzicht kan romantisch lijken, totdat je ontdekt dat de weg ernaartoe in de winter lastig begaanbaar is. Een streek waar je tijdens de vakantie rust vindt, kan in het dagelijks leven net iets te rustig zijn.
Andersom kan ook. Een stad die in augustus te warm, te druk of te toeristisch lijkt, kan in oktober precies goed zijn. Een regio die niet meteen bovenaan je lijst stond, kan in het gewone seizoen veel aangenamer blijken. Daarom is het zo belangrijk om je droomland niet alleen op zijn mooiste moment te beoordelen.
Kijk verder dan dat ene land
Veel mensen hebben al jaren een favoriet land in hun hoofd. Spanje, Frankrijk, Italië, Portugal of Zweden. Soms komt dat door vakanties, soms door familie, soms door een boek, een televisieprogramma of een gevoel dat moeilijk uit te leggen is. Daar is niets mis mee, want emigreren begint vaak met verbeelding. Maar het is wel goed om jezelf af te vragen of je voorkeur gebaseerd is op kennis of vooral op verlangen.
Misschien past een ander land veel beter bij je dan je denkt. Misschien droom je van Zuid-Frankrijk, maar voel je je uiteindelijk prettiger in Noord-Spanje. Misschien denk je aan Portugal, maar ontdek je dat Hongarije, Slovenië, Polen of Tsjechië beter aansluit bij je budget en je behoefte aan ruimte. Misschien zoek je zon, maar blijkt veiligheid, betaalbaarheid, natuur of rust belangrijker dan je vooraf dacht.
Als je nog niet zeker weet welk land bij je past, bezoek dan meerdere landen op verschillende momenten in het jaar. Niet als toerist die alleen hoogtepunten afvinkt, maar als toekomstige bewoner die goed om zich heen kijkt. Loop door supermarkten. Kijk naar de prijzen. Bezoek woonwijken waar geen toeristen komen. Praat met mensen die er al langer wonen. Let op bereikbaarheid, zorg, voorzieningen, klimaat, taal en sociale omgang. Vraag je steeds af of je jezelf daar niet alleen op vakantie ziet, maar ook op een gewone dinsdag in februari.
De volgorde bepaalt vaak het succes
Een goede emigratie begint niet bij de voordeur van een huis, maar bij de vraag hoe je wilt leven. Wil je rust of juist reuring? Wil je in een dorp wonen of liever in de buurt van een stad? Wil je zelfvoorzienend leven of juist makkelijk toegang hebben tot voorzieningen? Hoe belangrijk zijn scholen, zorg, vliegverbindingen, openbaar vervoer, cultuur, restaurants, sport, winkels of contact met andere Nederlanders?
Pas als je dat helder hebt, kun je beter beoordelen welk land en welke regio daarbij passen. Daarna komt de vraag of je eerst wilt huren, en pas later de vraag of je wilt kopen. Die volgorde klinkt misschien minder romantisch, maar zij voorkomt veel teleurstelling.
Een huis kan prachtig zijn en toch op de verkeerde plek staan. Een land kan fantastisch zijn en toch niet bij jouw leven passen. Een regio kan goedkoop zijn, maar te afgelegen. Een dorp kan vriendelijk lijken, maar moeilijk toegankelijk zijn als je de taal niet spreekt. Emigreren vraagt daarom om meer dan verliefd worden op een huis. Het vraagt om kijken, vergelijken, ervaren en eerlijk zijn tegen jezelf.
Gun jezelf de tijd
Wie wil emigreren, hoeft niet alles in één keer te beslissen. Sterker nog, het is vaak beter om dat juist niet te doen. Gun jezelf de tijd om een land te leren kennen. Ga meerdere keren terug. Bezoek verschillende regio’s. Praat met mensen die er wonen. Huur eerst iets. Maak fouten die nog niet meteen duur zijn. Ontdek wat je mist en wat je juist helemaal niet mist.
Dat haalt misschien iets van de romantiek uit het begin van de emigratiedroom, maar het maakt de kans op een geslaagde emigratie veel groter. Want uiteindelijk gaat het niet om dat ene mooie huis op internet. Het gaat om jouw dagelijks leven in een ander land.
En dat dagelijkse leven begint niet op de dag dat je de sleutel krijgt. Het begint veel eerder, op het moment dat je stopt met alleen dromen en echt gaat onderzoeken waar je toekomst het beste past.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
