Door Karin Wouters

Ik meen het. Ik woon en werk in Hongarije, en hier wijst de overheid ieder jaar een paar zaterdagen aan als gewone werkdag. Ook nieuwe collega’s vragen me soms waarom ze op een zaterdag moeten werken. Het is een klein voorbeeld van iets wat bijna iedere emigrant meemaakt. Je denkt na over taal, huis, school en werk. Aan de kalender denk je niet. Die lijkt overal hetzelfde, tot je merkt dat het weekend, de feestdagen en zelfs de werkweek in je nieuwe land net anders werken.

Een zaterdag die een maandag werd

Valt een feestdag in Hongarije op een dinsdag of donderdag, dan blijft er tussen die feestdag en het weekend één losse werkdag over. Die dag wordt vaak vrij, maar je krijgt hem niet cadeau. Op een zaterdag in dezelfde periode werk je hem in. Zo bleef in 2026 vrijdag 21 augustus vrij, in ruil voor zaterdag 8 augustus. (Bron: Hongaarse regeling voor het werkrooster in 2026, Nemzeti Jogszabálytár) Het totale aantal werkdagen blijft gelijk. Je ruilt een losse werkdag in voor een lang weekend, en betaalt met een week van zes werkdagen.
Dat de kalender niet in steen gebeiteld is, bleek dit najaar. Ook 12 december stond als werkzaterdag gepland, in ruil voor een vrije 24 december. Toen het parlement 24 december tot officiële feestdag maakte, verviel die ruil. Het besluit verscheen half november, en pas daarna bevestigde het ministerie dat scholen op die zaterdag geen les hoeven te geven. Wie op de kalender van het voorjaar vertrouwde, zat er dus naast.

Ruilen voor een lang weekend: niet alleen Hongarije

Ik dacht lang dat dit typisch Hongaars was. Volgens het Pew Research Center werken onder meer Belarus, China, Letland, Myanmar, Rusland, Oezbekistan en Vietnam ook met vervangende werkdagen, meestal op zaterdag. In China staan die inhaaldagen bekend als een van de dingen waar nieuwkomers het meest van opkijken.

De regels verschillen per land. In Rusland lijkt het systeem sterk op het Hongaarse. In Letland is de ruil alleen verplicht voor overheidsinstellingen en kiezen private werkgevers zelf of ze meedoen. Verhuis je naar zo’n land, dan is de vraag dus niet alleen wat de overheid besluit, maar ook wat jouw werkgever en de school van je kinderen ermee doen.

En als de feestdag in het weekend valt?

In Nederland heb je pech als Koningsdag of Kerstmis op een zondag valt. De dag is dan gewoon weg. Veel landen regelen dat anders.

In België moet een feestdag die op een zondag of een gewone niet-werkdag valt, worden vervangen door een vrije dag op een werkdag. Werkgevers moeten vóór 15 december laten weten welke vervangingsdagen er het volgende jaar gelden. Polen geeft werknemers met een vijfdaagse werkweek een extra vrije dag als een feestdag op zaterdag valt. In Japan wordt een feestdag op zondag ingehaald op de eerstvolgende werkdag. Valt een gewone dag tussen twee feestdagen in, dan wordt die dag ook vrij. Een feestdag op zaterdag levert in Japan daarentegen niets extra op.

Feestdagen die naar maandag verhuizen

Sommige landen schuiven niet met zaterdagen, maar met de feestdagen zelf. In Colombia zorgt de zogenoemde Ley Emiliani uit 1983 ervoor dat een groot deel van de feestdagen naar de maandag erna verhuist. Driekoningen viel daar in 2026 dus niet op 6 januari, maar op maandag 12 januari. (Bron: Medellín Guru) Japan doet sinds 2000 iets vergelijkbaars met het zogenoemde Happy Monday-systeem.
Handig voor lange weekenden, maar ook een valkuil. De datum die je kent, is niet altijd de dag waarop het land vrij is.

Als het weekend op andere dagen valt

Voor wie naar het Midden-Oosten verhuist, kan zelfs het weekend verschuiven. In de Verenigde Arabische Emiraten veranderde het weekend sinds 1971 al een paar keer. Sinds 2022 werkt de overheid van maandag tot en met donderdag en op vrijdagochtend, met een weekend op zaterdag en zondag. Private werkgevers mochten zelf kiezen. (Bron: Khaleej Times) Het emiraat Sharjah koos voor een weekend van drie dagen: vrijdag, zaterdag en zondag. (Bron: u.ae)
In Iran is het weekend donderdag en vrijdag. Het parlement stemde in 2024 voor een weekend op vrijdag en zaterdag, maar de Raad van Hoeders wees dat af. In 2025 koos het parlement alsnog voor donderdag en vrijdag. In Israël is vrijdag en zaterdag weekend en is zondag een gewone werkdag. Dat lijkt een detail, tot je merkt dat je collega’s of familie in Europa net aan het werk zijn als jij vrij bent, en omgekeerd. Een videogesprek met oma, een bank die gesloten is, een school die op zondag begint: het weekend raakt je hele week.

Feestdagen die je pas op het laatste moment kent

Wie in een land woont waar islamitische feestdagen officiële vrije dagen zijn, leert flexibel plannen. De datum van het Suikerfeest hangt vaak af van het zien van de nieuwe maan. In 2026 maakten de Emiraten op woensdag 18 maart bekend dat het feest op vrijdag 20 maart zou beginnen. (Bron: Gulf News) Een vrije dag die je pas twee dagen van tevoren zeker weet, vraagt om een andere manier van plannen dan de meeste Europeanen gewend zijn.

Wat ik je zou aanraden, waar je ook naartoe gaat

Vraag bij je werkgever naar de officiële werkkalender van het land en naar de eigen afspraken van het bedrijf. Een landelijke regeling geldt niet altijd voor iedereen, zoals het voorbeeld van Letland en de Emiraten laat zien.

Leg de werkkalender naast de schoolkalender van je kinderen. Zeker op een internationale school kunnen die van elkaar verschillen. Kijk ook naar het weekend: valt dat op andere dagen dan in je thuisland, bedenk dan wanneer je bijvoorbeeld familie belt of bankzaken regelt.
Reken erop dat de kalender kan veranderen. Regeringen voegen feestdagen toe, schrappen inhaaldagen of verschuiven het weekend. Een kalender die je in het voorjaar hebt afgedrukt, is in het najaar niet altijd meer juist.

Maar zie het ook als een kans. Die lange weekenden, verschoven maandagen en onverwachte vrije dagen zijn vaak precies de momenten waarop je je nieuwe land het beste leert kennen. Je hoeft er alleen op voorbereid te zijn. Ook als iemand op vrijdag tegen je zegt: tot morgen.

Door Karin Wouters, auteur van o.a. het boek Succesvol emigreren met kinderen.

Nieuwsbrief

Blijf altijd op de hoogte van onze nieuwste uitgaves

Doneren

Grenzenloos.nl is volledig vrij van advertenties. Alleen samen kunnen we zorgen dat dit zo blijft.

Doneren
© 2026 Grenzenloos - Design & realisatie door Webheads