Bulgarije scoorde in de nieuwste corruptie-index van Transparency International het laagst van alle landen in de Europese Unie. Dat bericht trok mijn aandacht, juist omdat Bulgarije de laatste jaren steeds vaker wordt genoemd als betaalbaar emigratieland. Er hoort wel meteen een belangrijke nuance bij: Bulgarije staat niet alleen onderaan. Het land deelt de laatste plaats binnen de EU met Hongarije. Beide landen kregen 40 van de 100 punten.
De cijfers komen uit de Corruption Perceptions Index 2025, die op 10 februari 2026 is gepubliceerd. Transparency International vergelijkt daarin 182 landen en gebieden. Een hoge score betekent dat de publieke sector als relatief integer wordt beschouwd. Een lage score wijst op een grotere waargenomen mate van corruptie. Denemarken staat met 89 punten bovenaan. Somalië en Zuid-Soedan sluiten de wereldranglijst af met ieder 9 punten (Transparency International, Corruption Perceptions Index 2025).
Ik vind dit soort ranglijsten nuttig wanneer je verschillende emigratielanden met elkaar vergelijkt. Tegelijk zou ik corruptie nooit de belangrijkste factor maken bij de keuze voor een land. Klimaat, betaalbaarheid, gezondheidszorg, taal, bereikbaarheid en de vraag of je je ergens werkelijk thuis kunt voelen, wegen in het dagelijks leven meestal zwaarder. De index kan wel iets vertellen over de omgeving waarin je straks je zaken moet regelen.
Wat meet deze corruptie-index eigenlijk?
De naam van de index kan de indruk wekken dat onderzoekers in ieder land hebben geteld hoeveel steekpenningen er zijn betaald of hoeveel corrupte ambtenaren zijn veroordeeld. Zo werkt het niet. De index meet de waargenomen corruptie in de publieke sector. De score is gebaseerd op beoordelingen van deskundigen en mensen uit het bedrijfsleven. Transparency International gebruikt daarvoor dertien externe databronnen, waaronder gegevens van de Wereldbank, het World Economic Forum, denktanks en gespecialiseerde risico- en adviesbureaus .
Het gaat onder meer om omkoping, misbruik van publieke middelen, belangenverstrengeling, vriendjespolitiek, de invloed van particuliere belangen op de overheid en de vraag of corrupte bestuurders daadwerkelijk worden vervolgd. De index zegt dus iets over de publieke sector en de instituties van een land. Hij vertelt niet rechtstreeks hoe vriendelijk de mensen zijn, hoe prettig je er woont of hoeveel gedoe jij persoonlijk bij het gemeentehuis zult krijgen.
Ook het woord ‘perceptions’ is belangrijk. Het gaat om waarnemingen van goed ingevoerde deskundigen en ondernemers, niet om een complete registratie van alle corruptie. Corruptie speelt zich juist vaak buiten het zicht af. De index is daarom geen feilloze thermometer, maar wel een van de meest gebruikte internationale graadmeters.
Zo scoren de belangrijkste Europese emigratielanden
Voor Nederlanders die nadenken over emigratie zijn vooral de verschillen binnen Europa interessant. Hieronder staan de scores van Nederland en een aantal belangrijke Europese emigratielanden. Hoe hoger het cijfer, hoe schoner de publieke sector volgens de index wordt waargenomen.
Land
Score in 2025
Denemarken
89
Noorwegen
81
Zweden
80
Nederland
78
Duitsland
77
Verenigd Koninkrijk
70
Oostenrijk
69
België
69
Frankrijk
66
Portugal
56
Spanje
55
Italië
53
Griekenland
50
Kroatië
47
Roemenië
45
Bulgarije
40
Hongarije
40
De verschillen zijn behoorlijk groot. Denemarken voert met 89 punten voor het achtste achtereenvolgende jaar de hele wereldranglijst aan. Ook Noorwegen en Zweden behoren tot de internationale top. Nederland staat met 78 punten eveneens hoog, al wijst Transparency International erop dat de score van Nederland, net als die van Frankrijk en Zweden, de afgelopen jaren is teruggelopen.
Aan de andere kant van de Europese lijst staan Bulgarije en Hongarije met 40 punten. Roemenië komt uit op 45. Transparency International noemt bij Bulgarije onder meer de grote invloed van particuliere belangen op de staat. Bij Hongarije wijst de organisatie op de verzwakking van controlemechanismen en druk op kritische media en maatschappelijke organisaties. Voor de regio West-Europa en de EU als geheel daalde de gemiddelde score in tien jaar van 66 naar 64 punten. Europa is nog steeds de best scorende regio ter wereld, maar de ontwikkeling gaat dus niet overal de goede kant op.
Spanje en Portugal staan dichter bij de middenmoot
Spanje en Portugal behoren tot de populairste emigratielanden onder Nederlanders, maar komen in deze ranglijst niet in de buurt van Scandinavië of Nederland. Portugal behaalt 56 punten en Spanje 55. Transparency International rekent Spanje bovendien tot de landen die sinds 2012 duidelijk zijn teruggevallen. Het land verloor in die periode 10 punten en heeft inmiddels een nationaal anticorruptieplan aangekondigd.
Dat betekent niet dat je in Spanje voortdurend met corruptie te maken krijgt. Miljoenen inwoners regelen er ieder jaar zonder problemen hun belastingzaken, woning, zorg en vergunningen. Wel kunnen politieke benoemingen, trage procedures, regionale verschillen en een gebrek aan heldere verantwoordelijkheid het vertrouwen in de overheid aantasten. Voor een emigrant kan dat samenvallen met iets anders wat veel zichtbaarder is: ingewikkelde bureaucratie.
Portugal doet het met 56 punten iets beter dan Spanje, maar ook daar is de afstand tot Nederland groot. Italië krijgt 53 punten en Griekenland 50. Griekenland verdient daarbij een positieve kanttekening. Sinds 2012 steeg de Griekse score volgens Transparency International met 14 punten. Van de Europese landen behoort Griekenland daarmee tot de sterkste verbeteraars. Een land kan dus laag of middelmatig scoren en ondertussen wel degelijk vooruitgang boeken.
Bulgarije en Hongarije delen de laatste plaats
Dat Bulgarije laag scoort, is geen verrassing. Het land behoorde ook in eerdere edities tot de zwakste EU-lidstaten. De score van 40 is wel extra opvallend omdat die onder het wereldgemiddelde van 42 ligt. Hongarije krijgt precies dezelfde score. Daarmee staan beide landen gezamenlijk onderaan in de Europese Unie.
Voor iemand die over Bulgarije nadenkt, hoeft dat geen reden te zijn om het land direct van de lijst te schrappen. Bulgarije heeft aantrekkelijke kanten. Wonen is er in veel gebieden nog relatief betaalbaar, de natuur is gevarieerd en het land heeft zowel bergen als een lange kust aan de Zwarte Zee. Hongarije biedt eveneens een relatief gunstig prijsniveau, veel cultuur en een centrale ligging in Europa. Ik woon zelf in Boedapest en weet uit ervaring dat een lage positie op een internationale ranglijst niet betekent dat het dagelijkse leven voortdurend onaangenaam of onbetrouwbaar is.
In de praktijk merk ik hier wel dat Hongarije bijzonder bureaucratisch kan zijn. Ook kom je bij sommige instellingen vormen van verkapte corruptie tegen als je wilt dat ze zo goed mogelijk voor je werken. Daarbij gaat het meestal niet om iemand die openlijk om een envelop met geld vraagt. Het zit eerder in persoonlijke relaties, wederdiensten, toegang tot de juiste persoon en de onuitgesproken verwachting dat je iemand inschakelt die het systeem en de betrokken mensen kent. Als buitenstaander voel je soms duidelijk dat de officiële route niet automatisch de snelste of effectiefste route is.
Met het aantreden van de nieuwe regering van Péter Magyar is er wel hoop gekomen dat de corruptie in de nabije toekomst zal afnemen. De bestrijding van corruptie was een belangrijk onderdeel van zijn verkiezingsprogramma. De regering heeft inmiddels onder meer een speciaal bureau voor de bescherming en terugvordering van staatsbezittingen voorgesteld en aangekondigd dat Hongarije zich wil aansluiten bij het Europees Openbaar Ministerie. Dat Europese orgaan kan fraude met EU-geld onderzoeken (Reuters, 10 juli 2026). Het is nog te vroeg om te beoordelen hoeveel er in de dagelijkse praktijk zal veranderen, maar de gekozen richting geeft in ieder geval reden voor enig optimisme.
Je moet de uitkomst ook niet wegwuiven. Een lage score kan wijzen op zwakkere instituties, minder voorspelbare besluitvorming en een grotere rol voor persoonlijke relaties. Dat zijn omstandigheden waar je als nieuwkomer last van kunt krijgen, vooral wanneer je een huis koopt, een bedrijf begint, een verbouwing laat uitvoeren of afhankelijk bent van een vergunning.
Corruptie en bureaucratie zijn niet hetzelfde
Een belangrijk onderscheid is dat corruptie en bureaucratie niet hetzelfde zijn. Een land kan veel regels en trage procedures hebben, terwijl de publieke sector betrekkelijk integer functioneert. Omgekeerd kan een procedure op papier eenvoudig zijn, maar in de praktijk gevoelig blijken voor vriendjespolitiek of persoonlijke invloed.
Toch is er voor emigranten vaak een praktisch verband. Naarmate corruptie een grotere rol speelt, is de kans groter dat regels minder voorspelbaar worden toegepast en dat informele contacten belangrijker zijn. Daardoor kan een land lastiger en bureaucratischer aanvoelen. Dit is geen rechtstreeks oordeel uit de index, maar een redelijke waarschuwing die je uit een lage score kunt afleiden.
Als Nederlander ben je gewend dat veel informatie online staat, dat procedures redelijk uniform zijn en dat je meestal kunt achterhalen waar je bezwaar moet maken. In een ander land blijkt soms dat het ene loket iets anders verlangt dan het andere. Een ontbrekende kopie, een stempel waarvan niemand je vooraf heeft verteld of een document dat opeens toch vertaald moet worden, kan een aanvraag weken vertragen.
De plaatselijke bevolking kent vaak de geitenpaadjes. Zij weet op welke ochtend je het beste naar een kantoor kunt gaan, welke medewerker over jouw dossier gaat, welke formulering op een aanvraag hoort en welke boekhouder of jurist de juiste mensen kent. Als emigrant beschik je in het begin nog niet over die kennis. Daardoor kan dezelfde procedure voor jou veel ingewikkelder lijken dan voor iemand die er al zijn hele leven woont.
Met geitenpaadjes bedoel ik overigens niet dat je iemand moet omkopen of regels moet overtreden. Het gaat meestal om praktische kennis: weten waar je moet zijn, welke papieren je vooraf verzamelt, wie je kunt bellen en hoe je voorkomt dat je van het ene loket naar het andere wordt gestuurd.
Laat het eerste jaar je niet ontmoedigen
Juist in het eerste jaar na een emigratie kan dit behoorlijk tegenvallen. Je moet je inschrijven, verzekeringen regelen, een bankrekening openen, contracten afsluiten en misschien een auto invoeren of een onderneming registreren. Alles komt tegelijk, terwijl je de taal, de instanties en de ongeschreven regels nog niet goed kent.
Laat je daardoor niet te snel teleurstellen. Dat eerste jaar is zelden representatief voor de jaren die volgen. Je moet eenvoudig je weg leren vinden, met vallen en opstaan. Iedere afgeronde procedure levert kennis op die je de volgende keer tijd en ergernis bespaart.
Een goed lokaal netwerk maakt daarbij een enorm verschil. Een betrouwbare boekhouder, advocaat, makelaar, notaris of vertaler kan voorkomen dat je kostbare fouten maakt. Soms is een behulpzame buurman of een andere Nederlandse emigrant minstens zo waardevol. Zij kennen de taal, weten hoe lokale instanties werken en kunnen je vertellen welke route in de praktijk het snelst is.
Dat netwerk ontstaat meestal niet op de dag dat je arriveert. Je bouwt het stap voor stap op door mensen te leren kennen en aanbevelingen te controleren. Vertrouw niet blind op de eerste persoon die zegt alles te kunnen regelen. Vraag naar ervaringen van meerdere mensen, leg afspraken schriftelijk vast en laat belangrijke documenten controleren door een onafhankelijke deskundige.
Neem de index mee, maar laat hem niet beslissen
De corruptie-index kan dus best een plaats krijgen in je vergelijking van emigratielanden. Wie veel met overheidsinstanties te maken krijgt of een onderneming wil beginnen, mag er meer gewicht aan geven dan iemand die na zijn pensioen een rustig huis huurt en weinig ingewikkelde zaken hoeft te regelen.
Toch zou ik op basis van deze ranglijst nooit zeggen dat Denemarken automatisch een beter emigratieland is dan Spanje, Italië, Hongarije of Bulgarije. Een land is meer dan zijn overheid en een emigratie is meer dan het afwerken van procedures. Je dagelijkse geluk wordt ook bepaald door het klimaat, je woonomgeving, je financiële mogelijkheden, de mensen om je heen en de mate waarin je je thuis voelt.
Zie de score daarom als een waarschuwingslampje, niet als een eindoordeel. In een lager scorend land moet je mogelijk meer geduld hebben, beter voorbereid zijn en sneller deskundige hulp zoeken. Wie dat vooraf weet, zal zich minder snel verbazen wanneer een procedure anders loopt dan in Nederland. En wie eenmaal de juiste mensen kent en begrijpt hoe het land functioneert, ontdekt vaak dat veel aanvankelijke hindernissen een stuk kleiner worden.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun mijn team en mij met een kleine donatie en help op die manier Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
