Wie plannen maakt om te emigreren, rekent meestal zorgvuldig uit hoeveel geld de verhuizing gaat kosten. Je denkt aan de verhuiswagen, de reis, de borg voor een huurwoning, de notaris, eventuele belastingen en misschien de aanschaf van nieuwe meubels. Toch is er een bedrag dat in veel emigratiebegrotingen ontbreekt: een financiële noodbuffer voor de periode ná de emigratie.
Dat is geld dat je niet gebruikt om je emigratie te betalen. Het is ook geen bedrag waarmee je je woning opknapt of na aankomst uitgebreid de omgeving gaat verkennen. Deze buffer is uitsluitend bedoeld voor het geval je inkomsten onverwacht geheel of gedeeltelijk wegvallen.
Mijn persoonlijke stelregel is dat je na emigratie minimaal zes maanden moet kunnen overbruggen zonder inkomen. Een buffer voor een volledig jaar geeft natuurlijk nog meer rust, maar zes maanden vind ik een verstandige ondergrens.
Inkomsten kunnen onverwacht wegvallen
Je kunt je emigratie nog zo goed voorbereiden, maar niet alles valt vooraf te voorspellen. Misschien verlies je kort na vertrek je baan. Een opdrachtgever kan stoppen, je onderneming kan tijdelijk minder omzet maken of het werk dat je op afstand uitvoert blijkt toch niet zo stabiel als je had verwacht.
Ook kan het gebeuren dat het langer duurt voordat je in het nieuwe land werk vindt. Je spreekt de taal misschien nog niet voldoende, je diploma wordt niet direct erkend of je ontdekt dat werkgevers andere eisen stellen dan in Nederland. Als zelfstandige moet je mogelijk eerst een nieuw netwerk opbouwen voordat er voldoende opdrachten binnenkomen.
In Nederland is verlies van inkomen al vervelend. In een ander land kan het extra ingewikkeld zijn. Je kent de regels nog niet goed, je netwerk is kleiner en je weet misschien nog niet bij welke instanties je moet aankloppen. Bovendien kun je niet vanzelfsprekend rekenen op dezelfde sociale voorzieningen als in Nederland.
Juist in de eerste maanden na een emigratie wil je voorkomen dat iedere tegenvaller onmiddellijk tot financiële paniek leidt.
Zes maanden om opnieuw houvast te krijgen
Waarom ga ik uit van minimaal zes maanden? Omdat je daarmee tijd koopt. Niet om achterover te leunen, maar om rustig naar een oplossing te zoeken.
Binnen een halfjaar kun je solliciteren, nieuwe klanten zoeken, je bedrijfsactiviteiten aanpassen of onderzoeken of er tijdelijk ander werk beschikbaar is. Misschien moet je je uitgaven verlagen of een andere woning zoeken. Dat zijn beslissingen die je beter neemt wanneer je niet binnen enkele weken zonder geld komt te zitten.
Zonder buffer wordt ieder probleem urgent. Je moet dan misschien het eerste werk aannemen dat voorbijkomt, ook wanneer het slecht betaalt of helemaal niet bij je past. In het uiterste geval kan het betekenen dat je de emigratie moet afbreken en naar Nederland terugkeert, terwijl het probleem met iets meer tijd misschien opgelost had kunnen worden.
Een financiële buffer geeft je dus vooral handelingsruimte. Je kunt nadenken, vergelijken en beslissingen nemen zonder dat iedere dag telt.
Hoeveel heb je per maand nodig?
Het is onmogelijk om voor iedere emigrant één bedrag vast te stellen. De kosten van levensonderhoud verschillen sterk per land en zelfs per regio. Wonen in een dorp in Hongarije kost iets anders dan wonen aan de Portugese kust of in een populaire Spaanse stad.
Ook je persoonlijke situatie speelt een grote rol. Een alleenstaande heeft andere uitgaven dan een gezin met kinderen. Wie een hypotheekvrije woning heeft gekocht, heeft lagere maandlasten dan iemand die een gemeubileerd huis huurt. Ook zaken als een auto, particuliere zorgverzekering en schoolkosten kunnen veel verschil maken.
Toch is het handig om met een gemiddeld bedrag te rekenen. Zelf houd ik als globale richtlijn ongeveer € 2.500 per maand aan.
Daarvan reserveer ik ongeveer € 1.000 voor de woning. Dat kan huur zijn, maar ook een hypotheek en andere vaste woonlasten. Nog eens ongeveer € 1.000 is bestemd voor boodschappen en de normale dagelijkse kosten. De resterende € 500 is bedoeld voor verzekeringen, energie, water, internet, vervoer en onvoorziene noodzakelijke uitgaven. Daar kan eventueel ook een dringende reis naar Nederland onder vallen.
Natuurlijk kun je in veel landen met minder geld rondkomen. In sommige situaties heb je juist meer nodig. Het gaat daarom niet om een wetenschappelijke berekening, maar om een bruikbare en redelijk veilige gemiddelde schatting.
Wanneer je € 2.500 vermenigvuldigt met zes maanden, kom je uit op € 15.000.
€ 15.000 als aparte emigratiebuffer
Ik vind € 15.000 daarom een verstandig streefbedrag voor iemand die gaat emigreren. Het liefst staat dit geld op een aparte rekening waar je tijdens de normale voorbereiding en de eerste periode na aankomst niet aan komt.
Dat laatste is belangrijk. Een buffer werkt alleen wanneer je duidelijk afspreekt waarvoor het geld wel en niet bedoeld is.
Het is geen potje voor een nieuwe wasmachine als de oude het begeeft. Het is niet bedoeld om een duurdere auto te kopen, je woning mooier in te richten of een extra vakantie te boeken. Ook een extra bezoek aan Nederland vanwege heimwee zou ik er niet zomaar uit betalen.
Voor dergelijke uitgaven zou je eigenlijk een afzonderlijke reserve moeten hebben. De emigratiebuffer van € 15.000 heeft maar één doel: ervoor zorgen dat je noodzakelijke uitgaven kunt blijven betalen wanneer je inkomsten onverwacht wegvallen.
Wanneer je die grens niet bewaakt, kan het bedrag ongemerkt steeds kleiner worden. Tegen de tijd dat je het geld werkelijk nodig hebt, blijkt de noodbuffer dan al grotendeels te zijn opgegaan aan andere zaken.
Geen harde voorwaarde om te mogen emigreren
Betekent dit dat je niet zou moeten emigreren wanneer je geen € 15.000 op een rekening hebt staan? Zo streng wil ik het zeker niet stellen.
Niet iedere emigrant heeft dezelfde risico’s. Wie een vast pensioen ontvangt, heeft waarschijnlijk meer inkomenszekerheid dan iemand die volledig afhankelijk is van tijdelijke opdrachten. Wie samen met een partner emigreert en twee afzonderlijke inkomens heeft, staat er anders voor dan iemand die van één salaris afhankelijk is.
Ook je maandlasten kunnen veel lager zijn dan de bedragen waarmee ik reken. Wanneer je woning volledig is afbetaald en je in een goedkoop gebied woont, kun je misschien met een aanzienlijk kleinere buffer toch zes maanden overbruggen.
Het gaat mij daarom niet uitsluitend om het bedrag van € 15.000. Het belangrijkste is dat je eerlijk uitrekent hoeveel jij werkelijk nodig hebt om minimaal een halfjaar door te komen.
Tel je vaste woonlasten, boodschappen, verzekeringen, vervoer, energie en andere noodzakelijke kosten bij elkaar op. Vermenigvuldig dat bedrag vervolgens met zes. Houd daarbij enige ruimte voor prijsstijgingen en onverwachte kosten.
Misschien kom je uit op € 10.000. Misschien heb je € 20.000 of meer nodig. De uitkomst is persoonlijk, maar de gedachte erachter blijft hetzelfde.
Financiële rust helpt ook bij het wennen
De eerste maanden na een emigratie vragen vaak al genoeg van je. Je moet wennen aan een andere taal, nieuwe regels, onbekende gewoonten en een omgeving waarin nog weinig vanzelfsprekend is.
Wanneer je daarnaast voortdurend bang bent dat het geld opraakt, wordt ieder klein probleem groter. Een tegenvallende energierekening, een vertraagde betaling of een maand met minder opdrachten kan dan direct onrust veroorzaken.
Met een goede buffer weet je dat je niet onmiddellijk in de problemen komt. Dat zorgt voor rust en die rust helpt je om betere beslissingen te nemen. Je hoeft niet voortdurend te rekenen of wakker te liggen van de vraag hoe je de volgende maand moet betalen.
Een emigratiebuffer is daarom niet alleen een financieel hulpmiddel. Het is ook een investering in je nachtrust.
Geld koopt geen geluk, maar wel tijd
Ik vind nog altijd dat geld niet de belangrijkste reden moet zijn om wel of niet te emigreren. Je emigreert omdat je ergens anders een leven wilt opbouwen dat beter bij je past. Dat verlangen moet centraal staan.
Tegelijkertijd betekent je droom volgen niet dat je financiële risico’s moet negeren. Een goede voorbereiding maakt de kans juist groter dat je droom standhoudt wanneer het even tegenzit.
Probeer daarom voor je vertrek een bedrag apart te zetten waarmee je minimaal zes maanden kunt overbruggen. Voor veel emigranten zal ongeveer € 15.000 een verstandige richtlijn zijn. Heb je de mogelijkheid om een volledig jaar te reserveren, dan is dat natuurlijk nog prettiger.
Het geld hoeft misschien nooit te worden gebruikt. Dat is zelfs het mooiste resultaat. Het staat er dan alleen om je de zekerheid te geven dat je tijd hebt om opnieuw inkomsten te vinden wanneer het onverwacht misgaat.
Die wetenschap kan ervoor zorgen dat je met een veel rustiger gevoel aan je nieuwe leven begint.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
Bekijk alle handboeken van Eric Jan van Dorp & Karin Wouters:
