Voor veel mensen staat de zomervakantie voor de deur. Anderen zijn inmiddels al vertrokken en genieten van een paar weken in Frankrijk, Spanje, Portugal, Italië, Oostenrijk of een ander aantrekkelijk Europees land. Misschien ga je toevallig op vakantie naar het land waar je later zou willen wonen. Dan ligt het voor de hand om die vakantie meteen te gebruiken om wat voorbereidend onderzoek te doen.
Dat kan zeker verstandig zijn. Je bent nu eenmaal in het gebied en kunt veel meer zien, horen en ervaren dan wanneer je thuis achter een computerscherm naar woningen en landkaarten zit te kijken. Toch moet je voortdurend één ding in gedachten houden: ergens vakantie vieren is iets heel anders dan ergens wonen.
Tijdens een vakantie ziet bijna alles er aantrekkelijker uit. Het is meestal mooi weer, je hebt weinig verplichtingen en je hoeft je niet druk te maken over werk, administratie of een lekkende kraan. Je zit op een terras, wandelt door een historisch centrum en denkt al snel: hier zou ik iedere dag wel willen wonen.
Misschien is dat ook zo. Maar om daarachter te komen, moet je tijdens je vakantie af en toe bewust buiten de toeristische omgeving kijken.
Een vakantiebestemming is nog geen woonomgeving
Een plaats die ideaal is voor een vakantie hoeft niet automatisch een prettige plaats te zijn om permanent te wonen. Een levendige badplaats kan in juli en augustus gezellig aanvoelen, maar in november bijna volledig uitgestorven zijn. Een rustig dorpje kan tijdens een vakantie romantisch lijken, terwijl je er als inwoner misschien te weinig voorzieningen hebt.
Ook je eigen houding is tijdens een vakantie anders. Je hoeft niet op tijd op je werk te verschijnen, kinderen hoeven niet naar school en je hebt meestal geen haast. Als een bus niet komt opdagen, neem je nog een kop koffie. Wanneer je ergens woont en iedere ochtend afhankelijk bent van die bus, wordt dezelfde situatie waarschijnlijk een stuk minder charmant.
Daarom raad ik altijd aan om niet alleen te kijken naar wat mooi of gezellig is. Probeer je voor te stellen hoe je gewone leven eruit zou zien. Waar zou je boodschappen doen? Hoe ver is het naar een huisarts? Is er openbaar vervoer? Kun je in de buurt sporten? Hoe druk zijn de wegen op een gewone werkdag? En hoe levendig is het gebied buiten het hoogseizoen?
Je hoeft daar tijdens je vakantie geen uitgebreid onderzoeksproject van te maken. Alleen al goed om je heen kijken kan veel informatie opleveren.
Ga weg van de toeristische route
In toeristische cafés en restaurants word je meestal vriendelijk ontvangen. Dat is prettig, maar het zegt niet automatisch iets over hoe je als toekomstige inwoner behandeld zult worden. Een ober of restauranteigenaar heeft er belang bij dat jij tevreden bent. Hij hoopt dat je nog een drankje bestelt, terugkomt en misschien een aardige fooi achterlaat.
Daar is natuurlijk niets mis mee. Het hoort bij de toeristische dienstverlening. Toch is zo’n ervaring niet altijd representatief voor het dagelijkse leven in een land.
Ga daarom eens naar een dorp of wijk waar weinig toeristen komen. Zoek een eenvoudig restaurant waar vooral lokale bewoners eten. Drink koffie in een café zonder meertalige menukaart en doe boodschappen in een winkel waar geen souvenirs worden verkocht.
Je zult waarschijnlijk nog steeds als buitenlander worden herkend. Zodra je begint te praten, horen mensen meestal dat je geen inwoner bent. Toch kan de sfeer heel anders zijn dan in een toeristisch centrum. Je ziet beter hoe mensen onderling met elkaar omgaan en hoe het gewone leven verloopt.
Kijk daarbij niet alleen naar de vriendelijkheid van mensen. Let ook op praktische zaken. Is het dorp levendig of juist erg stil? Zijn winkels en restaurants geopend? Lopen er jonge gezinnen rond of wonen er vooral ouderen? Worden gebouwen onderhouden? Hoe voelt de omgeving wanneer je er zonder vakantiedoel rondloopt?
Probeer jezelf zo veel mogelijk als een toekomstige inwoner door het gebied te bewegen. Je zou het een soort toeristisch low profile kunnen noemen.
Bezoek plaatsen die niet in de reisgids staan
Tijdens een vakantie bezoeken we meestal de bekende steden, stranden en bezienswaardigheden. Dat is begrijpelijk, want daar zijn reisgidsen en websites tenslotte voor gemaakt. Voor een toekomstige emigratie zijn juist de onbekendere plaatsen vaak interessant.
Maak daarom een paar uitstapjes in de omgeving. Bezoek verschillende dorpen en stadjes, ook wanneer je er vooraf nog nooit van hebt gehoord. Rijd eens een weg in zonder dat aan het einde een beroemde kerk, uitzichtpunt of markt op je wacht.
Juist op zulke ongeplande dagen kun je aangenaam worden verrast. Misschien ontdek je een dorp dat niet spectaculair genoeg is voor een reisgids, maar wel alles heeft wat je voor het dagelijkse leven nodig hebt. Er is een supermarkt, een huisarts, een basisschool, een station en een gezellig plein. De huizen zijn er mogelijk ook nog betaalbaarder dan in de bekende plaatsen aan de kust of rond een populaire stad.
Veel mensen richten zich bij hun emigratieplannen te snel op een bekende plaats. Ze hebben daar ooit een fijne vakantie gehad of hebben de naam vaak voorbij zien komen. Daardoor missen ze soms dorpen en steden die veel beter aansluiten bij hun werkelijke wensen.
Maak daarom een rondrit zonder strak programma. Stop onderweg wanneer een plaats je nieuwsgierig maakt. Wandel een uur door de straten, drink ergens koffie en kijk hoe de omgeving aanvoelt. Je merkt vaak snel of een plaats je aanspreekt.
Kijk naar het gewone dagelijkse leven
Tijdens een vakantie kun je veel leren door heel normale dingen te doen. Ga naar een supermarkt en kijk niet alleen naar de prijzen, maar ook naar het aanbod. Kun je er producten vinden die je regelmatig gebruikt? Zijn er meerdere winkels in de omgeving of is er maar één kleine dorpswinkel?
Bezoek een plaats ook eens vroeg in de ochtend of aan het einde van de middag. Dan zie je het woonwerkverkeer, ouders die kinderen ophalen en mensen die hun dagelijkse boodschappen doen. Een plein dat rond lunchtijd gezellig rustig lijkt, kan tijdens de ochtendspits veranderen in een druk verkeersknooppunt.
Kijk ook naar de afstanden. Op een landkaart lijkt twintig kilometer vaak weinig. Wanneer je die afstand iedere dag over een smalle bergweg moet rijden, kan dat in de praktijk tegenvallen. Hetzelfde geldt voor een woning die prachtig afgelegen ligt. Tijdens een vakantie geniet je van de stilte. Als je voor iedere boodschap een halfuur moet rijden, kan die afzondering na verloop van tijd minder aantrekkelijk worden.
Let verder op zaken die je als vakantieganger gemakkelijk over het hoofd ziet. Is er voldoende parkeergelegenheid? Hoe goed is het mobiele bereik? Zijn er veel leegstaande woningen? Wordt er veel gebouwd? Is er lawaai van een snelweg, spoorlijn of vliegveld?
Je hoeft niet alles onmiddellijk te beoordelen. Het gaat er vooral om dat je leert kijken met de ogen van iemand die er misschien later woont.
Praat met de plaatselijke bevolking
Een van de beste manieren om meer over een gebied te weten te komen, is door met mensen te praten. Dat hoeft geen uitgebreid interview te worden. Een kort gesprek in een winkel, café of op een markt kan al interessante informatie opleveren.
Je kunt gewoon vragen hoe het is om in de omgeving te wonen. Zijn de mensen tevreden? Is het een veilige plaats? Zijn er voldoende voorzieningen? Verandert het dorp sterk door toerisme of door de komst van nieuwe inwoners? Wonen er al veel buitenlanders en hoe wordt daartegen aangekeken?
De antwoorden zullen altijd persoonlijk zijn. De ene inwoner vindt het dorp heerlijk rustig, terwijl een ander klaagt dat er niets te beleven is. Toch geven verschillende gesprekken samen vaak een redelijk beeld.
Probeer niet alleen met ondernemers in de toeristische sector te praten. Zij hebben soms belang bij een positief verhaal over de streek. Een winkelmedewerker, buschauffeur, buurman of marktkoopman kan een heel ander perspectief geven.
Wanneer je de taal nog niet goed spreekt, kunnen een paar vooraf vertaalde vragen helpen. Je kunt eventueel een vertaalapp gebruiken, maar probeer het gesprek wel persoonlijk te houden. Mensen waarderen het meestal wanneer je moeite doet om enkele woorden in hun taal te spreken.
Zoek contact met emigranten die er al wonen
Naast gesprekken met lokale inwoners kan contact met andere emigranten bijzonder waardevol zijn. Zij hebben het proces dat jij overweegt al doorlopen. Ze weten tegen welke praktische, culturele en administratieve problemen je kunt aanlopen.
Via Facebookgroepen, regionale forums of andere sociale media kun je vaak Nederlanders, Vlamingen of Engelstalige inwoners vinden die in het gebied wonen. Misschien willen zij tijdens je vakantie een keer koffie met je drinken.
Vraag niet alleen wat zij prettig vinden aan hun nieuwe woonland. Juist de minder geslaagde ervaringen zijn interessant. Wat hadden zij vooraf willen weten? Welke fouten hebben ze gemaakt? Was het moeilijk om een woning te vinden? Hoe verliep het contact met de gemeente? Hoe hebben ze een huisarts, school of betrouwbare aannemer gevonden?
Er is niets zo leerzaam als de ervaringen van mensen die een paar stappen voor je lopen. Dat betekent niet dat hun verhaal automatisch ook jouw verhaal wordt. Iemand anders kan andere wensen, inkomsten of verwachtingen hebben. Toch kunnen hun ervaringen je behoeden voor fouten die gemakkelijk voorkomen hadden kunnen worden.
Ook in mijn emigratieboeken gebruik ik daarom graag ervaringen uit de praktijk. Regels en procedures zijn belangrijk, maar pas door de verhalen van mensen die werkelijk zijn geëmigreerd, begrijp je wat die regels in het dagelijkse leven betekenen.
Bekijk ook woningen, maar blijf realistisch
Wanneer je serieus over emigreren nadenkt, kan het interessant zijn om tijdens je vakantie een paar woningen te bekijken. Je krijgt zo een beter beeld van de lokale woningmarkt en ontdekt wat je budget in de praktijk oplevert.
Maak bij voorkeur vooraf enkele afspraken met makelaars. Vertel eerlijk dat je je nog aan het oriënteren bent. Het is niet nodig om de indruk te wekken dat je onmiddellijk een huis wilt kopen.
Let bij bezichtigingen niet alleen op de woning zelf. Kijk ook naar de ligging, bereikbaarheid en voorzieningen. Een huis met een spectaculair uitzicht kan ver van winkels en zorg liggen. Een goedkoop appartement in een toeristische badplaats kan in de zomer last hebben van lawaai en in de winter bijna verlaten zijn.
Laat je tijdens een vakantie niet meeslepen door het gevoel dat je onmiddellijk moet beslissen. De zon schijnt, het uitzicht is mooi en de makelaar vertelt dat er nog meer belangstellenden zijn. Dat zijn geen ideale omstandigheden voor een weloverwogen besluit.
In de meeste gevallen is het verstandiger om eerst te huren. Je leert een omgeving pas werkelijk kennen wanneer je er een langere periode woont en ook gewone weken meemaakt.
Probeer je toekomstige leven voor te stellen
Een goede oefening is om tijdens je vakantie een denkbeeldige gewone dag te plannen. Stel dat je al in het gebied woont. Wat zou je die dag moeten doen?
Misschien moet je naar je werk, een kind naar school brengen, een recept ophalen bij de apotheek en daarna boodschappen doen. Hoeveel tijd kost dat? Welke afstanden moet je afleggen? Kun je alles met de auto doen of zijn er alternatieven?
Denk ook na over sociale contacten. Zijn er plaatsen waar je mensen kunt ontmoeten? Is er een sportvereniging, bibliotheek of cultureel centrum? Wanneer je vanuit huis werkt, kan het dagelijkse leven anders behoorlijk eenzaam worden.
Kijk daarnaast naar de omgeving vanuit verschillende gezinsleden. Wat voor jou een paradijs lijkt, kan voor je partner te afgelegen zijn. Kinderen kunnen behoefte hebben aan leeftijdgenoten, onderwijs en activiteiten. Een emigratie slaagt alleen wanneer de nieuwe omgeving voldoende aansluit bij het leven van iedereen die meegaat.
Vergeet niet om ook vakantie te vieren
Het gevaar bestaat dat je vakantie verandert in een eindeloze reeks onderzoeksdagen. Iedere autorit wordt een inspectie en ieder restaurantbezoek een onderzoek naar de lokale mentaliteit.
Dat is niet nodig. Je bent tenslotte ook op vakantie en mag gewoon genieten. Plan bijvoorbeeld één of twee dagen waarop je bewust in de omgeving gaat rondkijken. De rest van de tijd kun je ontspannen, zwemmen, wandelen en lekker eten.
Juist die combinatie is waardevol. Tijdens ontspannen momenten merk je vaak vanzelf hoe je je ergens voelt. Voel je je op je gemak? Kun je je voorstellen dat deze omgeving vertrouwd wordt? Blijft een plaats aantrekkelijk wanneer je er meerdere dagen achter elkaar bent?
Neem eventueel aan het einde van iedere dag een paar minuten om je indrukken op te schrijven. Noteer wat je positief vond, wat tegenviel en welke vragen nog onbeantwoord zijn. Na thuiskomst vervagen herinneringen snel en blijft vooral het vakantiegevoel hangen. Korte aantekeningen helpen je om later een realistischer vergelijking te maken.
Een vakantie kan een eerste kennismaking zijn
Een vakantie kan zeker onderdeel zijn van je voorbereiding op een emigratie. Je kunt een streek verkennen, onbekende plaatsen bezoeken, met inwoners praten en ervaren hoe het gewone leven eruitziet.
Zie zo’n vakantie alleen niet als de definitieve test. Je ervaart het gebied in een beperkt seizoen en vanuit een comfortabele positie. Je hebt nog geen last van bureaucratie, werkdruk, onderhoud, belastingen of heimwee.
Wanneer een gebied je na de vakantie nog steeds aanspreekt, kun je een volgende stap zetten. Huur er bijvoorbeeld eens een woning voor vier tot acht weken, bij voorkeur buiten het hoogseizoen. Doe gewone boodschappen, werk vanuit de tijdelijke woning en probeer een normaal dagelijks ritme te volgen.
Emigreren begint vaak met een droom. Die droom mag tijdens een vakantie best wat meer vorm krijgen. Maar hoe mooier de bestemming ook lijkt, een goede voorbereiding vraagt dat je verder kijkt dan het zwembad, het terras en het uitzicht vanuit je hotelkamer.
Ga tijdens je vakantie dus gerust op onderzoek uit. Verlaat de bekende route, bezoek een onbekend dorp en maak een praatje met iemand die er woont. Misschien ontdek je dat jouw favoriete vakantiebestemming inderdaad ook een fijne woonomgeving is.
Het kan natuurlijk ook gebeuren dat je tot de conclusie komt dat je er vooral graag vakantie viert. Ook dat is een waardevolle ontdekking.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
Bekijk alle handboeken van Eric Jan van Dorp & Karin Wouters:
