Zondag 12 april wonnen Péter Magyar en zijn centrumrechtse partij Tisza de parlementsverkiezingen in Hongarije, waarmee Viktor Orbán na zestien jaar van de macht is gestoten. Als inwoner van Boedapest beleef ik niet alleen de politieke ontwikkelingen van dichtbij, maar volg ik ook met interesse de discussies die de uitslag losmaakt op sociale media waar Nederlanders in Hongarije samenkomen. De onrust die ik daar zie, verdient een nuchtere reactie.
Waarom Nederlanders in Hongarije vrezen voor minder veiligheid
De zorg onder Nederlanders die hier wonen gaat vooral over het aspect veiligheid. Zal er op dit gebied iets veranderen in negatieve zin, de komende maanden of jaren? Die zorg is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Ze heeft een concrete oorzaak: wie eenmaal in Hongarije woont, merkt al snel dat het er aanzienlijk veiliger aanvoelt dan in Nederland. Dat gevoel klopt ook met de cijfers.
Het totale aantal geregistreerde misdrijven in Hongarije daalde van ruim 447.000 in 2010 naar 179.000 in 2025, wat resulteert in een van de laagste criminaliteitscijfers van Europa. Het jaar 2010 was het eerste jaar dat Viktor Orbán aan de macht was. Hoe je ook denkt over zijn latere machtsmisbruik en de aantasting van de rechtsstaat, op het gebied van het terugdringen van criminaliteit verdient hij een oprecht compliment. Boedapest behoort tot de veiligste grote steden van Europa en Hongarije heeft bovendien Europa’s laagste overvalspercentage: 5,5 incidenten per 100.000 inwoners.
Hoe zit het dan dat gevoel van veiligheid in Nederland? Uit de CBS Veiligheidsmonitor 2023 blijkt dat 35 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder zich weleens onveilig voelt. Dat is meer dan één op de drie Nederlanders.
Dat Nederlanders in Hongarije huiveren bij het idee dat politieke veranderingen de veiligheid in het land zouden kunnen aantasten, is dan ook goed te begrijpen. Ze hebben iets gevonden wat in Nederland steeds zeldzamer wordt: een omgeving waarin je je elke dag volledig veilig voelt op straat.
Wie is Péter Magyar, de leider van Tisza?
Magyar is geen linkse progressief die plotseling de teugels overneemt. Hij is een lid van de Europese Volkspartij, de mainstream centrumrechtse politieke familie die momenteel twaalf van de zevenentwintig EU-lidstaten bestuurt. Zijn partij Tisza, die overigens pas twee jaar bestaat, wordt in alle internationale media omschreven als centrumrechts. Magyar zelf is bovendien een voormalig insider binnen Fidesz en heeft zijn wortels in het conservatieve kamp.
Strenger op immigratie dan Orbán zelf
Op het gebied van immigratie is Magyar eerder strenger dan soepeler dan Orbán, want hij heeft meerdere malen verteld dat hij het zogenoemde ‘gastarbeidersprogramma’ (het binnenhalen van gastarbeiders van buiten Europa) vanaf 1 juni 2026 wil beëindigen.
Die gastarbeiders vormen overigens geen klein detail. Magyar klaagde in 2024 al openlijk dat de Orbán-regering jaarlijks 60.000 Aziatische arbeidsmigranten binnenhaalde, ten koste van de veiligheid en het levensonderhoud van Hongaarse burgers. Hij gebruikte dat argument dus juist om Orbán aan te vallen, niet om een opener beleid te bepleiten.
Tisza zegt nultolerantie te hanteren tegenover illegale immigratie en mensensmokkel, wil de zuidelijke grensmuur langs Servië handhaven en verwerpt het EU-migratiepact en migratiequota. De vrees dat Hongarije straks functioneert als doorvoerland voor vluchtelingen is dan ook niet gebaseerd op concrete uitspraken of plannen van Magyar.
Wat verandert er dan wel?
Op een aantal terreinen die Hongaren dagelijks raken, heeft Magyar wél concrete plannen gepresenteerd. Het 240 pagina’s tellende partijprogramma van Tisza, opgesteld door meer dan duizend experts verdeeld over zestig vakgroepen, stelt dat een nieuwe regering zich vanaf de eerste dag moet richten op het herstellen van de gezondheidszorg, het onderwijs, de sociale dienstverlening en het openbaar vervoer. Op het gebied van zorg garandeert Tisza gratis kwalitatieve zorg voor alle Hongaren, waarbij de staatsuitgaven aan gezondheidszorg voor 2030 worden verhoogd naar 7 procent van het bruto binnenlands product. Dat is een forse stijging ten opzichte van het huidige niveau, waarop de Hongaarse zorg internationaal al jaren kritiek krijgt vanwege onderbezetting en achterstallig onderhoud.
Onderwijs
Op onderwijsgebied belooft het programma de heroprichting van een onafhankelijk onderwijsministerie, een loonsverhoging van 25 procent voor onderwijsondersteunend personeel, minder administratieve lasten voor leraren en het herstel van de autonomie van universiteiten. Dat laatste is relevant, omdat Orbán de afgelopen jaren meerdere universiteiten onder politieke druk heeft gezet of uit het land heeft gedreven, waaronder de Central European University van George Soros.
Concurerende economie
Op economisch gebied richt Tisza zich op het doorbreken van de monopolies en vriendjespolitiek die onder Orbán zijn ontstaan. Het programma legt sterke verbanden tussen het herstel van de rechtsstaat, het verbeteren van de EU-betrekkingen, het heractiveren van de economie en het verhogen van de sociale uitgaven, waarbij de redenering is dat door corruptie en opgeblazen aanbestedingen verloren overheidsgeld kan worden teruggewonnen. Tisza streeft naar een efficiënter gebruik van EU-structuurfondsen en de bevordering van lokale bedrijven, met als doel een kennisgedreven en concurrerende economie op te bouwen. Of dat lukt in een land waar Orbán-gelieerde ondernemers zestien jaar lang bevoorrecht zijn geweest bij overheidscontracten, zal de praktijk moeten uitwijzen.
Voor Nederlanders in Hongarije is dat op termijn gunstig nieuws. Betere bestuurlijke verhoudingen met Brussel en meer investeringen in de publieke sector, betekenen doorgaans ook betere voorzieningen van publieke diensten en een stabielere economische situatie.
De structurele valkuil: tweederde meerderheid
Magyars Tisza-partij heeft 138 van de 199 zetels behaald, meer dan de tweederde meerderheid die nodig is om de Hongaarse grondwet te wijzigen. Dat is precies de positie die Orbán zestien jaar heeft gebruikt om de rechtsstaat naar zijn hand te zetten, de rechterlijke macht te ondermijnen en zijn macht te consolideren.
Die tweederde meerderheid in zetels is dus voldoende om de grondwetten te wijzigen zonder dat andere partijen daarvoor toestemming hoeven te geven.
Tisza behaalde 53,6 procent van de stemmen, terwijl Fidesz op 37,8 procent bleef steken. Dat een meerderheid van iets meer dan de helft van de stemmen resulteert in 69 procent van de parlementaire zetels, is geen toeval. Orbán paste het Hongaarse kiesstelsel jaren geleden aan om met een relatief bescheiden stemmenpercentage toch die tweederde meerderheid in zetels te kunnen behalen. Dat systeem heeft hem nu genekt: dezelfde versterking die hij voor zichzelf ontwierp, werkt nu in het voordeel van zijn opvolger.
Hoe groot is het werkelijke mandaat van Magyar?
Daarbij is het de vraag in hoeverre die uitslag werkelijk een mandaat voor Magyars programma vertegenwoordigt. Veel van zijn plannen, waaronder een concrete belastingvisie, zijn nog altijd vaag gebleven. Een groot deel van de Hongaarse kiezers stemde dan ook niet zozeer vóór Magyar, maar tégen Orbán. Zestien jaar van bestuurscultuur waarbij de grenzen tussen partijbelang en staatsbelang volledig vervaagden, bleken voor de meeste Hongaren uiteindelijk te veel. Magyar was daarbij het meest geloofwaardige alternatief, maar dat is iets anders dan een breed gedragen enthousiasme voor zijn plannen.
Daarmee is de vraag actueel of het systeem écht verandert, of dat slechts de bewoner van de troon wisselt. Een tweederde meerderheid in het Hongaarse parlement maakt compromissen met andere partijen dus volledig overbodig. Hoewel Magyar nu komt met beloften van transparantie en rechtsstatelijkheid, biedt die structurele machtspositie op de lange termijn dezelfde verleiding tot machtsmisbruik die Orbán uiteindelijk fataal werd.
De kwaliteit van een democratie wordt immers niet alleen bepaald door wie aan de macht is, maar ook door de structuren die macht begrenzen. Zolang één partij twee derde van het parlement controleert, blijven die structuren kwetsbaar, ongeacht de goede bedoelingen waarmee men begint.
Conclusie voor Nederlanders in Hongarije
De onrust op sociale media is begrijpelijk, maar ongegrond voor zover het gaat om verminderde veiligheid door open grenzen. Magyar is geen open-grenzen politicus. Op dat punt wijkt zijn beleid nauwelijks af van dat van Orbán, en op het gebied van arbeidsmigratie uit Azië is hij zelfs expliciet strenger. De veiligheid, voor zover die beïnvloed wordt door immigratie van niet-Europeanen, die Nederlanders in Hongarije zo waarderen, staat dan ook niet op het spel door deze verkiezingsuitslag.
Wat er op korte termijn wél lijkt te veranderen, is de positie van Hongarije binnen Europa en de aanpak van machtsverstrengeling. Of die verandering standhoudt op de lange termijn, hangt af van hoe Magyar omgaat met een vrijwel onbeperkte machtspositie die historisch gezien niet altijd goed afloopt…
Emigreren naar Hongarije: nog steeds een uitstekende keuze
Wie overweegt naar Hongarije te emigreren, hoeft door deze verkiezingsuitslag niet te aarzelen. De fundamenten die Hongarije aantrekkelijk maken voor Nederlandse emigranten, namelijk de lage kosten van levensonderhoud, de betaalbare woningmarkt, het aangename klimaat en de uitzonderlijk lage criminaliteit, blijven ongewijzigd. Politieke wisselingen horen bij een democratie, en op de punten die emigranten het meest raken verandert er onder Magyar weinig tot niets.
Wil je goed voorbereid aan die stap beginnen, dan biedt het handboek Succesvol emigreren naar Hongarije alle praktische informatie die je nodig hebt: van het regelen van je verblijfsvergunning en het kopen van een woning tot belastingen, zorgverzekering en het opbouwen van een nieuw leven. Het boek is geschreven voor mensen die serieuze beslissingen nemen en daar concrete antwoorden bij verwachten.
Bronnen
Al-Jazeera, Peter Magyar wins Hungary election, unseating Viktor Orban after 16 years (12 april 2026) — aljazeera.com Al-Jazeera, World reacts to Peter Magyar defeating Viktor Orban (12 april 2026) — aljazeera.com Balkan Insight, Hungarian Election: Tisza Finally Lays Out its Vision for Change (17 februari 2026) — balkaninsight.com Budapest Times, Magyar: Government ‘unfit’ to handle migration (13 september 2024) — budapesttimes.hu Carpe Diem Tours, Is Budapest Safe? What the Statistics Say (2025) — carpediemtours.com CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek), Criminaliteit: Integratie en Samenleven 2024 — longreads.cbs.nl CNN, Hungary election 2026 results: Péter Magyar wins, Trump ally Viktor Orbán concedes landmark defeat (12 april 2026) — cnn.com Daily News Hungary, Less taxes for the less fortunate, leaving Russian energy: Tisza Party reveals policy programme (7 februari 2026) — dailynewshungary.com Daily News Hungary, Poll-leader Tisza Party vows swift euro adoption in Hungary (30 januari 2026) — dailynewshungary.com Euronews, From insider to rival: How Magyar became Orbán’s most serious challenger (11 april 2026) — euronews.com Global Crime Index (Organized Crime Index), Netherlands country profile — ocindex.net Grokipedia, Crime in Hungary (januari 2026) — grokipedia.com Hungary Today, Fewer Crimes, Safer Streets: Hungarian Police Deliver Excellent 2025 Results (maart 2026) — hungarytoday.hu IntelliNews, Hungary’s Tisza Party unveils election manifesto with wide-ranging pledges (9 februari 2026) — intellinews.com Mappr, Hungary’s 2026 Election: Orbán Falls, TISZA Wins Supermajority (13 april 2026) — mappr.co NOS, Rivalen Orbán en Magyar stemmen in Boedapest: ‘Keuze tussen Oost en West’ (12 april 2026) — nos.nl Numbeo, Crime in Amsterdam (2025) — numbeo.com PBS NewsHour, Hungarian Prime Minister Viktor Orbán concedes defeat after ‘painful’ election result (12 april 2026) — pbs.org PolitPro, TISZA: Latest Polls, Platform & Voter Analysis (2026) — politpro.eu Reuters (via Investing.com), Hungary’s opposition Tisza promises wealth tax, euro adoption in election programme (7 februari 2026) — investing.com Wikipedia, 2026 Hungarian parliamentary election — en.wikipedia.org Wikipedia, Crime in Hungary — en.wikipedia.org
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
