Wanneer je gaat emigreren met z’n tweeën is het enorm belangrijk dat jij én je partner volledig achter het plan staan. Als één van jullie eigenlijk liever niet weg wil, en alleen maar instemt om de ander te plezieren, dan kun je er gif op innemen dat de mooie droom vroeg of laat uiteen spat. Mijn advies: ga nooit emigreren als je relatie niet stabiel is.
Wat ook nog wel eens voorkomt, is dat stellen een emigratie willen gebruiken om een relatie nieuw leven in te blazen. Als een soort therapeutisch wondermiddel. Vergelijkbaar met: “laten we maar een kind nemen, dan komt het wel goed tussen ons.” Ook dan kun je er bijna zeker van zijn dat het misgaat. Bij een emigratie geldt: je vindt je partner echt niet aardiger in Bergamo dan in Bussum en je partner zal zich niet minder aan jou ergeren in Milaan dan in Maassluis. Je neemt jezelf altijd mee bij een emigratie en hetzelfde geldt voor de irritaties en patronen in je relatie.
Maar hoe kom je erachter of jullie relatie emigratieproof is? Laten we daarvoor de hulp inroepen van mensen die er verstand van hebben.
Auk Dijkstra en Annemies Gort schreven het boek Het eerste jaar is alles opwindend, met als ondertitel Over wat een emigratie doet met je relatie. In het boek komen zowel deskundigen als emigranten aan het woord. Als jij samen met je partner emigratieplannen maakt, is dit echt een aanrader. Je kunt het bestellen via grenzenloos.nl of gewoon via elke online boekwinkel.
Dijkstra en Gort openen met een checklist die jou en je partner al een heel eind op weg kan helpen. Niet als een test waar een eindcijfer uit rolt, maar als een serie vragen die je dwingen om eerlijk te kijken naar jullie plannen en jullie dynamiek.
Check 1: hebben jullie een spaarpot?
Emigreren is zwaar als je elk dubbeltje moet omdraaien, zeker als je in Nederland gewend bent aan een regelmatig inkomen. Marlene uit Lapland zegt het heel simpel: “We zouden het samen een stuk makkelijker hebben als we geen geldzorgen hadden.” Andere stellen in het boek zijn daar net zo duidelijk over. Geldzorgen verpesten je emigratie en je relatie. Het advies is daarom helder. Ga pas emigreren als je het financieel tenminste één jaar kunt uitzingen.
Check 2: hebben jullie al eens samengewerkt?
Veel stellen starten in het buitenland een camping, een bed & breakfast, een restaurant of een ander bedrijf. Van de ene op de andere dag ben je dan niet alleen partners, maar ook collega’s. Dat klinkt romantisch, maar dat is het lang niet altijd. Hans uit Noorwegen zegt achteraf: “Op een gegeven moment praat je nergens anders meer over. Je vergeet je liefdesrelatie. We waren collega’s geworden.” Toch kan het ook wél goed uitpakken als je samen de schouders eronder zet. Maar dan helpt het als je al positieve ervaring hebt met samenwerken, of als jullie allebei realistisch inschatten dat dit jullie ligt.
Check 3: hebben jullie kinderen of een kinderwens?
Een kind legt druk op je relatie, zeker de eerste. Als je in het buitenland kinderen krijgt, is dat dubbel zwaar. Het advies van jonge ouders in het boek is opvallend eensgezind. Regel zo snel mogelijk een oppas. Niet “ooit”, maar meteen. Heb je al kinderen, dan blijkt dat jonge kinderen zich meestal snel aanpassen. Maar bij pubers ligt het anders. Emigratiecoach Gwenda zegt: “Mensen met pubers zie ik uiteindelijk niet emigreren.” De boodschap is duidelijk. Hoe ouder de kinderen, hoe meer je relatie én je gezin wordt getest.
Check 4: willen jullie allebei even graag?
Als de één “altijd al heeft willen emigreren” en de ander niet, dan komt dat vroeg of laat terug. Zeker op het moment dat het even tegenzit. En dat moment komt sowieso. Wil ging mee met haar man, die ontwikkelingswerk deed, omdat ze verliefd was. Toen ze later aangaf dat ze liever in Nederland wilde wonen, liep hun huwelijk op de klippen. De conclusie is niet gezellig, maar wel eerlijk. Ga alleen als jullie allebei echt willen emigreren.
Check 5: zijn jullie gewend om samen te praten?
In vrijwel elk interview geven mensen hetzelfde antwoord op de vraag hoe ze hun relatie goed houden. Praten, praten, praten. Claudia uit Zweden zegt: “Net zo lang tot het is opgelost, anders blijft het sudderen.” Expatbegeleider Gabrielle geeft een slimme tip. Bespreek de moeilijke dingen als je samen uit eten gaat en de sfeer goed is. En als je niet gewend bent om te praten? Oefen dan vóór vertrek. Maak van je hart geen moordkuil. Emigreren vergroot alles uit, ook stiltes.
Check 6: hebben jullie al eens een zware tijd meegemaakt?
Veel stellen in het boek vertellen dat hun relatie in het buitenland echt op de proef werd gesteld. De meesten komen er samen goed uit, zeker als ze in Nederland al eens voor hete vuren hebben gestaan. John uit Italië zegt: “We zijn negen jaar bezig geweest om zwanger te worden en dan ken je elkaar al in een zeer moeilijke situatie. Dat scheelt.” Het helpt om te weten hoe jullie reageren als het moeilijk wordt. Als je dat van elkaar weet, ben je minder verrast als het gebeurt.
Check 7: zou je samen op een onbewoond eiland willen zitten?
In het begin heb je vaak weinig contacten. Je zit 24 uur per dag op elkaars lip. John formuleert het mooi: “Je bent elkaars boei.” Maar wil je jouw partner als boei? Elliëtte had het zwaar toen ze met haar man meeging naar Griekenland, maar ze heeft nooit aan hem getwijfeld. “Als ik iemand mocht meenemen op een eenzaam eiland dan zou ik voor Michel kiezen.” Gabrielle zegt daarom: ga alleen emigreren als je partner je beste vriend is.
Check 8: ken je de verborgen agenda van je partner?
Soms ontdek je pas in het nieuwe land dat je partner een verborgen agenda had. Emigreren blijkt dan een manier om de ander aan zich te binden, om een kinderwens door te drukken of om ontevredenheid over Nederland te dempen. Dit zijn lastige gesprekken. Maar ze zijn beter vóór vertrek dan erna. Probeer te achterhalen wat de verborgen agenda is van je partner en heb ook het lef om eerlijk te zijn over de jouwe.
Check 9: hebben jullie allebei werk?
Een relatie komt onder druk te staan als de één een baan heeft, nieuwe contacten opdoet en onderdeel wordt van een nieuwe wereld, terwijl de ander thuis zit. De kans op succes is groter als jullie allebei een baan hebben. En als dat niet lukt, zit de sleutel vaak in een ondernemende instelling. Edith uit Afrika zegt het helder: “Als ik werk heb, gaat het met mij en met ons goed.” Zorg dus dat jullie allebei perspectief hebben. Een baan, een project, vrijwilligerswerk, een studie. Iets.
Check 10: hebben jullie een relatietherapeut?
Een emigratie kan voelen als verliefd worden. Alles kan ineens weer. Maar naarmate het plan vordert, merk je ook dat je steeds meer op elkaar bent aangewezen. Dan ontdek je dat jullie er verschillend mee omgaan. Elliëtte zegt: “Ik hoor weleens mensen zeggen: we gaan uit elkaar, het werkt niet meer. Dan denk ik: wat heb je eraan gedaan?” Zij en haar man hebben hulp gezocht bij een gesprekscoach en dat heeft hen verder geholpen. Het advies is simpel. Heb respect voor jullie verschillen. Praat erover. En kom je er samen niet uit, zoek dan hulp. Dat is geen drama, dat is onderhoud.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl