Door C.L. Wouters
Wie overweegt te emigreren en wil weten hoe dat er van binnenuit uitziet, vindt in dit boek een eerlijk en meeslepend reisverslag van een gezin dat de sprong werkelijk waagde.
Rachel Dicks schreef geen handleiding. Ze schreef een belijdenis. Horses, Hurricanes en Hagelslag is het verhaal van hoe een doordeweekse middagpauze in december 2011 een leven volledig van richting deed veranderen. Haar man Oli, een Duits-Nederlandse fysiotherapeut, komt thuis met het idee om naar Florida te verhuizen. Rachel kijkt hem aan en denkt: dit waait wel over. Dat deed het niet.
Wat volgt is een chronologisch verhaal in vier delen en eenentwintig hoofdstukken, elk vernoemd naar een letter van het alfabet, van A (Aarden in Amerika?) tot en met Z (Xtra Years of Zest). Die structuur klinkt speels, en dat is ze ook, maar ze verhult niet dat het onderliggende materiaal serieus is. Emigratie als gezin, met twee kinderen in de leerplichtige leeftijd, vanuit het grensgebied van Düffelward richting de paardenweiden van Ocala, Florida: dat is geen vakantie die uitloopt.
Het eerste deel is veruit het sterkste. Dicks beschrijft met precisie en humor hoe het idee langzaam van waanzin naar mogelijkheid transformeert. De verkenningstocht naar Florida in 2012, met kerst, waarbij het gezin lichtelijk onthutst is over plastic opblaaspooldolfijnen in kerstdecoratie en een gevoel van gemis dat Rachel niet helemaal kwijt kan. Dan de toevallige ontmoeting met Traudel op Hope Hall Farm, met haar paarden, haar weidsheid en haar vader Horst, die met enkele woorden de balans definitief doet doorslaan. Het is in deze passages dat de schrijfster haar beste werk levert: scènes die je meenemen zonder dat je het doorhebt.
De paarden uit de titel zijn zowel letterlijk als symbolisch aanwezig. Ze zijn het startpunt van het avontuur én de rode draad door de carrière van haar man. De hurricanes staan voor de letterlijke tropische storm die het gezin in hun eerste emigratiejaar meemaakt, maar ook voor de storm van meningen, twijfels en emoties die over hen heen slaan zodra ze hun plan bekendmaken. En de hagelslag? Die staat voor alles wat je meeneemt en niet kunt loslaten: de geur van het ouderlijk huis, de gezelligheid van een kop koffie bij iemand thuis, de Hollandse directheid die in Amerika even wennen is.
Dicks is een schrijfster die niet bang is voor kwetsbaarheid. Ze beschrijft haar aanvankelijke weerstand, haar twijfels over haar Engels, haar heimwee, het gemis van ritmes en gewoonten die ze niet eens had opgemerkt totdat ze er niet meer waren. Die eerlijkheid maakt het boek geloofwaardig. Dit is geen succesverhaal dat met terugwerkende kracht is bijgeschaafd. Het is een proces, met al zijn rompslomp en onzekerheid.
Tegelijkertijd heeft het boek een nadrukkelijke spirituele dimensie die niet iedereen zal aanspreken. Elk hoofdstuk sluit af met leerpunten en een affirmatie. Dicks beschrijft een yogaretreat in een ashram, goddelijke interventies en visies die haar richting geven. Voor lezers die in dat register thuis zijn, verdiept dit het verhaal. Voor wie er minder mee heeft, vormt het een soms wat opzichtige onderlaag die de feitelijke emigratiebeleving overschaduwt. Dat is geen inhoudelijk bezwaar, maar wel iets om als lezer rekening mee te houden.
Praktisch gezien is het boek geen emigratiegids, maar het bevat onbedoeld veel informatie die er wel degelijk toe doet. Over het E2-visum en zijn beperkingen, over bureaucratische hobbels, over de Social Security Number-problematiek voor kinderen van visuumhouders, over het verschil dat cultuur maakt in het dagelijks leven. Wie wil emigreren naar de Verenigde Staten leest hier veel dat nergens in een folder staat.
Na vijf jaar Florida kijkt Rachel Dicks terug op een beslissing die haar leven ingrijpend veranderde, en haar conclusie is onverbloemd positief. Dat hoeft niet te verbazen van iemand die er zelf een boek over schrijft. Wat wel opvalt, is dat ze de moeilijkste momenten niet wegpoetst en dat ze ook eerlijk is over wat Amerika structureel anders vraagt dan Europa. De warmte van de Amerikanen, de ruimte, de mogelijkheden voor haar kinderen: het klopt allemaal. Maar ook: de afstand tot familie is niet te bagatelliseren, culturele gewoonten zitten dieper in je systeem dan je denkt, en een ontvangstcomité van zeventigjarige buren op golfkarretjes is nu eenmaal niet hetzelfde als een bak koffie bij je zus om de hoek.
Horses, Hurricanes en Hagelslag is een rijp debuut, geschreven vanuit de overtuiging dat het verhaal verteld moest worden. Voor wie emigratie serieus overweegt, biedt het niet de praktische checklist, maar wel iets wat in veel opzichten waardevoller is: een eerlijk beeld van wat het werkelijk betekent om te gaan.
Horses, Hurricanes en Hagelslag – Een emigratieverhaal van A tot Z | Rachel Dicks | BoekenGilde, 2022 | ISBN 978 94 643 7765 1 | 149 pagina’s
