Als ik met mensen spreek over emigreren naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Nederland, hoor ik vaak dezelfde combinatie van verlangen en onzekerheid. Het VK voelt vertrouwd. We spreken de taal, kennen de cultuur en hebben er vaak fijne herinneringen aan.Tegelijk merk ik dat veel mensen nog uitgaan van een situatie die niet meer bestaat.
Sinds de Brexit is emigreren naar het VK geen vanzelfsprekendheid meer. Dat besef komt vaak laat, soms pas wanneer plannen al vergevorderd zijn. Precies daarom schrijf ik dit artikel. Niet om plannen af te remmen, maar om ze realistischer en steviger te maken.
In mijn boek 👉 Succesvol emigreren kom ik dit patroon vaak tegen: enthousiasme eerst, regels napluizen pas (heel) veel later. En juist die volgorde maakt emigratie onnodig ingewikkeld.
Brexit in gewoon Nederlands
De Brexit was geen plotseling besluit. Al jaren leefde in het Verenigd Koninkrijk het gevoel dat Europese samenwerking te ver ging. In 2016 leidde dat tot een referendum, waarin een nipte meerderheid vóór vertrek uit de EU stemde. Na jaren van politieke onzekerheid werd het vertrek definitief op 31 januari 2020, met een overgangsperiode tot eind dat jaar. Vanaf 1 januari 2021 veranderde alles. Voor Nederlanders betekende dat één fundamentele verandering: je kunt niet meer automatisch in het VK gaan wonen.
Emigreren naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Nederland kan nog steeds, maar alleen via vooraf vastgelegde routes.
Wat is het Verenigd Koninkrijk eigenlijk?
Het Verenigd Koninkrijk bestaat uit vier landen. Ze delen één immigratiesysteem, maar verschillen sterk in cultuur, tempo en aantrekkingskracht.
Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland: één immigratiesysteem, vier heel verschillende karakters.
Engeland Engeland is economisch het zwaartepunt. Londen is internationaal, competitief en snel. Voor Nederlanders die hun emigratie vooral rond werk organiseren, liggen hier de meeste kansen. Tegelijk zijn de woonlasten hoog en het leven intens. Buiten Londen zijn regio’s als Oxfordshire, Kent en het zuidwesten (Devon, Cornwall) populair bij mensen die meer rust zoeken. Engeland vraagt aanpassingsvermogen, maar biedt ook schaal en dynamiek.
Schotland Schotland trekt veel Nederlanders aan die verlangen naar ruimte, natuur en adem. De Highlands, eilanden en de lange kustlijnen spreken tot de verbeelding. Steden als Edinburgh en Glasgow combineren cultuur, historie en leefbaarheid.
Wales Wales is rustiger, groener en betaalbaarder. Minder internationaal, maar sterk in gemeenschapszin en landschap. Vooral aantrekkelijk voor mensen die bewust kiezen voor eenvoud en kwaliteit van leven. Werkmogelijkheden zijn beperkter, wat betekent dat emigreren naar Wales vaak meer zelfredzaamheid vraagt.
Noord-Ierland Noord-Ierland is klein, landschappelijk indrukwekkend en cultureel gelaagd. Historisch complex, maar voor sommige Nederlanders vooral interessant vanwege mogelijke Ierse familiebanden. Daar kom ik verderop op terug.
Waarom emigreren sinds Brexit anders voelt
Het Britse immigratiesysteem kijkt niet naar levensfase, dromen of spaargeld. Het kijkt naar functie.
De kernvragen voor de Britten zijn tegenwoordig altijd: – Wat kom je doen? – Wat levert dat het VK op?
Dat betekent voor jou als potentiële emigrant: – geen algemeen verblijfsrecht zoals in EU-landen – geen pensioenroute – geen ‘we zien wel’-emigratie
Je wil misschien graag in het VK gaan wonen, maar er is een verschil dus tussen verlangen en uitvoerbaarheid. Wie dat onderscheid niet ziet, loopt al snel vast.
Welke routes zijn er om in het VK te wonen?
Een van de grootste misverstanden die ik tegenkom, is dat emigreren naar het VK vooral een kwestie is van willen. Sinds Brexit draait het echter om routes. Zonder route geen verblijfsrecht. ‘Er is altijd wel een manier om het te omzeilen’, kun je vergeten.
Hieronder zet ik de belangrijkste mogelijkheden op een rij. Niet uitputtend of juridisch, maar zoals ik ze in de praktijk zie werken.
Via werk (Skilled Worker route) Dit is veruit de meest gebruikte route. Je hebt een baan nodig bij een Britse werkgever die officieel erkend is als sponsor. Het gaat om functies op een bepaald niveau, met een minimumsalaris.
Werk je vijf jaar onafgebroken via deze route, dan kun je vaak permanent verblijf aanvragen. Voor veel mensen is dit de route die definitieve emigratie mogelijk maakt. Na die vijf jaar mag je onbeperkt in het VK blijven wonen.
Via ondernemerschap (Innovator Founder route) Deze route is bedoeld voor mensen die een actieve onderneming in het VK willen opzetten. Niet als belegger, maar als ondernemer die zelf meewerkt. Je idee moet worden goedgekeurd door een officiële instantie. Je inschrijven als onderneming in het VK en als ‘digital nomad’ op afstand wat werken voor Nederlandse opdrachtgevers is niet voldoende. Je moet daadwerkelijk iets toevoegen aan de Britse economie.
De lat ligt hoog, maar het voordeel is dat permanent verblijf soms al na drie jaar mogelijk is.
Via studie Studeren in het VK kan een tijdelijke verblijfsroute zijn. Met een studentenvisum kun je daar gedurende je studie wonen. Afhankelijk van de opleiding kun je daarna soms doorstromen naar een zogeheten Graduate route. Probeer daarna (of liever nog voor het eind van je studie) werk te vinden bij een Brits bedrijf.
Belangrijk om te weten: studeren alleen is zelden een eindoplossing. Het is vooral een tussenstap richting werk of ondernemerschap.
Via partner of familie Wie een Britse (of Ierse partner) heeft, kan soms via gezinshereniging verblijfsrecht krijgen. Dit is sterk afhankelijk van inkomen, relatievorm en bewijsvoering.
Ook hier geldt: het is geen automatische route, maar voor sommigen wel degelijk een realistische mogelijkheid.
Via Iers staatsburgerschap Wie via ouder of grootouder recht heeft op een Iers paspoort, valt onder de Common Travel Area. Dat geeft het recht om in het VK te wonen en te werken zonder Britse verblijfsvergunning. Voor wie hiervoor in aanmerking komt, is dit verreweg de meest soepele route.
Wat níet werkt Er zijn ook routes die vaak worden genoemd, maar in de praktijk niet werken:
verhuizen met pensioen
vrijwilligerswerk
langdurig toeristisch verblijf
alleen leven van spaargeld
Het VK kent geen, zoals ik al zei, algemene verblijfsvergunning. Zonder erkende route is wonen er simpelweg niet toegestaan.
Het VK is veelzijdig: van wereldstad tot ruige natuur — maar sinds Brexit kom je er alleen via duidelijke routes.
Veelgestelde vragen
Kan ik deels in Nederland en deels in het VK wonen? Nee. De Britse autoriteiten kijken naar waar je feitelijk je hoofdverblijf hebt. Lang en frequent ‘op en neer’ reizen kan vragen oproepen bij grenscontrole als het lijkt alsof je feitelijk in het VK woont.
Helpt veel spaargeld? Nee. Het Britse systeem kent geen vermogensroute voor EU-burgers. Geld kan helpen om je leven te bekostigen, maar het geeft op zichzelf geen verblijfsrecht.
Is leeftijd een probleem? Niet juridisch, wel praktisch. Werkgevers denken in inzetbaarheid en continuïteit. Hoe ouder je bent, hoe belangrijker het wordt om heel helder te zijn over je toegevoegde waarde en je timing.
Is vrijwilligerswerk een optie? Nee. Vrijwilligerswerk geeft geen verblijfsrecht. Het kan wel waardevol zijn als onderdeel van je leven in het VK nadat je een geldige verblijfsstatus hebt opgebouwd.
Komt het Verenigd Koninkrijk ooit nog terug bij de EU? Of eventueel alleen Schotland? Die vraag krijg ik regelmatig. Het korte antwoord is: op korte en middellange termijn is dat zeer onwaarschijnlijk. Hoewel de publieke opinie in het VK langzaam verschuift en de Brexit door veel Britten inmiddels als problematisch wordt ervaren, is er politiek gezien geen serieus draagvlak voor een terugkeer naar de EU. Geen van de grote partijen heeft dit als concreet doel op de agenda staan.
Wat Schotland betreft: ook daar hoor je vaak dat het “vast weer bij de EU zal aansluiten”. In theorie zou een onafhankelijk Schotland opnieuw EU-lid kunnen worden. In de praktijk is dat een lang, complex en onzeker traject. Bovendien zou Schotland eerst onafhankelijk moeten worden, en ook dát is allesbehalve vanzelfsprekend.
Voor emigratieplannen raad ik daarom altijd hetzelfde aan: baseer je keuzes op de huidige regels, niet op mogelijke toekomstige veranderingen. Wie zijn plannen uitstelt in de hoop dat alles weer wordt zoals vroeger, wacht meestal te lang.
Is emigreren naar het VK nog de moeite waard? Ja, mits je bereid bent realistisch te plannen en tijdig keuzes te maken. Het VK blijft cultureel rijk, landschappelijk indrukwekkend en mentaal inspirerend. Maar de route ernaartoe moet je kennen.
Tot slot
Emigreren naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Nederland vraagt sinds Brexit meer voorbereiding, maar is dus zeker niet onmogelijk. Dus wie de regels kent en er op tijd naar handelt, kan er nog steeds een toekomst opbouwen.
Wie over emigratie nadenkt, doet er goed aan zich grondig te verdiepen in alle aspecten. In mijn boek Succesvol emigreren beschrijf ik uitgebreid hoe je dat proces zorgvuldig aanpakt: van oriëntatie en voorbereiding tot het daadwerkelijk verhuizen. Het is geschreven voor mensen die dromen van een leven in het buitenland, maar dat wel realistisch willen doen.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
