Er zijn bestemmingen die jarenlang een bijna onweerstaanbare aantrekkingskracht hebben op mensen die vrijheid zoeken, geld willen beschermen of simpelweg willen leven op een plek die succes uitstraalt. Dubai is daar een goed voorbeeld van. Jarenlang gold die stad voor veel vermogende mensen als een plek waar je niet alleen comfortabel kon wonen, maar ook fiscaal gunstig uit was.
Terwijl het decor van glimmende torens, luxe woonwijken en internationale allure het verhaal nog aantrekkelijker maakte. Juist daardoor trokken Dubai en de Verenigde Arabische Emiraten veel buitenlandse ondernemers, beleggers en vermogende gezinnen aan, ook uit Nederland.
Ik begrijp dat ergens ook wel. Wie in Nederland goed heeft geboerd, een bedrijf heeft verkocht of het gevoel heeft dat hij hier steeds meer betaalt en steeds minder vrijheid ervaart, gaat vanzelf kijken naar landen waar het fiscaal vriendelijker voelt en waar succes nog zonder gêne zichtbaar mag zijn. Daar is op zichzelf niets mis mee. Iedereen mag wonen waar hij wil en iedereen mag zijn eigen afweging maken. Toch heb ik bij dit soort bestemmingen altijd enige reserve gevoeld, niet omdat ik anderen hun keuze niet gun, maar omdat emigreren in mijn ogen iets is dat je voor de lange termijn doet en niet voor het plaatje van dit moment.
De werkelijkheid kan sneller veranderen dan je lief is
Juist daarom vind ik de recente ontwikkelingen rond Dubai zo veelzeggend. Reuters meldde deze week dat Iraanse raketten en drones ook de Verenigde Arabische Emiraten hebben geraakt en dat daardoor juist het beeld van Dubai als vanzelfsprekende veilige haven onder druk is komen te staan. Vermogensadviseurs en beleggers spreken inmiddels openlijk over onrust, terwijl sommige rijke families er zelfs over nadenken om geld en bezittingen juist weer dichter bij huis onder te brengen, omdat veiligheid op dat moment zwaarder gaat wegen dan belastingvoordeel.
En precies daar begint voor mij de kern van het verhaal. Een emigratiebesluit dat vooral gebouwd is op de voordelen van vandaag, kan ineens heel anders aanvoelen zodra de omstandigheden veranderen. Dan blijkt opeens dat een lage belastingdruk niet hetzelfde is als stabiliteit, dat een luxe vastgoedmarkt niet automatisch een veilige belegging is en dat een internationaal imago soms sneller scheurt dan men jaren daarvoor voor mogelijk hield. Reuters schreef de afgelopen dagen ook dat de spanningen in de regio het financiële vertrouwen hebben geraakt, dat de markten in de Emiraten onder druk kwamen te staan en dat de vastgoedsector van de VAE ineens een echte stresstest doormaakt.
Kijk verder dan belastingvoordeel en prestige
Dat is voor mij ook de reden waarom ik mensen altijd aanraad om bij emigratie veel verder te kijken dan fiscale voordelen of prestige. Natuurlijk mag belasting een rol spelen, net zoals het klimaat, de huizenmarkt en de kosten van levensonderhoud een rol mogen spelen. Het zou vreemd zijn om te doen alsof die dingen er niet toe doen. Maar ze mogen nooit de hele basis vormen van zo’n groot besluit. Emigreren raakt niet alleen je bankrekening, maar ook je dagelijkse leven, je gevoel van veiligheid, je sociale omgeving, je toekomst en, als je kinderen hebt, ook hun leven op een manier die veel verder gaat dan een rekensom.
Voor volwassenen alleen kan een avontuur dat vooral op financieel voordeel is gebaseerd soms nog te overzien zijn. Je kunt dan meer risico nemen, sneller bijsturen en gemakkelijker weer vertrekken als de situatie verandert. Met kinderen ligt dat voor mij anders. Dan kies je niet alleen een land met een aantrekkelijk belastingregime, maar ook een omgeving waarin zij moeten opgroeien, vrienden moeten maken, naar school moeten gaan en zich emotioneel veilig moeten kunnen voelen. In zo’n afweging kijk ik persoonlijk heel anders naar een land dan wanneer ik alleen naar de cijfers op papier zou kijken.
Niet elke populaire bestemming is automatisch een goede gezinsbestemming
Dat is misschien ook de reden waarom sommige landen mij minder trekken als emigratieland, zeker voor gezinnen. Dat betekent niet dat zo’n land geen kwaliteiten heeft en het betekent al helemaal niet dat iedereen die daarheen verhuist een verkeerde keuze maakt. Zo simpel is het nooit. Er zijn altijd mensen die zich ergens echt thuis voelen, er een netwerk hebben opgebouwd of er bewust en goed voorbereid voor kiezen. Toch zie ik ook bestemmingen die vooral populair worden omdat ze iets uitstralen. Luxe, snelheid, zichtbaarheid, een bepaald soort succes. Juist bij zulke plekken vraag ik me dan af of mensen vallen voor het land zelf, of vooral voor het beeld dat eraan is opgehangen.
Dubai is voor mij zo’n bestemming waar die vraag zich snel opdringt. Want wat blijft er van de aantrekkingskracht over als de vanzelfsprekende rust wegvalt, als luchtruimen dichtgaan, als vluchten massaal worden geannuleerd, als investeerders nerveus worden en als de regio opeens niet meer aanvoelt als onaantastbaar? Reuters meldde deze week dat de spanningen in en rond de Golf hebben geleid tot grote verstoringen van het luchtverkeer en dat Dubai als internationaal knooppunt daar hard door is geraakt. Op dat moment merk je dat een emigratiekeuze niet alleen draait om hoe een land eruitziet wanneer alles meezit, maar vooral om hoe je je ertoe verhoudt wanneer het tegenzit.
De buitenkant van emigratie is niet hetzelfde als de binnenkant
Wat mij in dit onderwerp bezighoudt, is dat de buitenkant van emigratie vaak veel mooier is dan de binnenkant. Aan de buitenkant zie je zon, ruimte, luxe woningen, internationale scholen, belastingvoordeel en een leven dat op sociale media aantrekkelijk oogt. Aan de binnenkant gaat emigratie over heel andere dingen, over de vraag of je ergens ook wilt zijn als het minder glanst, of je de samenleving werkelijk begrijpt, of je er oud zou willen worden en of je kinderen daar niet alleen goed kunnen wonen, maar zich er ook echt thuis kunnen voelen.
Daarom geloof ik nooit zo in emigreren om erbij te horen. Niet om te laten zien dat je slim bent geweest, niet om te bewijzen dat je het financieel goed hebt gedaan en ook niet om deel uit te maken van een kring waarin dezelfde bestemmingen als statussymbool rondzingen. Wie op die manier vertrekt, loopt het risico dat het besluit niet rust op een stevige persoonlijke basis, maar op iets dat afhankelijk is van mode, imago of tijdelijke fiscale aantrekkingskracht. En juist dat soort fundamenten blijken zelden zo stevig als ze aan het begin lijken.
Een goede emigratiekeuze moet ook bestand zijn tegen tegenwind
Dat is misschien wel de toets die ik zelf het belangrijkst vind. Een land moet niet alleen aantrekkelijk zijn zolang de voordelen zichtbaar zijn, maar ook overeind blijven als de omstandigheden veranderen. Dat geldt voor belastingregels, voor vastgoedprijzen, voor geopolitieke rust en voor de vraag hoe veilig en stabiel een plek werkelijk is. Reuters meldde overigens ook dat de centrale bank van de VAE benadrukt dat de financiële sector weerbaar is en de situatie aankan. Ook dat hoort bij het complete beeld, want in onrustige tijden proberen overheden vanzelfsprekend vertrouwen uit te stralen. Maar zelfs als dat vertrouwen deels terecht is, laat deze periode wel zien hoe snel de aannames onder een populaire emigratiebestemming kunnen verschuiven.
Voor mij bevestigt dat vooral iets wat ik al langer denk. Emigreren moet je niet benaderen als een snelle financiële zet, maar als een levenskeuze die ook over tien of twintig jaar nog moet kloppen. Je moet een land niet alleen kiezen vanwege het voordeel van nu, maar ook vanwege de vraag of het bij je waarden, je gezin, je toekomstbeeld en je dagelijkse leven past. Pas dan heeft een emigratie werkelijk diepgang.
Mijn eigen kijk daarop
Ik laat iedereen graag in zijn waarde, want er zijn heel veel manieren om een goed leven op te bouwen en niet iedereen zoekt hetzelfde. Toch zijn er landen waarvan ik intuïtief voel dat ze niet snel bovenaan mijn lijst zouden staan, zeker niet als er kinderen in het spel zijn. Niet omdat ze geen comfort bieden, en ook niet omdat er niets moois te vinden is, maar omdat ik bij een gezinsleven meer zoek dan comfort, rendement en uitstraling. Ik zoek dan eerder rust, continuïteit, een samenleving met een zekere voorspelbaarheid en een plek die niet alleen mooi oogt zolang alles glimt, maar ook prettig blijft wanneer de glans er wat vanaf is.
Emigreren is te groot om te baseren op een korte termijn visie. Het is te ingrijpend om te doen omdat anderen het ook doen. En het is te belangrijk om vooral te laten bepalen door belastingvoordeel of uitstraling. Wie werkelijk wil emigreren, doet er goed aan om zichzelf af te vragen of hij dat land ook nog zou kiezen als het minder modieus, minder voordelig en minder onaantastbaar bleek dan op het moment van vertrek. Juist het antwoord op die vraag zegt vaak meer dan alle brochures, belastingtabellen en luxe plaatjes bij elkaar.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
