Wie nadenkt over emigreren, kijkt meestal eerst naar huizenprijzen, zorg, scholen, veiligheid en belastingen op inkomen of vermogen. Dat is logisch. Toch zie ik dat er nog een onderwerp is dat vaak pas laat in beeld komt, terwijl het voor sommige gezinnen op de lange termijn wel degelijk verschil kan maken: de belasting op schenkingen aan je kinderen. Emigreren en belastingvrij schenken aan je kinderen, hoe werkt dat? Ik dook er voor je in.
Gaat dit kabinet de regels nog verder verzwaren?
Dat onderwerp is extra actueel geworden doordat in Den Haag opnieuw wordt gesproken over het beperken van fiscale voordelen bij schenkingen aan kinderen. Er ligt op dit moment geen wet waarmee de jaarlijkse vrijstelling al is afgeschaft, want de officiële regels voor 2026 staan nog gewoon op de site van de Belastingdienst. Tegelijk is er wel politieke en ambtelijke discussie ontstaan over de vraag of deze vrijstellingen soberder moeten worden of verder moeten worden afgebouwd. Volgens recente berichtgeving is het kabinet geadviseerd om in dit fiscale voordeel te snijden, terwijl een meerderheid in de Tweede Kamer juist liet weten daar weinig voor te voelen. Voorlopig geldt dus: de discussie is reëel, maar de huidige vrijstellingen bestaan nog gewoon.
Voor veel mensen lijkt dat een detail. Maar dat is het niet altijd. Stel dat je nu al weet dat je je kind over vijf, tien of twintig jaar flink wilt helpen, bijvoorbeeld met een schenking van een ton voor de aankoop van een woning. Dan kan het verschil tussen landen groot zijn. In het ene land kost zo’n schenking mogelijk duizenden euro’s aan belasting, terwijl een ander land die overdracht tussen ouder en kind veel soepeler behandelt. Juist voor gezinnen die toch al overwegen om Nederland te verlaten, kan dat dus een factor zijn die meeweegt in de keuze voor een land.
Nederland is nog lang niet het gulste land
Laten we beginnen met de situatie in Nederland, want daar ligt voor veel lezers het vertrekpunt. In 2026 mogen ouders hun kind jaarlijks 6.908 euro belastingvrij schenken. Daarnaast bestaat er nog een eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar. De vroegere hoge vrijstelling voor de eigen woning, de bekende jubelton, bestaat niet meer. Als een ouder in 2026 zonder gebruik van een verhoogde vrijstelling 100.000 euro schenkt aan een kind, dan blijft na aftrek van de jaarlijkse vrijstelling 93.092 euro over. Daarover geldt voor schenkingen van ouder aan kind in 2026 een tarief van 10 procent, zolang je onder de eerste tariefgrens blijft. In dat voorbeeld komt de schenkbelasting dus uit op ongeveer 9.309 euro.
Gebruik je wel de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, en voldoet het kind aan de leeftijdsvoorwaarden, dan daalt de belastbare schenking naar 66.871 euro. De belasting komt dan uit op ongeveer 6.687 euro. Nog altijd is dat een serieus bedrag, zeker als de schenking juist bedoeld is om een kind nét dat laatste zetje te geven om een woning te kunnen kopen.
Dat maakt Nederland, hoe je het ook wendt of keert, geen uitgesproken ruim land voor grotere schenkingen aan kinderen. En dat is precies waarom sommige emigranten ook naar dit soort regels beginnen te kijken.
Emigreren helpt niet altijd meteen
Hier zit wel een belangrijke kanttekening bij. Veel mensen denken dat Nederlandse schenkbelasting meteen verdwijnt zodra je de grens over bent. Zo simpel is het niet. De Belastingdienst zegt dat bij een schenking vanuit het buitenland nog steeds Nederlandse schenkbelasting verschuldigd kan zijn als de schenker de Nederlandse nationaliteit heeft en minder dan tien jaar geleden uit Nederland is verhuisd. Heeft de schenker niet de Nederlandse nationaliteit, dan geldt in beginsel nog een termijn van één jaar na vertrek uit Nederland. Met andere woorden: emigreren vandaag en morgen een ton aan je kind schenken, levert lang niet altijd meteen fiscaal voordeel op.
Voor de lezer die serieus over emigratie nadenkt, is dat een punt om goed te onthouden. Dit onderwerp gaat dus niet alleen over de vraag waar je straks woont, maar ook over wanneer je vertrekt, welke nationaliteit je hebt en hoe lang je al weg bent uit Nederland.
Frankrijk laat zien dat het ook anders kan
Frankrijk is een interessant voorbeeld, juist omdat het voor veel Nederlanders een populair emigratieland is. Daar mag iedere ouder aan ieder kind 100.000 euro schenken zonder schenkbelasting, en die vrijstelling is in beginsel iedere vijftien jaar opnieuw te benutten. Een echtpaar kan dus samen 200.000 euro belastingvrij aan één kind overdragen, zolang eerdere schenkingen binnen die periode die ruimte niet al hebben opgesoupeerd. Daarnaast bestaat er onder voorwaarden nog een aparte vrijstelling voor geldschenkingen van 31.865 euro, die in bepaalde gevallen boven op andere vrijstellingen kan komen.
Voor ons voorbeeld van een schenking van 100.000 euro aan een kind voor de aankoop van een woning is het beeld daardoor glashelder. In Frankrijk kan één ouder dat bedrag in veel gevallen volledig belastingvrij schenken. Waar je in Nederland dan al snel ruim 9.000 euro kwijt bent als alleen de gewone jaarvrijstelling geldt, kan het in Frankrijk dus op nul uitkomen.
Wel moet je ook hier oppassen met grensoverschrijdende situaties. Frankrijk kijkt namelijk niet alleen naar de schenker, maar ook naar woonplaats en de band met Frankrijk. De Franse overheid vermeldt bijvoorbeeld dat de regels kunnen afhangen van de vraag of de ontvanger in Frankrijk woont en daar in de tien jaar vóór de schenking ten minste zes jaar heeft gewoond.
Portugal is voor schenkingen binnen de familie opvallend soepel
Portugal wordt door Nederlandse emigranten vaak bekeken vanwege het klimaat, het tempo van leven en de relatieve rust buiten de grote steden. Maar ook fiscaal is het op dit punt interessant. De Portugese overheid vermeldt dat afstammelingen, dus kinderen en kleinkinderen, zijn vrijgesteld van zegelbelasting bij gratis vermogensoverdrachten. In Portugal geldt voor zulke gratis overdrachten normaal een heffing van 10 procent als er geen vrijstelling van toepassing is, maar voor schenkingen en overdrachten aan kinderen bestaat die vrijstelling juist wel. Ook recente overheidsdocumentatie bevestigt die vrijstelling voor gratis overdrachten aan echtgenoten, partners, afstammelingen en opgaande lijn.
In gewoon Nederlands betekent dat voor het voorbeeld van een ton aan je kind: in Portugal kom je als ouder-kindrelatie in beginsel uit op nul belasting over die schenking. Dat is een wereld van verschil met Nederland.
Zweden heeft helemaal geen schenkbelasting meer
Zweden is nog eenvoudiger. De Zweedse belastingdienst vermeldt dat de erf- en schenkbelasting daar al sinds december 2004 is afgeschaft. Voor een schenking van 100.000 euro van ouder aan kind geldt daar dus geen schenkbelasting.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat wonen of een huis kopen in Zweden goedkoop is, want dat is een heel andere discussie. Maar puur als je kijkt naar het doorgeven van vermogen aan je kinderen, is Zweden veel ruimer dan Nederland.
Hongarije is op dit punt verrassend vriendelijk
Hongarije is voor veel Nederlanders nog niet het eerste land waar ze aan denken, terwijl ik juist geregeld zie dat het in financieel opzicht interessanter kan zijn dan men verwacht. De Hongaarse belastingdienst meldt dat schenkingen aan lineaire familieleden, waaronder ouders, kinderen en geadopteerde familieleden in de rechte lijn, zijn vrijgesteld van schenkbelasting. De algemene gift duty is er wel, maar die vrijstelling voor schenkingen in de rechte lijn maakt voor gezinnen een groot verschil.
Ook hier geldt dus dat een schenking van 100.000 euro van ouder aan kind in beginsel zonder schenkbelasting kan verlopen. Voor gezinnen die nadenken over een leven in Midden-Europa en die op termijn vermogen aan hun kinderen willen overdragen, is dat een punt dat je niet te snel moet wegwuiven.
Denemarken laat zien dat Europa niet één lijn kent
Denemarken is een mooi voorbeeld van het feit dat Europa op dit onderwerp allesbehalve uniform is. De Deense belastingdienst geeft aan dat je in 2026 aan een naaste verwant, waaronder kinderen, tot 80.600 Deense kronen belastingvrij mag schenken. Over het meerdere is in het algemeen 15 procent schenkbelasting verschuldigd.
Reken je een schenking van 100.000 euro om tegen de ECB-referentiekoers van 5 maart 2026, dan kom je uit op ongeveer 747.160 Deense kronen. Trek je daar de vrijstelling van 80.600 kronen vanaf, dan blijft ongeveer 666.560 kronen belast. Vijftien procent daarover is circa 99.984 kronen, omgerekend ongeveer 13.382 euro. Dat is dus zelfs hoger dan in het Nederlandse voorbeeld met alleen de gewone jaarvrijstelling.
Denemarken is daarmee een nuttige waarschuwing. Emigreren naar Europa betekent niet automatisch dat schenkingen aan kinderen gunstiger worden belast dan in Nederland. Het verschilt enorm per land.
Zwitserland heeft regels per kanton
Zwitserland is op dit punt ook interessant, al is het beeld daar minder eenvoudig dan in bijvoorbeeld Zweden of Portugal. Er bestaat in Zwitserland geen federale schenkbelasting; schenkingen worden daar op kantonnaal niveau belast. De officiële overheidsinformatie zegt dat de meeste kantons schenkbelasting heffen, maar ook dat echtgenoten, geregistreerde partners en afstammelingen, dus kinderen en kleinkinderen, normaal gesproken zijn vrijgesteld. Juist daardoor kan Zwitserland voor vermogende gezinnen aantrekkelijk zijn. Tegelijk moet je hier veel voorzichtiger formuleren dan bij sommige andere landen, want de precieze uitwerking hangt af van het kanton waar de schenker woont. Wie dus denkt aan een verhuizing naar Zwitserland en later een fors bedrag aan een kind wil schenken, bijvoorbeeld een ton voor de aankoop van een woning, moet niet alleen naar het land kijken, maar heel concreet naar het betreffende kanton.
Wat moet je hier als toekomstige emigrant nu mee?
Voor mij is de kern vrij eenvoudig. Als je al weet dat je je kinderen later serieus financieel wilt helpen, dan hoort dit onderwerp thuis in je voorbereiding op emigratie. Niet als enige reden om een land te kiezen, want een verhuizing naar het buitenland maak je natuurlijk niet alleen op basis van schenkbelasting. Maar ook weer niet als een detail dat je kunt negeren.
Voor sommige gezinnen kan dit op termijn om tienduizenden euro’s gaan. Niet alleen als het om één kind gaat, maar al helemaal als je meerdere kinderen hebt en later misschien allemaal wilt helpen met een woning, bedrijf of andere grote stap. In dat geval kan het land waar je uiteindelijk gaat wonen, en het moment waarop je vertrekt, wel degelijk gevolgen hebben voor hoeveel van jouw geld uiteindelijk ook echt bij je kinderen terechtkomt.
Daarbij moet je wel oppassen voor een te simpele rekensom. Je hebt te maken met overgangsregels, woonplaatsficties, nationale uitzonderingen en soms ook regionale verschillen of aanvullende voorwaarden. Wat op papier een fiscaal paradijs lijkt, kan in de praktijk ingewikkelder uitpakken zodra jij in het ene land woont en je kind in het andere.
Mijn conclusie
Wie over emigreren nadenkt, kijkt meestal naar het leven van nu. Ik zou zeggen: kijk ook eens naar het leven van later. Wil je je kinderen ooit ruim kunnen helpen, bijvoorbeeld met een ton voor een woning, dan is het verstandig om niet alleen naar inkomstenbelasting of huizenprijzen te kijken, maar ook naar de regels voor schenkingen.
Nederland is op dit punt bepaald niet het meest royale land. Frankrijk, Portugal, Zweden en Hongarije laten zien dat het binnen Europa veel soepeler kan. Denemarken laat juist zien dat het ook minder gunstig kan uitpakken dan je misschien denkt. En daar zit precies de les. Emigreren gaat niet alleen over zon, ruimte of lagere lasten vandaag, maar soms ook over de vraag hoeveel vrijheid je later nog hebt om iets voor je kinderen te doen.
Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.
Gebruikte bronnen voor dit artikel: Belastingdienst, Telegraaf, impots.gouv.fr, service-public.fr, ePortugal.gov.pt, Skatteverket, NAV Hungary, skat.dk, Europese Centrale Bank.
☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!
Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl
