Er zijn in 2025 opnieuw aanzienlijk meer in Nederland geboren mensen uit Nederland vertrokken. Het gaat om 47.035 geregistreerde emigranten, tegenover 43.173 in 2024. Dat zijn er 3862 meer in één jaar tijd, een stijging van 8,9 procent. Tegelijkertijd bleef het aantal in Nederland geboren mensen dat vanuit het buitenland naar Nederland terugkeerde vrijwel gelijk. Daardoor groeit het verschil tussen vertrekken en terugkomen snel.

Dat blijkt uit de nieuwste definitieve cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS voegde op 17 augustus 2026 de cijfers over 2025 toe aan de StatLine-tabel over migratie naar land van vertrek en bestemming en geboorteland.

Ik kijk regelmatig naar deze cijfers, omdat ze veel zeggen over de daadwerkelijke emigratie vanuit Nederland. Daarbij kijk ik bewust naar mensen die in Nederland zijn geboren. In de algemene emigratiecijfers zitten immers ook mensen die ooit naar Nederland zijn geïmmigreerd en later weer vertrekken. Dat is een andere vorm van migratie dan waar we het op Grenzenloos meestal over hebben.

En juist bij die in Nederland geboren groep gebeurt iets opvallends.

Bijna 9 procent meer emigranten in één jaar

In 2024 emigreerden 43.173 in Nederland geboren mensen. In 2025 waren dat er 47.035. Dat betekent een stijging van 8,9 procent. Daartegenover kwamen in 2025 25.975 in Nederland geboren mensen vanuit het buitenland naar Nederland. In 2024 waren dat er 25.760. De remigratie nam dus met slechts 0,8 procent toe.

Het verschil wordt daardoor behoorlijk groter. In 2024 vertrokken per saldo 17.413 in Nederland geboren mensen meer uit Nederland dan er terugkeerden. In 2025 liep dat op tot 21.060.

Er zit bij deze cijfers wel een belangrijke technische kanttekening. De cijfers per bestemmingsland zijn exclusief administratieve correcties. Dat zijn mensen die uit de bevolkingsadministratie worden verwijderd omdat de gemeente heeft vastgesteld dat ze waarschijnlijk niet meer in Nederland wonen, terwijl ze hun vertrek niet zelf hebben gemeld.

Voor het totale aantal emigranten zijn inmiddels wél cijfers beschikbaar inclusief deze correcties. Het CBS beschouwt die cijfers zelf als een betere benadering van de werkelijke emigratie. Dan blijken in 2025 geen 47.035 maar 48.667 in Nederland geboren mensen te zijn geëmigreerd. In 2024 waren dat er 45.229. Op die bredere basis bedraagt de groei 7,6 procent.

Voor de analyse per land houd ik echter de eerste reeks aan, omdat alleen daarvan bekend is waar de emigranten naartoe zijn gegaan.

2022 was het bijzondere inhaaljaar

Wie naar de ontwikkeling over meerdere jaren kijkt, moet 2022 eigenlijk een beetje apart zetten. Dat was het eerste volledige jaar waarin de coronabeperkingen vrijwel overal verdwenen waren. Tijdens corona werden emigraties uitgesteld. Huizen bekijken was ingewikkeld, reizen soms onmogelijk en veel mensen schoven grote beslissingen noodgedwongen voor zich uit.

Dat zie je duidelijk terug in de cijfers. In 2021 emigreerden 35.351 in Nederland geboren mensen. In 2022 waren dat er ineens 41.718. Dat betekende een stijging van precies 18 procent. Die enorme sprong kun je voor een belangrijk deel beschouwen als een inhaalslag. Juist daarom vind ik de ontwikkeling daarna interessanter.

In 2023 zakte het aantal weer iets terug naar 40.114. Dat was 3,8 procent minder dan in 2022. Vervolgens steeg de emigratie in 2024 naar 43.173, een groei van 7,6 procent. In 2025 volgde opnieuw een stevige stijging naar 47.035, nog eens 8,9 procent erbij.

Na het uitzonderlijke jaar 2022 en de kleine terugval in 2023 groeit de emigratie inmiddels dus twee jaar achter elkaar stevig. Vanaf 2023 is het aantal in Nederland geboren emigranten in twee jaar met 17,3 procent toegenomen. Vergeleken met 2021 ligt het aantal zelfs ruim 33 procent hoger.

Die ontwikkeling kun je steeds moeilijker wegzetten als een vertraagd corona-effect.

Bijna 70 procent blijft binnen Europa

Europa blijft verreweg het belangrijkste emigratiegebied. In 2025 vertrokken 32.244 in Nederland geboren mensen naar een ander Europees land. Een jaar eerder waren dat er 29.520.

Dat is een stijging van 9,2 procent.

In 2023 waren het er nog 26.732. In twee jaar tijd nam de emigratie naar andere Europese landen daarmee met 20,6 procent toe.

Dat zie ik terug in vrijwel alle landen waarover ik de afgelopen jaren emigratiehandboeken heb geschreven. Toch zijn de verschillen behoorlijk groot.

Bron: CBS, StatLine, tabel 85671NED, geboorteland Nederland, emigratie exclusief administratieve correcties.

Spanje neemt de eerste plaats over van België

De spectaculairste ontwikkeling zien we bij Spanje. In 2023 verhuisden 4801 in Nederland geboren mensen naar Spanje. In 2024 waren dat er al 5937 en in 2025 maar liefst 6939. Alleen al tussen 2024 en 2025 kwamen er 1002 emigranten bij. Dat is een stijging van 16,9 procent. Ten opzichte van 2023 bedraagt de stijging zelfs 44,5 procent.

Maar er gebeurt nog iets bijzonders. Spanje is in 2025 voor het eerst de belangrijkste bestemming geworden en heeft België van de eerste plaats verdrongen. In 2024 lagen beide landen al vrijwel gelijk. Naar België vertrokken toen 5942 in Nederland geboren personen en naar Spanje 5937. België won dus nog met welgeteld vijf mensen.

In 2025 veranderde dat behoorlijk. Spanje trok 6939 emigranten en België 6549. Spanje staat daarmee 390 emigranten voor. Dat vind ik nogal wat. Een Zuid-Europees land heeft ons directe buurland ingehaald als populairste buitenlandse bestemming.

België groeit overigens zelf ook nog altijd stevig. Het aantal emigranten nam daar met 10,2 procent toe. Spanje groeit alleen veel sneller.

De ontwikkeling wordt nog duidelijker als we enkele jaren teruggaan. In 2021 emigreerden 3139 in Nederland geboren mensen naar Spanje. In 2025 waren dat er 6939. Het aantal is in vier jaar tijd dus ruim verdubbeld.

Daar staat tegenover dat ook steeds meer mensen vanuit Spanje naar Nederland terugkomen. Dat aantal steeg van 1903 in 2024 naar 2259 in 2025. Toch vertrokken er in 2025 nog altijd 4680 mensen meer naar Spanje dan er vanuit Spanje terugkeerden.

Wie de belangstelling voor Spanje volgt, zal over de richting van deze ontwikkeling waarschijnlijk niet erg verbaasd zijn. Spanje is al jaren het belangrijkste emigratieland onder de lezers van Grenzenloos en mijn handboek Succesvol emigreren naar Spanje behoort eveneens al lange tijd tot de populairste titels binnen mijn emigratiereeks.

Scandinavië groeit opvallend hard

Ook Scandinavië springt eruit. Zweden ging van 1537 emigranten in 2024 naar 1843 in 2025. Dat is een stijging van 19,9 procent en daarmee procentueel de grootste groei van de bekende Europese emigratielanden in deze vergelijking. Vergeleken met 2023 nam het aantal emigranten naar Zweden met 33,5 procent toe.

Opvallend is bovendien dat de remigratie vanuit Zweden helemaal niet groeide. Zowel in 2024 als in 2025 kwamen 484 in Nederland geboren mensen vanuit Zweden terug naar Nederland. Het vertrekoverschot richting Zweden nam daardoor toe van 1053 naar 1359 personen.

Ook Denemarken groeit hard. Daar nam de emigratie toe van 529 naar 626 personen, een stijging van 18,3 procent. Noorwegen ging van 571 naar 663 emigranten, goed voor een groei van 16,1 procent.

De absolute aantallen zijn uiteraard kleiner dan bij Spanje, België en Duitsland, maar procentueel behoort Scandinavië tot de snelste groeiers.

Italië en Frankrijk blijven doorgroeien

Italië laat eveneens een duidelijke stijging zien. Het aantal emigranten ging van 817 in 2024 naar 946 in 2025. Dat is een groei van 15,8 procent. In 2021 vertrokken nog 630 in Nederland geboren mensen naar Italië. In vier jaar tijd nam het aantal dus met ruim 50 procent toe.

Frankrijk groeit iets rustiger, maar wel gestaag. Daar ging het aantal van 1961 naar 2176, een stijging van 11 procent. Ook Griekenland groeit, van 434 naar 466 emigranten. Oostenrijk ging van 597 naar 621.

Duitsland blijft met 4125 emigranten een van de grootste bestemmingen, maar de groei is met 3,5 procent duidelijk kleiner. Interessant is dat de terugkeer vanuit Duitsland tegelijkertijd afnam. In 2024 kwamen 2952 in Nederland geboren mensen vanuit Duitsland terug, in 2025 waren dat er 2784. Daardoor groeide het vertrekoverschot richting Duitsland van 1035 naar 1341 personen.

Het Verenigd Koninkrijk lijkt na Brexit te stabiliseren

Dan het Verenigd Koninkrijk. Dat was jarenlang een belangrijk emigratieland voor Nederlanders, maar de Brexit heeft de verhoudingen duidelijk veranderd. Vrij verkeer van personen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk verdween en wonen en werken in Groot-Brittannië werd voor Nederlanders ingewikkelder.

Het CBS constateerde eerder al een forse terugval van de migratie tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk sinds Brexit. In 2015 vertrokken volgens die CBS-reeks nog 4277 Nederlanders naar het Verenigd Koninkrijk. In 2024 waren dat er nog 1282. (Centraal Bureau voor de Statistiek)

Kijken we specifiek naar de in Nederland geboren emigranten uit de tabel die ik voor dit artikel gebruik, dan zien we 1634 vertrekkers in 2022, 1455 in 2023 en 1282 in 2024. In 2025 waren het er 1256.

Er is dus opnieuw sprake van een daling, maar nog maar met 2 procent. Na de forse terugval van de afgelopen jaren lijkt de emigratie naar het Verenigd Koninkrijk daarmee voorlopig enigszins te stabiliseren.

Portugal valt terug na het verdwijnen van het belastingvoordeel

Portugal is een van de weinige bekende emigratielanden waar de beweging duidelijk de andere kant op gaat. In 2024 emigreerden 1631 in Nederland geboren mensen naar Portugal. In 2025 waren dat er 1534. Dat is een daling van 5,9 procent. Tegelijkertijd nam het aantal mensen dat vanuit Portugal naar Nederland terugkeerde toe, van 524 naar 608.

Een mogelijke verklaring ligt voor de hand. Portugal maakte zich jarenlang bijzonder aantrekkelijk voor buitenlandse inwoners door het zogenoemde Non-Habitual Resident-regime, meestal afgekort tot NHR.

Onder dat fiscale regime konden buitenlandse inkomsten fiscaal zeer gunstig worden behandeld. Voor veel buitenlandse pensioenen gold sinds 2020 een vast Portugees belastingtarief van 10 procent. De regeling kon gedurende tien jaar worden gebruikt.

Portugal schafte het NHR-regime per 1 januari 2024 af voor nieuwe gevallen. Voor mensen die al onder het regime vielen en voor sommige overgangssituaties bleef de regeling bestaan, maar voor nieuwe emigranten verdween een belangrijk deel van de fiscale aantrekkingskracht.

Dat het aantal Nederlandse emigranten naar Portugal juist daarna terugloopt, vind ik op zijn minst opvallend. Het CBS registreert geen emigratiemotieven, dus bewijzen dat het verdwijnen van het belastingvoordeel hiervoor verantwoordelijk is kunnen we niet.

Ik zou er echter niet verbaasd over zijn als beide ontwikkelingen met elkaar samenhangen. Portugal heeft jarenlang bewust buitenlandse gepensioneerden en mensen met vermogen aangetrokken met een aantrekkelijk belastingklimaat. Als een belangrijk deel van dat voordeel verdwijnt, wordt het land in de vergelijking met bijvoorbeeld Spanje, Italië of Griekenland vanzelf iets minder aantrekkelijk.

Portugal is daarmee overigens nog lang niet terug op het niveau van enkele jaren geleden. In 2021 vertrokken 1055 in Nederland geboren mensen naar Portugal. Het aantal van 1534 in 2025 ligt daar nog altijd ruim 45 procent boven.

En dan Hongarije

Hongarije is de andere duidelijke uitzondering. Het aantal in Nederland geboren emigranten naar Hongarije steeg eerst van 351 in 2023 naar 459 in 2024. In 2025 zakte het vervolgens terug naar 422. Dat is een afname van 8,1 procent. Tegelijkertijd steeg het aantal mensen dat vanuit Hongarije terugkeerde van 148 naar 166.

Voor Hongarije heb ik een andere mogelijke verklaring. Wie alleen de Nederlandse media volgt, krijgt al jaren een zeer negatief beeld voorgeschoteld van de politieke situatie in het land. Viktor Orbán, de verhouding met de Europese Unie, de relatie met Rusland, de rechtsstaat en de Hongaarse binnenlandse politiek komen in de Nederlandse berichtgeving vrijwel voortdurend negatief aan bod.

Of mensen daardoor daadwerkelijk besluiten om niet naar Hongarije te emigreren, kan ik uiteraard niet aantonen. Het CBS vraagt emigranten niet waarom ze voor een land kiezen of waarom ze ervan afzien. Maar ik kan mij goed voorstellen dat zulke berichtgeving invloed heeft op de beeldvorming. Zeker bij mensen die Hongarije nog nauwelijks kennen en zich in eerste instantie via Nederlandse media en internet oriënteren. Het imago van een land speelt nu eenmaal mee bij de keuze om er wel of niet te gaan wonen.

Ondanks de daling in 2025 ligt de emigratie naar Hongarije overigens nog altijd duidelijk hoger dan enkele jaren geleden. In 2021 vertrokken 322 in Nederland geboren mensen naar Hongarije, tegenover 422 in 2025.

Buiten Europa valt Australië op

Ook buiten Europa nam de emigratie in 2025 behoorlijk toe. In totaal vertrokken 14.586 in Nederland geboren mensen naar een bestemming buiten Europa. In 2024 waren dat er 13.406. Dat is een stijging van 8,8 procent. Tegelijkertijd daalde het aantal in Nederland geboren mensen dat vanuit landen buiten Europa naar Nederland terugkeerde van 10.643 naar 10.391. Het vertrekoverschot buiten Europa groeide daardoor van 2763 naar 4195 personen.

Bij de traditionele emigratielanden valt vooral Australië op. In 2024 vertrokken 978 in Nederland geboren mensen naar Australië, in 2025 waren dat er 1219. Dat is een stijging van maar liefst 24,6 procent. In 2021 waren het er slechts 451, maar dat jaar is voor Australië nauwelijks bruikbaar als vergelijking. Australië voerde tijdens de coronapandemie zeer strenge grensbeperkingen, waardoor emigratie naar het land tijdelijk bijzonder moeilijk was.

Canada laat een veel rustiger ontwikkeling zien. Het aantal emigranten steeg van 490 naar 509, een groei van 3,9 procent.

De Verenigde Staten bewegen juist de andere kant op. In 2024 vertrokken 1921 in Nederland geboren mensen naar de VS. In 2025 waren dat er 1711, een daling van 10,9 procent.

Ook Nieuw-Zeeland verloor terrein. Daar ging het aantal van 345 naar 312, een daling van 9,6 procent.

Curaçao en de Nederlandse Cariben worden populairder

Heel anders is het beeld bij de Nederlandse Cariben. Het CBS rekent Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland, dus Bonaire, Sint Eustatius en Saba, samen tot de Nederlandse Cariben.

In 2025 vertrokken in totaal 3023 in Nederland geboren mensen naar deze eilanden. Een jaar eerder waren dat er 2698. Dat betekent een groei van 12 procent. Vooral Curaçao springt eruit. In 2024 emigreerden 1386 in Nederland geboren mensen naar Curaçao. In 2025 waren dat er 1567, een stijging van 13,1 procent. In 2023 ging het nog om 1208 mensen. In twee jaar tijd nam de emigratie naar Curaçao daarmee met bijna 30 procent toe.

Ook Aruba groeide, van 468 naar 515 emigranten. Caribisch Nederland ging van 712 naar 779 en Sint Maarten van 132 naar 162. Die laatste stijging is met 22,7 procent procentueel behoorlijk groot, al gaat het natuurlijk om een veel kleiner aantal mensen.

Thailand groeit nog harder

Een land dat meestal niet direct in hetzelfde rijtje met Spanje, Frankrijk of Australië wordt genoemd, maar dat inmiddels wel opvalt in de cijfers, is Thailand. In 2024 vertrokken 456 in Nederland geboren mensen naar Thailand. In 2025 waren dat er 583. Dat betekent een stijging van 27,9 procent.

In 2021 waren het er nog maar 235. In vier jaar tijd is het aantal dus ruimschoots verdubbeld. Thailand behoort daarmee procentueel tot de grootste groeiers in de hele tabel.

Meer Nederlanders naar de Emiraten, maar 2026 kan heel anders worden

Ook de Verenigde Arabische Emiraten laten een opmerkelijke groei zien. In 2021 vertrokken nog 365 in Nederland geboren mensen naar de Emiraten. In 2023 waren dat er al 789, in 2024 928 en in 2025 1081. Alleen al tussen 2024 en 2025 nam het aantal met 16,5 procent toe. Sinds 2021 is het bijna verdrievoudigd.

Het CBS maakt binnen de Verenigde Arabische Emiraten geen onderscheid tussen Dubai, Abu Dhabi en de andere emiraten. We kunnen uit deze cijfers dus niet precies afleiden hoeveel Nederlanders zich in Dubai vestigen. Het ligt echter voor de hand dat Dubai een belangrijk deel van deze emigratie voor zijn rekening neemt, gezien de internationale arbeidsmarkt en de grote buitenlandse bevolking daar.

Bij dit cijfer moeten we bovendien bedenken dat we naar 2025 kijken. Ik verwacht dat de cijfers over 2026, die het CBS volgend jaar aan deze landenreeks toevoegt, een heel ander beeld zouden kunnen geven. De oorlog in het Midden-Oosten en met name het conflict rond Iran hebben de Golfregio in 2026 direct geraakt. Zo daalde het aantal passagiers op Dubai International Airport in de eerste helft van 2026 met ruim 31 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder, vooral door de oorlog en de daarmee samenhangende verstoringen van het vliegverkeer. (Reuters)

Dat zegt vanzelfsprekend nog niets rechtstreeks over emigratie. Maar ik kan mij moeilijk voorstellen dat de toegenomen onzekerheid in de Golfregio de belangstelling van Nederlanders om juist nu naar Dubai te emigreren verder heeft aangewakkerd.

De ontwikkeling na het inhaaljaar 2022 is het interessantst

Als ik alle cijfers naast elkaar leg, is 2022 eigenlijk het jaar dat je apart moet zetten. Dat was duidelijk het jaar waarin na corona veel uitgestelde emigratie alsnog plaatsvond. Interessanter is wat daarna gebeurde.

Na een kleine terugval in 2023 ging het aantal emigranten in 2024 opnieuw omhoog. In 2025 versnelde die stijging verder. Tegelijkertijd verandert het aantal in Nederland geboren mensen dat vanuit het buitenland naar Nederland terugkomt nauwelijks.

In 2021 keerden 25.880 in Nederland geboren mensen terug naar Nederland. In 2025 waren het er 25.975. Dat verschil is over vier jaar vrijwel verwaarloosbaar. De gemelde emigratie exclusief administratieve correcties steeg in dezelfde periode van 35.351 naar 47.035.

En nemen we de administratieve correcties wel mee, dan blijkt het werkelijke aantal emigranten waarschijnlijk nog wat hoger te liggen. Voor 2025 komt het CBS dan uit op 48.667 in Nederland geboren emigranten. Het CBS zegt zelf dat deze cijfers een beter beeld geven van de werkelijke emigratie. Alleen kunnen we bij die extra administratieve afvoeringen niet zien naar welk land de mensen zijn gegaan.

Dat is volgens mij de belangrijkste ontwikkeling achter deze nieuwe cijfers. Er vertrekken steeds meer in Nederland geboren mensen, terwijl de stroom terug naar Nederland vrijwel niet meegroeit. En binnen die emigratie verschuiven de verhoudingen behoorlijk.

Spanje heeft België ingehaald en is de nieuwe nummer één. Zweden, Denemarken, Noorwegen en Italië groeien snel. Frankrijk blijft gestaag doorgroeien. Australië maakt buiten Europa een opvallende sprong en ook Curaçao, Thailand en de Verenigde Arabische Emiraten laten forse stijgingen zien.

Portugal en Hongarije zijn binnen de bekende Europese emigratielanden de opvallende uitzonderingen. Naar de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland vertrokken eveneens minder mensen. Het Verenigd Koninkrijk lijkt na jaren van daling na Brexit langzaam op een nieuw, veel lager niveau te stabiliseren.

Maar vooral Spanje blijft voor mij het verhaal van deze nieuwe CBS-cijfers. In 2024 scheelde het vijf mensen met België. Een jaar later staat Spanje 390 emigranten voor.

Spanje is de nieuwe nummer één voor Nederlandse emigranten.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun mijn team en mij met een kleine donatie en help op die manier Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Bekijk al mijn emigratiehandboeken hier:

The post Emigratie Nederlanders stijgt fors: Spanje nieuwe nummer één appeared first on Grenzenloos.

Wie een woning bezit in Spanje doet er goed aan de komende maanden de Spaanse politiek wat nauwlettender te volgen. De regering van premier Pedro Sánchez werkt aan een omvangrijk pakket maatregelen dat de regels rond huren, verhuren en in sommige gevallen zelfs het verkopen van woningen behoorlijk kan veranderen.

Ik kwam het onderwerp tegen bij The Local Spain, dat op 29 juli een artikel publiceerde onder de titel 11 key housing laws Spain wants to pass in September. Het artikel werd op 18 augustus nog bijgewerkt. The Local spreekt over elf woningwetten, maar strikt genomen is dat niet helemaal juist. Het gaat om elf belangrijke maatregelen die de Spaanse regering in één omvangrijk Real Decreto-ley wil onderbrengen. Een belangrijk deel daarvan verandert de bestaande Ley de Arrendamientos Urbanos (LAU), de Spaanse huurwet.

Ik heb de plannen daarom verder nagezocht in Spaanse bronnen, waaronder persbureau EFE en de vastgoedspecialisten van Idealista. Daaruit blijkt vooral dat we op dit moment nog voorzichtig moeten zijn met stellige conclusies. Het pakket had eigenlijk eind juli door de Spaanse ministerraad moeten worden goedgekeurd, maar die behandeling werd uitgesteld tot september omdat de regering onvoldoende steun in het parlement heeft.

Op 20 augustus meldde The Local bovendien dat onder meer Junts, Podemos en de Partido Popular nog grote bezwaren hebben. Het is dus zeker niet zo dat op 1 september plotseling elf nieuwe woningwetten van kracht worden. De plannen kunnen worden aangepast, onderdelen kunnen verdwijnen en het complete pakket kan zelfs opnieuw stranden.

Toch zijn de voorstellen interessant, zeker voor Nederlanders die al een woning in Spanje bezitten of overwegen daar vastgoed te kopen. Een aantal maatregelen kan namelijk rechtstreeks gevolgen hebben voor particuliere huiseigenaren.

1. Kamerverhuur wordt veel strenger gereguleerd

Het verhuren van losse kamers is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dat geldt vooral in Madrid, Barcelona, Valencia en andere steden waar gewone huurwoningen schaars en duur zijn geworden.

De regering wil kamerhuur voortaan in beginsel behandelen als normale woningverhuur. Bovendien mag de totale huurprijs van alle kamers samen niet hoger zijn dan de huurprijs die voor de complete woning zou mogen worden gevraagd. Bevindt het huis zich in een officieel aangewezen gebied met een gespannen woningmarkt, dan moeten ook de daar geldende huurprijsbeperkingen worden gerespecteerd.

Voor Nederlanders die een appartement of huis in Spanje bezitten en dat kamer voor kamer verhuren, is dit een belangrijk voorstel. De mogelijkheid om via afzonderlijke kamercontracten een hogere totale huuropbrengst te realiseren kan hierdoor sterk worden beperkt.

2. Huurders mogen noodzakelijke reparaties zelf laten uitvoeren

Een verhuurder blijft verantwoordelijk voor gebreken die de bewoonbaarheid, veiligheid of gezondheid van de huurder aantasten. Nieuw is dat de huurder onder het voorstel meer mogelijkheden krijgt wanneer de eigenaar niet reageert.

Na een formeel verzoek zou een eigenaar vijftien dagen krijgen om op noodzakelijke reparaties te reageren. Gebeurt dat niet, of weigert de eigenaar zonder goede reden, dan kan de huurder de reparatie onder bepaalde voorwaarden zelf laten uitvoeren en de kosten verrekenen met toekomstige huurtermijnen.

Dat kan vooral belangrijk worden voor buitenlandse eigenaren. Wie vanuit Nederland een woning in Spanje verhuurt en niet snel reageert op meldingen van een huurder, kan straks geconfronteerd worden met werkzaamheden waarvan de kosten met de huur worden verrekend.

Een goede lokale beheerder wordt daarmee eigenlijk nog belangrijker.

3. Tijdelijke verhuur wordt aan banden gelegd

Dit vind ik een van de interessantste onderdelen van het hele pakket.

In Spanje wordt steeds vaker gebruikgemaakt van tijdelijke huurcontracten. Daarmee kunnen verhuurders soms regels omzeilen die wel gelden voor reguliere woninghuur. De regering wil dat moeilijker maken.

Een tijdelijk huurcontract moet straks een aantoonbare reden hebben. Denk aan een huurder die voor enkele maanden in een andere stad werkt of tijdelijk ergens studeert. De eigenaar moet kunnen onderbouwen waarom de huur daadwerkelijk tijdelijk is.

Volgens het huidige ontwerp mag zo’n overeenkomst maximaal twaalf maanden duren. Wanneer niet aannemelijk kan worden gemaakt dat werkelijk sprake is van tijdelijk verblijf, kan het contract onder het gewone huurrecht gaan vallen. Ook het steeds opnieuw afsluiten van tijdelijke contracten met dezelfde huurder moet worden beperkt.

Voor Nederlandse huiseigenaren is dit bijzonder relevant. Er zijn nogal wat Nederlanders die hun Spaanse woning bijvoorbeeld voor vijf of acht maanden verhuren en de woning een deel van het jaar zelf gebruiken. Juist bij deze constructies zal goed moeten worden gekeken naar de definitieve formulering van de nieuwe wet.

4. Een huurder krijgt een sterker recht wanneer je de woning verkoopt

Wie een verhuurde woning verkoopt, krijgt mogelijk ook met strengere regels te maken.

De huurder heeft in Spanje al bepaalde rechten bij verkoop. Het nieuwe voorstel versterkt het zogeheten derecho de tanteo y retracto, het voorkeursrecht van de huurder om de woning onder bepaalde voorwaarden zelf te kopen.

Volgens het concept kan de huurder in de toekomst niet meer eenvoudig via het huurcontract afstand doen van dat recht. Ook wanneer een woning samen met meerdere panden wordt verkocht, moet duidelijk worden welk deel van de verkoopprijs aan de betreffende woning wordt toegerekend.

Voor een Nederlandse eigenaar die zijn verhuurde appartement wil verkopen kan dit betekenen dat de verkoopprocedure ingewikkelder wordt. Eerst verkopen en daarna pas de huurder informeren kan juridisch riskant worden.

5. Sommige huurcontracten kunnen verplicht langer doorlopen

De regering wil opnieuw een bijzondere verlenging invoeren voor huurcontracten die vóór 30 juni 2028 aflopen.

Het gaat om een verlenging van twee jaar die huurders onder bepaalde voorwaarden kunnen aanvragen. Een eerdere versie van zo’n regeling werd in maart 2026 ingevoerd, maar eind april door het Spaanse parlement verworpen. De regering probeert de regeling nu in gewijzigde vorm opnieuw in te voeren. Dit punt is voor particuliere Nederlandse verhuurders belangrijk. Wie ervan uitgaat dat een woning na afloop van het huidige contract weer beschikbaar komt om er zelf te gaan wonen, de woning te verkopen of aan iemand anders te verhuren, kan te maken krijgen met een verplichte verlenging.

6. De staat van de woning moet beter worden vastgelegd

Bij het einde van de huurperiode willen de Spaanse autoriteiten meer duidelijkheid over de staat waarin een woning wordt teruggegeven.

Huurder en verhuurder moeten volgens het voorstel schriftelijk vastleggen hoe de woning eraan toe is wanneer de sleutels worden ingeleverd. Gebeurt dat niet, of worden geen beschadigingen geregistreerd, dan wordt in beginsel aangenomen dat de woning in goede staat is teruggegeven, tenzij de eigenaar het tegendeel kan bewijzen.

Voor Nederlandse verhuurders lijkt dit misschien een klein detail, maar praktisch kan het behoorlijk belangrijk zijn. Een goede begininspectie en eindinspectie, liefst met duidelijke foto’s en een door beide partijen ondertekend document, wordt nog belangrijker dan nu.

7. Uitzetting van kwetsbare huurders wordt moeilijker

Een van de politiek gevoeligste onderdelen gaat over huurders die hun huur niet meer betalen en als kwetsbaar worden aangemerkt.

Wanneer zo’n huurder geen alternatieve woning heeft en de overheid geen passende huisvesting beschikbaar heeft gesteld, kan een rechter de uitzettingsprocedure volgens het concept opschorten totdat er een alternatief bestaat.

Bij kleine particuliere verhuurders voorziet het voorstel in een compensatie door de overheid gedurende zo’n periode. Hoe die compensatie precies zal worden berekend en hoe snel deze wordt uitgekeerd, zal pas uit de definitieve regeling blijken.

Juist dit onderdeel stuit op veel politieke weerstand. Junts heeft bijvoorbeeld gewaarschuwd dat maatregelen van deze aard kleine verhuurders onvoldoende beschermen en problemen rond wanbetaling kunnen vergroten.

Voor Nederlanders met één vakantiewoning of appartement dat permanent wordt verhuurd, is dit dus een punt om goed te volgen. Een langdurige procedure tegen een niet-betalende huurder kan voor een particuliere eigenaar financieel veel zwaarder wegen dan voor een grote vastgoedonderneming.

8. De IBI mag niet meer worden doorberekend aan de huurder

De Impuesto sobre Bienes Inmuebles, kortweg IBI, kun je het beste vergelijken met onze onroerendezaakbelasting.

Op dit moment kan in bepaalde huurcontracten worden afgesproken dat deze belasting voor rekening van de huurder komt. De Spaanse regering wil daar vanaf. De IBI moet in beginsel door de eigenaar worden betaald en mag niet meer contractueel worden doorgeschoven naar de huurder.

Voor veel Nederlanders zal dit geen dramatische verandering zijn, omdat zij de IBI nu al zelf betalen. Wanneer je de belasting momenteel wel aan je huurder doorberekent, heeft de maatregel vanzelfsprekend directe financiële gevolgen.

9. Toeristische verhuur kan met 21 procent btw worden belast

Dit is waarschijnlijk het voorstel dat voor Nederlandse eigenaren van een tweede huis de meeste aandacht verdient.

Toeristische woningverhuur is in Spanje op dit moment in veel gevallen vrijgesteld van btw, zolang de verhuurder geen diensten aanbiedt die vergelijkbaar zijn met hotelactiviteiten. De regering wil die vrijstelling voor bepaalde kortdurende toeristische verhuur schrappen. Volgens het huidige ontwerp zou bij verhuur tot dertig nachten in gemeenten met meer dan 10.000 inwoners het algemene Spaanse btw-tarief van 21 procent gaan gelden.

Dat zou een aanzienlijke verandering zijn. Stel dat je een appartement aan de Costa Blanca, Costa del Sol of op een van de eilanden bezit en dit gedurende een deel van het jaar via een verhuurplatform aan vakantiegangers verhuurt. Dan kan deze maatregel rechtstreeks gevolgen hebben voor je verhuurprijs, administratie en netto-opbrengst.

De regering wil hiermee toeristische verhuur minder aantrekkelijk maken en eigenaren stimuleren hun woning voor langere tijd aan reguliere huurders beschikbaar te stellen. Of dat ook werkelijk zal gebeuren is de vraag, maar voor Nederlanders met een vakantiehuis dat zichzelf gedeeltelijk moet terugverdienen kan dit een van de belangrijkste veranderingen worden.

10. Je mag een huurder niet verplichten een verzekering tegen wanbetaling af te sluiten

Ook de regels rond aanvullende garanties worden aangescherpt. Een verhuurder mag volgens het voorstel niet langer eisen dat de huurder zelf een verzekering tegen huurachterstand afsluit. Ook de ruimte om andere aanvullende garanties te vragen wordt beperkt. Een eigenaar kan uiteraard zelf een verzekering afsluiten tegen wanbetaling. Dat is iets anders dan de huurder verplichten zo’n polis te nemen.

Voor particuliere Nederlandse verhuurders kan dit betekenen dat zij de kosten voor een dergelijke verzekering voortaan zelf moeten meenemen in hun exploitatie.

11. Verkoop in gebieden met een gespannen woningmarkt kan verder worden gereguleerd

Het laatste punt gaat verder dan alleen huren. In officiële zonas de mercado residencial tensionado, gebieden waar de woningmarkt als bijzonder gespannen is aangemerkt, zouden aanvullende voorwaarden kunnen worden ingevoerd bij bepaalde verkopen. Het doel daarvan is woningen voor permanente bewoning beschikbaar te houden en speculatieve transacties tegen te gaan.

Hoe zwaar die beperkingen uiteindelijk worden, is op dit moment nog niet duidelijk. Dit is juist een onderdeel waarbij ik de definitieve wettekst zou willen zien voordat ik conclusies trek.

Belangrijk is bovendien dat lang niet heel Spanje automatisch zo’n gespannen woningmarktgebied is. De aanwijzing gebeurt volgens de Spaanse Woningwet via de autonome regio’s. In 2026 zijn onder meer nieuwe gebieden in Asturias, Galicië en Baskenland toegevoegd. Ook Catalonië en Navarra kennen veel aangewezen gebieden. Het Spaanse ministerie publiceert deze gebieden officieel in het staatsblad BOE.

Voor Nederlanders met een huis aan bijvoorbeeld de Costa Blanca of Costa del Sol betekent dit dat je niet zomaar moet aannemen dat iedere landelijke maatregel voor zonas tensionadas ook automatisch op jouw woning van toepassing is. De exacte locatie van het huis wordt steeds belangrijker.

Vooral verhuurende Nederlanders moeten opletten

Wanneer ik de elf voorstellen bekijk vanuit het perspectief van Nederlanders die naar Spanje zijn geëmigreerd of daar een tweede woning bezitten, vallen vooral een paar zaken op.

Wie gewoon in zijn eigen huis woont en het niet verhuurt, zal van het grootste deel van deze maatregelen weinig merken. Voor iemand die zijn woning permanent verhuurt ligt dat heel anders. Dan zijn met name de verplichte verlenging van huurcontracten, de regels rond onderhoud, het voorkeursrecht bij verkoop, de IBI en de bescherming tegen uitzetting belangrijk.

Verhuur je tijdelijk, bijvoorbeeld gedurende de maanden dat je zelf in Nederland verblijft, dan zijn vooral de strengere regels voor tijdelijke contracten relevant.

En gebruik je jouw woning voor toeristische verhuur, dan kan de mogelijke invoering van 21 procent btw financieel veruit de grootste verandering betekenen.

September wordt belangrijk, maar nog niets staat vast

Daarmee kom ik terug bij de waarschuwing waarmee ik begon. De kop van The Local Spain over elf nieuwe woningwetten die Spanje in september wil invoeren trekt vanzelfsprekend de aandacht. Maar wanneer je de Spaanse berichtgeving erbij pakt, ligt het genuanceerder.

Het gaat om een conceptpakket waarover politiek nog stevig wordt onderhandeld. De regering wilde het oorspronkelijk eind juli behandelen, maar stelde dat uit omdat er onvoldoende parlementaire steun was. Persbureau EFE meldde expliciet dat de regering meer tijd wilde nemen om met de verschillende partijen tot overeenstemming te komen. Op 20 augustus was die steun er nog altijd niet.

Daar komt bij dat een Spaans Real Decreto-ley weliswaar snel door de regering kan worden ingevoerd, maar daarna binnen dertig dagen aan het Congreso de los Diputados moet worden voorgelegd. Het parlement moet het decreet dan bekrachtigen of verwerpen. Dat staat vastgelegd in artikel 86 van de Spaanse grondwet.

September kan dus een belangrijke maand worden voor iedereen die in Spanje huurt of verhuurt. Maar voorlopig zou ik nog geen huurcontract wijzigen, verkoopplannen omgooien of toeristische verhuur stopzetten op basis van de aangekondigde maatregelen.

Eerst moet duidelijk worden welke van deze elf voorstellen daadwerkelijk de eindstreep halen.

Voor Nederlandse huiseigenaren in Spanje lijkt mij vooral één advies verstandig: volg de ontwikkelingen de komende weken goed. Want wanneer zelfs maar een deel van deze plannen wordt aangenomen, verandert er voor particuliere verhuurders behoorlijk wat.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

The post Spanje wil 11 ingrijpende woningregels invoeren: dit kan er veranderen voor Nederlandse huiseigenaren appeared first on Grenzenloos.

Ik kwam onlangs de Best Countries Index 2026 tegen en bleef er wat langer bij hangen. Voor iemand die veel over emigreren schrijft, zijn ranglijsten over de beste landen om in te wonen natuurlijk moeilijk te negeren. Toch moet je bij dit onderzoek meteen iets belangrijks weten. Het meet niet waar mensen daadwerkelijk het prettigst wonen. Het meet vooral welke landen wereldwijd de reputatie hebben dat het er goed wonen is.

De Best Countries Index 2026 wordt ontwikkeld door WPP BAV, in samenwerking met onder meer The Wharton School van de University of Pennsylvania. Voor het onderzoek werden 15.131 mensen uit 33 landen ondervraagd. Zij beoordeelden 85 landen aan de hand van 73 kenmerken. Die kenmerken zijn verdeeld over tien categorieën. Voor dit artikel kijk ik uitsluitend naar één daarvan: Quality of Life, oftewel levenskwaliteit. Dat lijkt mij voor mensen die over emigreren nadenken de interessantste categorie.

Maar zie zo’n ranglijst vooral als extra informatie. Je hoeft je absoluut niet bezwaard te voelen wanneer je bij je emigratieplannen nog nooit naar dit soort onderzoeken hebt gekeken. En je hoeft je plannen al helemaal niet te veranderen omdat jouw favoriete land twintig plaatsen lager staat dan Zweden. Daarvoor is emigreren veel te persoonlijk.

Het gaat vooral om hoe we tegen een land aankijken

Bij de categorie levenskwaliteit kregen de deelnemers vragen voorgelegd die uiteindelijk iets zeggen over het beeld dat zij van een land hebben. Denk aan veiligheid, economische en politieke stabiliteit, een goede arbeidsmarkt, gezinsvriendelijkheid, inkomensgelijkheid en de kwaliteit van onderwijs en gezondheidszorg.

Dat klinkt behoorlijk concreet, maar de respondenten hoefden daarvoor niet in het betreffende land te wonen. Iemand in Canada kan dus een oordeel geven over Zweden en iemand in Duitsland over Australië.

We hebben het daarmee vooral over reputatie. Dat maakt het onderzoek wel degelijk interessant. Een land dat internationaal wordt gezien als veilig, stabiel, modern en prettig om in te wonen, heeft daar voordeel van. Een goede reputatie trekt toeristen, bedrijven, investeringen en uiteindelijk ook mensen die overwegen er te gaan wonen. WPP wijst er zelf op dat de internationale reputatie van landen economische gevolgen heeft.

Dit zijn de tien landen met de beste reputatie voor levenskwaliteit

De top tien van de Best Countries Index 2026 voor levenskwaliteit ziet er zo uit:

1. Zweden
2. Denemarken
3. Canada
4. Zwitserland
5. Finland
6. Noorwegen
7. Nederland
8. Australië
9. Duitsland
10. België

Het eerste wat opvalt, is de enorme dominantie van Noord- en West-Europa. Van de tien landen komen er acht uit Europa. Canada en Australië zijn de enige uitzonderingen. Zweden krijgt de maximale score van 100 punten, gevolgd door Denemarken met 98,2 en Canada met 95,0. Nederland staat met een zevende plaats eveneens bijzonder hoog.

Als je uitsluitend naar deze lijst zou kijken, zou je bijna denken dat een Nederlandse emigrant er verstandig aan doet om richting Scandinavië te vertrekken. Toch doen veel Nederlanders precies het tegenovergestelde.

Spanje staat pas op plaats 19

Voor Nederlanders die over emigreren nadenken, zijn Spanje, Portugal, Frankrijk en Italië minstens zo interessant als Scandinavië. In de internationale perceptieranglijst doen deze landen het echter een stuk minder goed. Spanje staat in de categorie levenskwaliteit pas op plaats 19. Frankrijk volgt direct daarna op plaats 20. Van de eerste dertig landen komen er overigens nog altijd twintig uit Europa.

Vooral die negentiende plaats van Spanje vind ik interessant. Wie vaak in Spanje komt of er woont, zal gemakkelijk argumenten kunnen bedenken waarom het land juist een hoge levenskwaliteit biedt. Het klimaat, het eten, de gezondheidszorg, de infrastructuur, de sociale omgang en het leven dat zich veel meer buiten afspeelt dan in Noord-Europa zijn voor veel Nederlandse emigranten belangrijke pluspunten.

Toch wegen in de internationale beeldvorming andere zaken zwaar mee. Noord-Europese landen hebben een ijzersterke reputatie als het gaat om politieke stabiliteit, inkomens, publieke voorzieningen, onderwijs, veiligheid en goed functionerende overheden.

Dat internationale beeld hoeft dus helemaal niet overeen te komen met wat jij persoonlijk onder een prettig leven verstaat.

Vraag het dan eens aan mensen die echt geëmigreerd zijn

Daarom is het aardig om de Best Countries Index naast een heel ander onderzoek te leggen: de Expat Insider 2026 van InterNations. Daar gebeurt iets wezenlijk anders. InterNations vraagt mensen die daadwerkelijk buiten hun geboorteland wonen hoe zij hun leven daar ervaren.

Aan de editie van 2026 deden 7786 buitenlandse inwoners met 162 verschillende nationaliteiten mee. Een land werd alleen in de algemene ranglijst opgenomen wanneer er minstens vijftig respondenten woonden. Daardoor kwamen uiteindelijk 31 landen in aanmerking.

Ook dit is geen wetenschappelijke waarheid. De deelnemers vormen geen perfecte doorsnede van alle emigranten ter wereld en hun antwoorden blijven persoonlijk. Maar ze hebben één belangrijk voordeel: ze wonen daadwerkelijk in het land waarover ze oordelen.

Ze weten hoe het is om er boodschappen te doen, een woning te zoeken, met de bureaucratie te maken te krijgen, vrienden te maken en de maandelijkse rekeningen te betalen.

En dan ziet de top tien er ineens totaal anders uit

De algemene ranglijst van InterNations ziet er in 2026 zo uit:

1. Panama
2. Mexico
3. Thailand
4. Verenigde Arabische Emiraten
5. Brazilië
6. Spanje
7. Singapore
8. Portugal
9. Maleisië
10. Luxemburg

Dat is een compleet andere wereldkaart. Van de Noord-Europese dominantie uit de eerste ranglijst blijft vrijwel niets over. Spanje springt van een vrij bescheiden positie in de internationale perceptie van levenskwaliteit naar plaats zes in de algemene beoordeling door mensen die daadwerkelijk in het buitenland wonen. Portugal staat achtste.

En kijk vooral eens naar Panama, Mexico en Thailand. Alle drie zijn het bekende bestemmingen voor mensen die hun leven buiten Europa willen voortzetten. In het onderzoek van InterNations staan ze zelfs bovenaan. Daar spelen factoren als betaalbaarheid, sociale contacten, het gemak waarmee je je ergens thuis voelt en hoeveel je met je inkomen kunt doen een belangrijke rol.

De grootste verrassing zit misschien wel in Noord-Europa

Het verschil tussen beide onderzoeken wordt nog duidelijker wanneer je naar Zweden, Duitsland en Noorwegen kijkt. In de internationale perceptie van levenskwaliteit staat Zweden op nummer één. Duitsland staat negende en Noorwegen zesde.

Bij de emigranten zelf staat Zweden in de algemene ranglijst van InterNations echter op plaats 26 van de 31 onderzochte landen. Duitsland staat op 30 en Noorwegen zelfs helemaal onderaan op plaats 31. Ook Canada, dat in de eerste ranglijst derde staat, eindigt bij InterNations op plaats 27. Nederland staat op plaats 21.

Dat betekent uiteraard niet dat het slecht wonen is in Noorwegen, Duitsland of Zweden. InterNations laat vooral zien dat goed wonen uit meer bestaat dan goede infrastructuur, veiligheid en publieke voorzieningen. In verschillende Noord- en Midden-Europese landen blijken buitenlandse inwoners het bijvoorbeeld moeilijk te vinden om sociale contacten op te bouwen en zich echt thuis te voelen. Hoge kosten en bureaucratie spelen eveneens een rol.

Dat vind ik voor potentiële emigranten zeer relevante informatie. Je kunt in een land wonen waar bijna alles uitstekend is georganiseerd en je toch ongelukkig voelen.

Italië laat hetzelfde zien

Ook Italië staat in de algemene InterNations-ranglijst vrij laag, op plaats 24. Dat zal veel liefhebbers van Italië waarschijnlijk weinig kunnen schelen. Want stel dat je financieel onafhankelijk bent, een huis in Umbrië bezit, van de Italiaanse cultuur houdt en geen Italiaanse werkgever nodig hebt. Dan zijn zwakke punten op de arbeidsmarkt voor jou vrijwel irrelevant.

Omgekeerd kan een jong gezin dat voor zijn inkomen volledig afhankelijk is van lokaal werk daar heel anders tegenaan kijken. Precies daarom vind ik het gevaarlijk om te spreken over het beste emigratieland. Dat bestaat eigenlijk niet.

Een ranglijst kent jouw situatie niet

Iemand van 35 die in het buitenland carrière wil maken, stelt andere eisen dan iemand van 67 met AOW en een goed aanvullend pensioen. Een gezin met drie schoolgaande kinderen kijkt anders naar een land dan een stel zonder kinderen. Wie graag midden in een stad woont, beoordeelt Portugal of Spanje anders dan iemand die een vrijstaand huis met een hectare grond zoekt.

En dan hebben we het nog niet eens over taal, klimaat en cultuur.

Voor mij zijn bij de keuze voor een emigratieland daarom vooral dit soort vragen belangrijk:

• Kun je er met jouw inkomen prettig leven?
• Kun je er een woning vinden die bij je wensen en budget past?
• Is de gezondheidszorg voor jou goed bereikbaar?
• Past het klimaat bij je, ook tijdens de warmste en koudste maanden?
• Kun je er werken of ondernemen wanneer je daarvan afhankelijk bent?
• Voel je je prettig bij de lokale cultuur en omgangsvormen?
• Ben je bereid de taal te leren?
• Kun je je voorstellen dat je er vrienden maakt en een sociaal leven opbouwt?
• Hoe ingewikkeld zijn belastingen, verzekeringen en bureaucratie in jouw persoonlijke situatie?
• Voel je je er werkelijk thuis?

Voor mij zijn al die vragen even belangrijk. De ene emigrant zal vanzelfsprekend andere antwoorden geven dan de andere.

Kijk naar ranglijsten, maar laat ze niet voor jou beslissen

Ik zou de Best Countries Index dan ook zeker bekijken wanneer je nog aan het oriënteren bent. Misschien ontdek je een land waar je nog nooit serieus over had nagedacht. Het kan ook interessant zijn om te zien hoe jouw favoriete bestemming internationaal wordt beoordeeld.

De Expat Insider vind ik minstens zo interessant, juist omdat daar ervaringen van buitenlandse inwoners achter zitten. Maar geen van beide ranglijsten zou voor mij beslissend zijn.

Wanneer jij al jaren droomt van een huis in Portugal, hoef je echt niet ineens naar Zweden omdat dat land een betere internationale reputatie heeft. En wanneer jij je juist thuis voelt in de rust, natuur en organisatie van Scandinavië, hoef je je evenmin door de lage positie van Noorwegen in een emigrantenonderzoek te laten afschrikken.

Gebruik deze onderzoeken als extra informatie. Meer hoeft het ook niet te zijn. Want uiteindelijk gaat het bij emigreren niet om het land dat volgens 15.000 ondervraagden het beste is, of het land dat in een ranglijst drie plaatsen hoger eindigt. Het gaat om het land waar jouw leven beter bij past.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

The post Waar ter wereld denken we dat je het beste woont? En wat heb je daar als emigrant aan? appeared first on Grenzenloos.

Door Karin Wouters, auteur van het boek Succesvol emigreren met kinderen en directeur van een internationale school in Centraal-Europa.

Na mijn eerste column over de ongeschreven regels van emigreren kreeg ik verschillende reacties van lezers. Precies waar ik op hoopte. Verhalen over woorden die iets anders bleken te betekenen dan gedacht, afspraken die toch geen afspraken waren en gewoontes waar mensen zich aanvankelijk enorm aan ergerden, totdat ze begrepen wat erachter zat.

Dank daarvoor. Blijf ze vooral sturen, want ik ga er de komende weken zeker een aantal gebruiken.

Eén mail bleef meteen bij me hangen. Niet alleen vanwege het verhaal, maar vooral vanwege één zin. Alice, die met haar man tien jaar in Zweden woonde en inmiddels naar Zuid-Frankrijk is verhuisd, schreef:

“Je komt erachter dat veel dingen die je volkomen normaal, of juist raar of verkeerd vond, gewoon cultureel bepaald zijn en helemaal niet de waarheid. Je leert zoveel ruimer kijken.”

Wat mij betreft had ze daarmee in twee zinnen de essentie van deze hele reeks te pakken.

De aannemer die geen nee zei

Toen Alice en haar man nog op het Zweedse platteland woonden, wilden ze de ramen van hun huis laten vervangen. Via de buren vonden ze een aannemer. Hij had tijd en wist bovendien dat zij de klus graag snel wilden laten uitvoeren. De man kwam langs. Het was die dag akelig koud en terwijl hij om het huis liep, bekeek hij de ouderwetse manier waarop de ramen bevestigd waren.

Alice zag hem denken: o nee, hier begin ik niet aan. Alleen zei hij dat niet. Hij vertelde dat hij op zijn vroegst het volgende jaar tijd had.

Ik moest lachen toen ik het las. Want wat hoor je als Nederlander wanneer iemand zegt dat hij volgend jaar tijd heeft? Waarschijnlijk precies dat: volgend jaar heeft hij tijd.

Maar misschien was dat helemaal niet de boodschap. Misschien had de aannemer wel degelijk ‘nee’ gezegd. Alleen niet op de manier waarop Alice en haar man gewend waren een nee te horen.

Als duidelijkheid niet overal hetzelfde klinkt

Wat wij ‘duidelijk communiceren’ noemen, is helemaal niet overal hetzelfde. In Nederland zijn we sterk gewend aan expliciete communicatie. Een goede boodschap is precies en bij voorkeur voor maar één uitleg vatbaar. Als ik iets niet wil, zeg ik dat. Als een afspraak niet doorgaat, laat ik dat weten. Dat voelt voor ons niet onbeleefd. Integendeel, we verbinden directheid juist aan eerlijkheid en betrouwbaarheid.

Onderzoekers naar interculturele communicatie maken onderscheid tussen zogenoemde low-context en high-context communicatie. In een low-context cultuur zit de boodschap vooral in de woorden zelf. In meer high-context culturen zit veel meer betekenis in de context — in toon, timing en wat juist níét wordt gezegd. Van de ander wordt dan verwacht dat hij die signalen oppikt.

Dat betekent niet dat je een heel land in een hokje kunt stoppen. Nationale cultuur is geen gebruiksaanwijzing voor ieder individu. Het interessante zit juist in de vergelijking: wat gebeurt er wanneer twee mensen met verschillende verwachtingen over ‘duidelijkheid’ elkaar proberen te begrijpen?

Precies dat overkwam Alice. Zij hoorde een planning. De aannemer bedoelde waarschijnlijk een afwijzing.

Je kunt de taal blijkbaar leren

Het mooiste deel van Alice’ verhaal komt wat mij betreft daarna.

Enige tijd later wilden zij en haar man het dak van hun gastenhuis laten vernieuwen. Een jong bouwbedrijf uit de buurt kwam kijken en wilde de klus wel aannemen. Er werd zelfs afgesproken in welke maand ze zouden komen. Vervolgens bleef het stil. Na verloop van tijd ontvingen Alice en haar man een verkreukeld kladbriefje met daarop een offerte die volgens hen onacceptabel hoog was. In de maand waarin hun dak eigenlijk gedaan zou worden, zagen ze hetzelfde bedrijf ineens aan het werk aan het dak van een grote villa in het dorp.

Een veel lucratievere klus. Inmiddels begrepen Alice en haar man de boodschap. En dus besloten ze het dit keer, zoals Alice zelf schrijft, ‘op z’n Zweeds’ op te lossen. Ze vertelden het bedrijf vriendelijk dat ze hun dak misschien volgend jaar wilden laten doen. Met Sint-Juttemis dus.

Dat vind ik het leukste aan dit verhaal. Niet dat Alice ontdekte dat Zweden anders communiceren dan Nederlanders, maar dat zij na verloop van tijd zelf leerde hoe de ongeschreven regels in haar omgeving werkten. Want dat is uiteindelijk wat er gebeurt wanneer je langere tijd in een ander land woont. Je leert niet alleen de taal. Je leert ook steeds beter verstaan wat níét wordt gezegd.

Directheid heeft ook een andere kant

Wij Nederlanders zijn geneigd onze directheid als een kwaliteit te beschouwen. We zijn duidelijk, zeggen waar het op staat en je weet tenminste wat je aan ons hebt.

Maar draai het eens om. Hoe zou onze manier van communiceren overkomen op iemand die gewend is een afwijzing veel voorzichtiger te formuleren? Misschien niet als heerlijk duidelijk, maar als hard, bot of zelfs respectloos. Daar zit voor mij de waarde van dit soort culturele modellen. Niet om te kunnen zeggen: Zweden zijn zo en Nederlanders zijn zo. Daarvoor zijn mensen en landen veel te verschillend. Alice schrijft zelf zelfs dat de grootste cultuurshock uit haar leven niet Zweden of Frankrijk was, maar haar verhuizing van West-Brabant naar Drenthe.

Het gaat erom dat je je realiseert dat jouw eigen manier óók cultureel bepaald is. Wat jij duidelijk vindt, vindt een ander misschien bot. Wat jij vaag vindt, vindt een ander misschien beleefd. En wat jij hoort als ‘volgend jaar’, kan soms gewoon ‘nee’ betekenen.

Succesvol emigreren is daarom niet leren dat anderen het anders doen. Daar begint het pas echt wanneer je ontdekt dat jouw eigen manier óók maar één van de mogelijkheden is.

Hoe luister je tussen de regels door?

Misschien is dat ook iets wat je als emigrant kunt leren. Krijg je een vaag ‘ja, dat komt goed’ of ‘misschien volgend jaar’, neem de woorden dan niet automatisch letterlijk. Vraag door, zonder de ander te dwingen tot een Nederlands ja of nee. ‘Wat zou voor jou werken?’ of ‘Zullen we samen naar een paar opties kijken?’ kan soms meer duidelijkheid opleveren. En voorkomt misschien dat je maandenlang wacht op een dak dat nooit komt.

Herken je dit?

Heb jij in jouw nieuwe thuisland moeten leren luisteren naar wat mensen tussen de regels door zeggen? Of ontdekte je juist dat jouw Nederlandse directheid heel anders werd ontvangen dan je had verwacht?

Stuur je verhaal naar de redactie van Grenzeloos. Ik lees alle reacties en gebruik er de komende weken graag een aantal in De ongeschreven regels van emigreren.

Deze reeks is inhoudelijk mede geïnspireerd op The Culture Map van Erin Meyer. Het model beschrijft acht dimensies waarop communicatie en samenwerking tussen culturen kunnen verschillen. In deze column staat de dimensie Communicating centraal: het verschil tussen meer expliciete (low-context) en meer impliciete (high-context) communicatie.

The post De ongeschreven regels van emigreren appeared first on Grenzenloos.

Route 1: de auto meenemen

Binnen Europa kan de auto vaak mee als onderdeel van de verhuisboedel. U voert het voertuig dan in bij het nieuwe woonland, betaalt daar eventueel registratiebelasting en vraagt een lokaal kenteken aan. Vergeet de Nederlandse kant niet: bij vertrek moet de auto bij de RDW worden afgemeld voor export, anders lopen wegenbelasting en verzekeringsplicht in Nederland gewoon door. Buiten Europa wordt meenemen al snel kostbaar door invoerrechten en keuringseisen; reken dat vooraf goed door.

Route 2: verkopen in Nederland

Voor veel emigranten is verkopen vlak voor vertrek de eenvoudigste route. Twee zaken bepalen of dat soepel verloopt. Ten eerste de papieren: houd de kentekencard en de tenaamstellingscode bij de hand, want zonder die code kan de auto niet worden overgeschreven. Ten tweede het vrijwaringsbewijs: pas op het moment dat u dat in handen heeft, bent u officieel geen houder meer en stoppen wegenbelasting en verzekeringsplicht. Plan de verkoop in de laatste weken voor vertrek; inkoopservices die de auto aan huis ophalen en de vrijwaring direct bij de overdracht regelen, maken het mogelijk om tot enkele dagen voor de vlucht in de eigen auto te rijden.

Route 3: exporteren via de handel

Wat in Nederland weinig lijkt op te brengen, is over de grens vaak nog gewild. De cijfers onderstrepen dat: in 2025 verlieten ruim 258.000 personenauto’s Nederland via export, met een gemiddelde leeftijd van 12,6 jaar (CBS). Nederlandse sloopauto’s zijn gemiddeld ruim 20 jaar oud; daartussen zit een grote groep auto’s die voor de export interessant blijft. Handelaren met exportkanalen verrekenen die vraag in hun bod, wat vooral bij oudere auto’s en diesels het verschil maakt.

Drie praktische tips

Vraag eerst een vrijblijvend bod op voordat u kiest tussen meenemen en verkopen; dan vergelijkt u met een concreet bedrag in plaats van een schatting. Regel de verkoop niet op de allerlaatste dag, maar houd een marge van een week voor het geval er iets uitloopt. En geef de auto nooit mee zonder vrijwaringsbewijs, ook niet aan een bekende: zolang het kenteken op uw naam staat, blijft u aansprakelijk.

Over AutoZoWeg
AutoZoWeg.nl is een RDW-erkende auto-inkoopservice die veel emigranten helpt: binnen 24 uur een bod, gratis ophalen door heel Nederland en betaling plus RDW-vrijwaring geregeld op het moment van overdracht. Meer weten over de auto verkopen voor vertrek? Kijk op autozoweg.nl/auto-verkopen-bij-emigratie.

The post De auto bij emigratie: meenemen, verkopen of exporteren? appeared first on Grenzenloos.

Wie de afgelopen maanden het nieuws over Bulgarije heeft gevolgd, zal het niet zijn ontgaan. Op 1 januari 2026 verruilde het land de Bulgaarse lev voor de euro. Daarmee werd Bulgarije het 21e land binnen de eurozone. Voor de Bulgaren zelf betekende dat een historische stap, maar ook onder Nederlanders die overwegen om naar Bulgarije te emigreren leidde het tot veel vragen. Is het land door de invoering van de euro aantrekkelijker geworden? Of is juist een belangrijk voordeel verdwenen doordat de prijzen beginnen te stijgen?

Het is een begrijpelijke vraag. Bulgarije heeft jarenlang de reputatie gehad een van de goedkoopste landen van Europa te zijn. Voor relatief weinig geld kocht je een vrijstaande woning, de boodschappen waren betaalbaar en uit eten gaan was voor veel Nederlanders opvallend goedkoop. Maar landen staan niet stil. Ook Bulgarije ontwikkelt zich. De economie groeit, de lonen stijgen en steeds meer buitenlandse kopers ontdekken het land.

Toch zou het te eenvoudig zijn om alleen naar de prijs te kijken. Emigreren draait uiteindelijk niet om het goedkoopste land, maar om de vraag waar je prettig kunt wonen. En juist op dat punt heeft Bulgarije veel meer te bieden dan veel mensen denken.

Een land met een lange geschiedenis

Bulgarije behoort tot de oudste staten van Europa. Na eeuwen onder Ottomaans bestuur werd het land aan het einde van de negentiende eeuw weer zelfstandig. Na de Tweede Wereldoorlog kwam Bulgarije onder communistisch bestuur terecht, totdat in 1989 de omwenteling volgde en het land de weg insloeg naar een democratische markteconomie.

Sinds de toetreding tot de Europese Unie in 2007 is Bulgarije ingrijpend veranderd. De infrastructuur werd verbeterd, buitenlandse bedrijven investeerden in het land en de economie groeide gestaag. In 2025 trad Bulgarije volledig toe tot het Schengengebied en een jaar later volgde de invoering van de euro. Daarmee is het land steeds verder geïntegreerd in de Europese Unie.

Dat betekent overigens niet dat de Bulgaarse economie ineens compleet veranderde. De lev was al jarenlang gekoppeld aan de euro via een vaste wisselkoers. Grote schommelingen in de waarde van de munt waren er dus al lang niet meer. De overstap naar de euro heeft vooral praktische voordelen, maar ook psychologische gevolgen.

Meer dan alleen de Zwarte Zee

Veel Nederlanders kennen Bulgarije vooral van de zonnige stranden aan de Zwarte Zee. Plaatsen als Sunny Beach en Goudstrand zijn al tientallen jaren populaire vakantiebestemmingen. Wie verder kijkt, ontdekt echter een verrassend veelzijdig land.

In het westen ligt Sofia, een moderne hoofdstad aan de voet van het Vitoshagebergte. Plovdiv wordt gezien als een van de oudste continu bewoonde steden van Europa en heeft een prachtig historisch centrum. Aan de kust liggen sfeervolle plaatsen als Sozopol, Nesebar, Balchik, Burgas en Varna. Vooral Sozopol heeft de afgelopen jaren veel buitenlandse huizenkopers aangetrokken dankzij de combinatie van een historisch centrum, stranden en een ontspannen sfeer.

Daarnaast beschikt Bulgarije over indrukwekkende berggebieden zoals de Rhodopen, het Rilagebergte en het Balkangebergte. Hier vind je uitgestrekte bossen, bergmeren en wandelroutes waar je uren kunt lopen zonder iemand tegen te komen. In de winter zijn skigebieden als Bansko en Borovets populair, terwijl het platteland nog altijd bestaat uit rustige dorpen waar de tijd soms lijkt te hebben stilgestaan.

Juist die combinatie van bergen, kust, historische steden en rustige dorpen maakt Bulgarije aantrekkelijk voor mensen die niet op zoek zijn naar massatoerisme, maar naar een prettige plek om te wonen.

Waarom kiezen Nederlanders voor Bulgarije?

Wie met emigranten praat die de stap al hebben gezet, hoort vaak dezelfde argumenten terug. De kosten van levensonderhoud liggen nog steeds lager dan in Nederland. Dat geldt voor boodschappen, horeca, gemeentelijke belastingen en veel dagelijkse diensten. Ook de vlakke inkomstenbelasting van 10 procent spreekt veel ondernemers aan, al is het uiteraard belangrijk om vooraf goed te laten uitzoeken waar je belastingplichtig bent en hoe het belastingverdrag met Nederland in jouw situatie uitpakt.

Daarnaast waarderen veel Nederlanders de ruimte die Bulgarije biedt. Buiten de grote steden is het land dunbevolkt. Je kunt er vaak nog een vrijstaand huis met een flinke tuin kopen voor een bedrag waarvoor je in Nederland hooguit een klein appartement vindt.

Ook het klimaat speelt een rol. De zomers zijn warm en zonnig, terwijl de winters afhankelijk van de regio juist sneeuw kunnen brengen. Wie houdt van vier duidelijke seizoenen voelt zich hier vaak snel thuis.

Verder is Bulgarije goed bereikbaar. Vanaf Schiphol vlieg je in ongeveer drie uur naar Sofia, Varna of Burgas. De internetverbindingen behoren tot de snelste van Europa en worden steeds beter, waardoor ook mensen die op afstand werken Bulgarije ontdekken.

Toch kent het land ook nadelen. De Bulgaarse taal is niet eenvoudig te leren. Buiten de toeristische gebieden spreekt lang niet iedereen Engels. De gezondheidszorg is sterk afhankelijk van de regio waarin je woont en administratieve procedures kunnen soms meer geduld vragen dan Nederlanders gewend zijn. Juist daarom adviseer ik altijd om niet uitsluitend naar de prijs te kijken. Een goedkoop huis is mooi meegenomen, maar uiteindelijk woon je ergens omdat je je er thuis voelt.

Wat heeft de euro nu eigenlijk veranderd?

Voor Nederlanders is de euro zonder twijfel een voordeel. Je hoeft geen geld meer te wisselen, prijzen zijn direct vergelijkbaar met Nederland en bankzaken zijn overzichtelijker geworden. Ook bij de aankoop van een woning is het prettig dat je niet meer hoeft om te rekenen van lev naar euro.

Tegelijkertijd merkten veel Bulgaren vrijwel direct na de invoering dat sommige prijzen begonnen op te lopen. Dat is geen uniek verschijnsel. Ook in Nederland, Duitsland en andere landen ontstond na de invoering van de euro het gevoel dat alles duurder werd. Een deel daarvan is psychologisch. Mensen onthouden oude prijzen vaak beter dan nieuwe. Maar een deel is ook werkelijkheid. Vooral in de horeca en de dienstverlening zijn prijsstijgingen zichtbaar geweest.

Dat betekent echter niet dat Bulgarije ineens een duur land is geworden. Vergeleken met Nederland liggen de kosten voor het dagelijks leven nog altijd aanzienlijk lager. Wel lijkt de tijd voorbij waarin Bulgarije elk jaar goedkoper bleef dan vrijwel alle andere Europese landen.

De Bulgaarse woningmarkt is volop in beweging

De grootste verandering zie je misschien wel op de woningmarkt. Wie vijftien jaar geleden een huis in Bulgarije kocht, stapte in een totaal andere markt dan iemand die vandaag de dag op zoek gaat.

Na de financiële crisis van 2008 stonden veel woningen jarenlang te koop voor bedragen die inmiddels nauwelijks meer voorstelbaar zijn. Vooral op het platteland kon je complete huizen kopen voor enkele tienduizenden euro’s. Sommige emigranten kochten zelfs een boerderij met een paar hectare grond voor minder dan de prijs van een gemiddelde Nederlandse auto. Die tijd ligt grotendeels achter ons.

Volgens de meest recente cijfers van Eurostat behoort Bulgarije inmiddels tot de landen waar de huizenprijzen het snelst stijgen. In het eerste kwartaal van 2026 lagen de prijzen bijna 15 procent hoger dan een jaar eerder. Ook ten opzichte van het laatste kwartaal van 2025 was sprake van een opvallend sterke stijging. Daarmee stond Bulgarije zelfs bovenaan de ranglijst van de Europese Unie.

Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar het is belangrijk om die cijfers goed te interpreteren. De prijzen stijgen snel, maar vertrekken vanaf een relatief laag niveau. Daardoor blijft Bulgarije voor veel Nederlanders nog altijd betaalbaarder dan veel andere Europese emigratielanden.

De euro is niet de grote boosdoener

Op internet lees je regelmatig dat de euro verantwoordelijk is voor de stijgende huizenprijzen. Dat is maar een deel van het verhaal. De woningmarkt zat namelijk al jaren in de lift voordat de euro werd ingevoerd. Daar zijn verschillende oorzaken voor.

De Bulgaarse economie groeit al geruime tijd. De lonen stijgen, waardoor ook meer Bulgaren zelf een woning kunnen kopen. Daarnaast keren steeds meer Bulgaren terug uit andere Europese landen. Ook buitenlandse kopers weten Bulgarije steeds beter te vinden. Niet alleen Nederlanders, maar ook Duitsers, Polen, Tsjechen, Roemenen en Israëliërs investeren steeds vaker in Bulgaars vastgoed.

Daar komt nog iets bij. Sinds de coronapandemie werken veel mensen permanent vanuit huis. Voor hen maakt het minder uit waar ze wonen, zolang de internetverbinding goed is. Bulgarije profiteert van die ontwikkeling. Een ruime woning aan de Zwarte Zee of in de bergen is voor veel remote workers aantrekkelijker dan een klein appartement in een dure West-Europese stad.

De invoering van de euro heeft dat proces waarschijnlijk versneld, maar zeker niet veroorzaakt.

Wat betaal je tegenwoordig voor een woning?

De verschillen binnen Bulgarije zijn enorm. Wie alleen naar landelijke gemiddelden kijkt, krijgt daarom een vertekend beeld. Sofia is met afstand de duurste stad van het land. In populaire wijken betaal je voor nieuwbouw inmiddels vaak tussen de €2500 en €3500 per vierkante meter. Luxe appartementen kunnen daar nog ruim boven zitten.

Plovdiv is iets vriendelijker geprijsd. Daar liggen de meeste appartementen tussen ongeveer €1600 en €2400 per vierkante meter. De stad is populair bij jonge Bulgaren en buitenlandse ondernemers, waardoor ook daar de prijzen gestaag blijven stijgen.

Aan de Zwarte Zee hangt veel af van de locatie. In Varna, Burgas en vooral Sozopol zijn de prijzen de afgelopen jaren flink opgelopen. Wie een appartement met uitzicht op zee zoekt, betaalt inmiddels bedragen die enkele jaren geleden ondenkbaar waren.

Maar het mooie van Bulgarije is dat de prijzen vaak al flink dalen zodra je een paar kilometer verder landinwaarts kijkt. Een woning op twintig minuten rijden van de kust kost soms de helft van een vergelijkbaar appartement aan zee. Dat maakt Bulgarije nog steeds interessant voor emigranten. Je hoeft immers niet per se op de boulevard te wonen om dagelijks van de kust te kunnen genieten.

Ook op het platteland verandert de markt

De grootste koopjes vind je nog altijd buiten de grote steden. In veel dorpen zijn vrijstaande woningen verkrijgbaar vanaf ongeveer €40.000. Uiteraard gaat het dan vaak om oudere huizen die gemoderniseerd moeten worden. Toch zijn ook instapklare woningen voor bedragen tussen €80.000 en €150.000 nog altijd goed te vinden. Vergelijk dat eens met Nederland, waar voor dat bedrag nauwelijks nog een garagebox of recreatiewoning te koop is.

Wel zie ik één duidelijke ontwikkeling. Ook op het platteland worden goede woningen schaarser. De mooiste huizen worden sneller verkocht dan enkele jaren geleden. Vooral dorpen die op redelijke afstand van Sofia, Plovdiv of de kust liggen, profiteren van de groeiende belangstelling.

Mijn advies is daarom om niet te lang te wachten als je serieus plannen hebt. Dat betekent niet dat je overhaast moet handelen, maar wel dat je niet moet uitgaan van prijzen die je ergens op internet uit 2018 hebt gevonden.

En hoe zit het met de huurprijzen?

Ook de huurmarkt is veranderd. In Sofia betaal je tegenwoordig voor een modern appartement met één slaapkamer al snel tussen de €650 en €950 per maand. Luxe appartementen zitten daar ruim boven. Plovdiv blijft vriendelijker geprijsd. Daar liggen vergelijkbare appartementen meestal tussen ongeveer €450 en €700 per maand.

Varna en Burgas zitten daar weer tussenin. Wel speelt aan de kust het toeristenseizoen een grote rol. Appartementen die in de zomer aan vakantiegangers worden verhuurd, zijn buiten het seizoen soms aanzienlijk goedkoper.

In kleinere steden en dorpen kun je nog altijd een nette woning huren vanaf ongeveer €300 per maand. Dat blijft voor veel Nederlanders aantrekkelijk, zeker wanneer je eerst een jaar wilt huren voordat je besluit een woning te kopen.

En dat laatste raad ik vrijwel iedereen aan. Je leert een land pas echt kennen wanneer je er langere tijd woont. Een huurperiode geeft je de kans om verschillende regio’s te ontdekken en voorkomt dat je een woning koopt waar je later misschien toch minder gelukkig mee bent.

Een vergelijking met Hongarije

Omdat ik zelf veel tijd in Hongarije doorbreng, krijg ik vaak de vraag welk land financieel aantrekkelijker is. Opvallend genoeg zijn de huizenprijzen in Hongarije de afgelopen tien jaar nóg harder gestegen dan in Bulgarije. Vooral Boedapest heeft een enorme prijsontwikkeling doorgemaakt. Appartementen die tien jaar geleden nog als betaalbaar golden, kosten tegenwoordig soms twee of drie keer zoveel.

Daar staat tegenover dat Hongarije economisch iets verder ontwikkeld is. De infrastructuur is uitstekend, de gezondheidszorg in de grote steden is goed en de arbeidsmarkt biedt meer mogelijkheden.

Wie puur kijkt naar de kosten van wonen, heeft Bulgarije echter nog steeds een voorsprong. Zeker buiten Sofia zijn woningen gemiddeld goedkoper dan rond Boedapest of het Balatonmeer.

En hoe doet Bulgarije het ten opzichte van Griekenland?

Griekenland staat bij veel Nederlanders hoog op het verlanglijstje. Dat is begrijpelijk. Het klimaat is heerlijk, de keuken is fantastisch en het land ademt geschiedenis.

Toch blijkt in de praktijk dat emigreren naar Griekenland vaak duurder uitpakt dan mensen verwachten. De huizenprijzen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, vooral rond Athene, Thessaloniki en op populaire eilanden zoals Kreta, Rhodos en Corfu. Ook de huurprijzen zijn flink opgelopen. Bovendien is de Griekse bureaucratie vaak ingewikkelder dan de Bulgaarse.

Wie vooral op zoek is naar betaalbare woonruimte, krijgt in Bulgarije meestal meer huis voor hetzelfde geld. Daar staat tegenover dat Griekenland voor veel mensen aantrekkelijker is vanwege het mediterrane klimaat en de cultuur.

Italië blijft een verhaal apart

Ook Italië wordt vaak genoemd als alternatief voor Bulgarije. Dat is logisch. Het land heeft een heerlijk klimaat, een rijke cultuur en een keuken die wereldwijd geliefd is. Bovendien kent Italië verschillende belastingregelingen die voor sommige gepensioneerden aantrekkelijk kunnen zijn.

Toch is de vergelijking minder eenvoudig dan veel mensen denken. Eigenlijk bestaat er niet zoiets als dé Italiaanse woningmarkt. Wie een appartement zoekt in Milaan of Bologna, komt terecht in een totaal andere prijsklasse dan iemand die een huis zoekt in Calabrië, Abruzzo of Sicilië. In sommige delen van Zuid-Italië kun je nog verrassend betaalbare woningen vinden, terwijl de prijzen in Noord-Italië vaak vergelijkbaar zijn met die in Nederland.

De beroemde huizen van één euro trekken veel aandacht, maar blijken in de praktijk lang niet altijd zo voordelig als ze lijken. Vrijwel altijd geldt een renovatieplicht en lopen de verbouwingskosten op tot tienduizenden euro’s. Bovendien liggen deze woningen vaak in dorpen waar de bevolking al jarenlang afneemt.

Bulgarije biedt op dat punt een ander beeld. Daar kun je voor hetzelfde budget vaak een woning kopen die direct bewoonbaar is. Dat maakt de stap voor veel emigranten eenvoudiger.

Praktisch overzicht

Om de verschillen wat overzichtelijker te maken, heb ik de belangrijkste kenmerken naast elkaar gezet.

Gemiddelde koop- en huurprijzen (zomer 2026)

Dit zijn gemiddelden. De uiteindelijke prijs hangt af van de ligging, de staat van onderhoud, de grootte van de woning en de afstand tot de kust of een grote stad.

Bulgarije, Hongarije, Griekenland of Italië?

Verliest Bulgarije zijn imago als koopjesbestemming?

Dat brengt ons terug bij de vraag waarmee dit artikel begon. Is Bulgarije nog steeds de koopjesbestemming van Europa? Mijn antwoord is: ja én nee.

Ja, omdat het land nog altijd tot de betaalbaarste lidstaten van de Europese Unie behoort. Voor veel Nederlanders zijn de kosten van levensonderhoud, de huizenprijzen en de vaste lasten nog steeds aantrekkelijk. Zeker wanneer je buiten Sofia of de populairste badplaatsen kijkt, kun je nog altijd verrassend veel woning voor je geld krijgen.

Maar ook nee. De tijd dat Bulgarije bekendstond als hét land waar je voor een paar duizend euro een droomhuis kocht, ligt achter ons. De economie groeit, de lonen stijgen en buitenlandse belangstelling neemt toe. Dat is prettig voor de Bulgaren zelf en voor mensen die al een woning bezitten, maar minder gunstig voor nieuwe kopers.

Kijk verder dan alleen de prijs

Na ruim twintig jaar schrijven over emigreren zie ik één fout steeds terugkomen. Mensen kiezen soms een land omdat het goedkoop is. Dat lijkt logisch, maar in de praktijk blijkt dat goedkope boodschappen of een lage huizenprijs maar een klein onderdeel zijn van een gelukkig leven in het buitenland.

Na een paar maanden zijn de lage prijzen normaal geworden. Wat dan overblijft, is de vraag of je je thuis voelt. Heb je plezier in de omgeving? Voel je je prettig tussen de mensen? Kun je wennen aan de cultuur? Vind je het klimaat aangenaam? Heb je voldoende voorzieningen in de buurt? Dat zijn uiteindelijk de vragen die bepalen of een emigratie slaagt.

Juist daarom vind ik Bulgarije zo interessant. Het land biedt een bijzondere combinatie van ruimte, natuur, een relatief ontspannen levensstijl en nog altijd een aantrekkelijk prijsniveau. De invoering van de euro verandert daar eigenlijk verrassend weinig aan. Je betaalt gemakkelijker, prijzen zijn transparanter geworden en sommige producten zijn duurder geworden. Maar de essentie van het land is hetzelfde gebleven.

Mijn persoonlijke conclusie

Ik verwacht dat Bulgarije de komende jaren verder zal groeien. De euro maakt het land toegankelijker voor buitenlandse investeerders en voor mensen die binnen Europa willen verhuizen. Daardoor zullen de huizenprijzen waarschijnlijk verder stijgen, al verwacht ik niet dat Bulgarije op korte termijn het prijsniveau van landen als Spanje of Italië bereikt.

Voor Nederlanders die nu nadenken over emigratie zou ik daarom hetzelfde advies geven als bij ieder ander land. Ga kijken. Huur eerst een woning. Bezoek verschillende regio’s. Praat met de mensen die er wonen. Doe boodschappen in de plaatselijke supermarkt, drink koffie op een terras waar nauwelijks toeristen komen en ervaar hoe het dagelijks leven werkelijk is. Misschien ontdek je dan dat Bulgarije precies is wat je zoekt. Of misschien kom je tot de conclusie dat een ander land beter bij je past.

Beide uitkomsten zijn prima. Want emigreren is geen wedstrijd om het goedkoopste land te vinden. Het is een zoektocht naar een plek waar je iedere ochtend met plezier wakker wordt. En als ik eerlijk ben, denk ik dat Bulgarije voor een groeiende groep Nederlanders precies zo’n plek kan zijn.

Gebruikte bronnen: Eurostat, Nationale Statistische Instituut van Bulgarije (NSI), Europese Commissie, Bulgarian National Bank, Numbeo, Global Property Guide, Bulgarian Properties, Imoti.net en eigen onderzoek.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

The post Emigreren naar Bulgarije na invoering euro appeared first on Grenzenloos.

Wie naar het nieuwe seizoen van B&B Vol Liefde kijkt, krijgt dit jaar meteen twee heel verschillende kanten van het Caribische deel van het Koninkrijk te zien. Eline woont op Aruba, waar zij haar woning tijdens de coronaperiode verbouwde tot een bed and breakfast met vier appartementen. Fred woont op Bonaire, waar hij drie gastenverblijven en een foodtruck runt. Beide eilanden hebben palmbomen, stranden en een sterke band met Nederland. Toch verschillen ze behoorlijk van elkaar. 

Dat geldt ook voor de andere eilanden die we vaak voor het gemak de voormalige Nederlandse Antillen noemen. Het gaat om Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Ze liggen niet allemaal bij elkaar, ze hebben niet dezelfde bestuursvorm en ook de regels voor Nederlanders die er willen wonen zijn verschillend.

Wie door een televisieprogramma begint te dromen over een leven in de Cariben, doet er daarom goed aan eerst te begrijpen hoe deze bijzondere verzameling eilanden in elkaar zit.

De Nederlandse Antillen bestaan officieel niet meer

De Nederlandse Antillen vormden vroeger één land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Aruba stapte daar al in 1986 uit en werd een zelfstandig land binnen het Koninkrijk. Op 10 oktober 2010 werden de Nederlandse Antillen helemaal opgeheven.

Sindsdien zijn Aruba, Curaçao en Sint Maarten zelfstandige landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Ze hebben een eigen regering en zijn onder meer zelf verantwoordelijk voor belastingen, gezondheidszorg, onderwijs, arbeidsmarkt en toelatingsbeleid. Defensie, het Nederlanderschap en een deel van de buitenlandse betrekkingen worden op Koninkrijksniveau geregeld.

Bonaire, Sint Eustatius en Saba werden in 2010 openbare lichamen van Nederland. Ze worden meestal bijzondere gemeenten genoemd en vormen samen Caribisch Nederland, ook bekend als de BES-eilanden. Ze horen dus bij het land Nederland, maar vallen niet onder een Nederlandse provincie. Bovendien gelden er op allerlei terreinen aparte wetten en regelingen. 

Geografisch worden de eilanden verdeeld in twee groepen. Aruba, Bonaire en Curaçao liggen vlak voor de kust van Venezuela en worden de ABC-eilanden genoemd. Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba liggen ruim 800 kilometer noordelijker, in de omgeving van onder andere Saint Kitts en Anguilla. Zij worden de SSS-eilanden of Bovenwindse Eilanden genoemd.

Ook het klimaat verschilt. Aruba, Bonaire en Curaçao zijn relatief droog en worden zelden rechtstreeks door een orkaan getroffen. Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba zijn groener, maar liggen veel dichter bij de gebruikelijke routes van tropische stormen. Vooral op deze drie eilanden moet je serieus rekening houden met het orkaanseizoen. 

Wie wordt eigenlijk als Nederlander geteld?

Het aantal Nederlanders op de eilanden is moeilijker vast te stellen dan je misschien denkt. De meeste mensen die op Aruba, Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba zijn geboren, hebben namelijk ook de Nederlandse nationaliteit.

Op Aruba had in 2024 bijvoorbeeld ruim 77 procent van de bevolking de Nederlandse nationaliteit. Dat betekent niet dat al die mensen uit Nederland zijn geëmigreerd. Slechts 4,6 procent van de Arubaanse bevolking was in Europees Nederland geboren. 

In dit artikel kijk ik daarom waar mogelijk naar het aantal inwoners dat in Europees Nederland is geboren. Dat geeft een veel beter beeld van de omvang van de Nederlandse emigrantengemeenschap. De cijfers zijn niet altijd uit hetzelfde jaar afkomstig. Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland hebben bovendien ieder een eigen statistiekbureau en gebruiken niet altijd precies dezelfde indeling. De aantallen moeten daarom vooral als een betrouwbare orde van grootte worden gezien.

Aruba: comfortabel, toeristisch en internationaal

Aruba is waarschijnlijk het bekendste en meest toeristische eiland van de zes. Het eiland heeft eind 2025 ongeveer 110.625 inwoners. Op basis van het aandeel in Nederland geboren inwoners uit 2024 wonen er naar schatting rond de 5000 mensen die oorspronkelijk uit Europees Nederland komen. 

Het landschap van Aruba is droog en zonnig. Je ziet er cactussen, dividivibomen, rotsformaties en lange witte zandstranden. De zuidwestelijke kust is relatief rustig en daar bevinden zich veel hotels, appartementencomplexen en stranden. De noordelijke en oostelijke kust zijn ruiger. In het nationale park Arikok vind je een bijna woestijnachtig landschap met grotten, kalkstenen kliffen en hoge cactussen. 

Aruba is van de zes eilanden het meest ingericht op internationaal toerisme. Er zijn grote resorts, goede restaurants, winkelcentra, supermarkten, banken, internationale scholen, een ziekenhuis en veel recreatieve voorzieningen. Ook de luchthavenverbindingen met Nederland, de Verenigde Staten en andere delen van het Caribisch gebied zijn goed.

Dat maakt Aruba voor veel Nederlanders toegankelijk. Je kunt er in het dagelijks leven behoorlijk goed met Nederlands en Engels terecht, hoewel Papiaments de lokale taal is. Tegelijkertijd moet je niet verwachten dat het eiland aanvoelt als een stukje Nederland met palmbomen. De cultuur, omgangsvormen, arbeidsmarkt en overheidsinstanties zijn duidelijk Arubaans.

De werkgelegenheid is sterk verbonden met toerisme. Hotels, restaurants, vakantieverhuur, detailhandel, autoverhuur, watersport, beveiliging en luchtvaart zijn belangrijke werkgevers. Daarnaast zijn er banen in de bouw, gezondheidszorg, het onderwijs, de overheid en zakelijke dienstverlening. De werkloosheid bedroeg in 2024 ongeveer 4,3 procent, maar dat betekent niet dat iedere nieuwkomer gemakkelijk een geschikte baan vindt. Voor hogere en gespecialiseerde functies is de markt beperkt, terwijl voor veel toeristische banen kennis van talen en lokale contacten belangrijk zijn. 

Aruba is een zelfstandig land binnen het Koninkrijk. Een Nederlands paspoort geeft je daarom niet hetzelfde onbeperkte recht om er te wonen en te werken als in Europees Nederland. Nederlanders hebben een gunstiger uitgangspositie dan veel andere buitenlanders, maar moeten voor langdurig verblijf bij de Arubaanse toelatingsdienst DIMAS een verklaring of vergunning aanvragen die past bij hun situatie. Dat geldt zeker wanneer je er wilt werken of ondernemen. 

De officiële munteenheid is de Arubaanse florin, al worden Amerikaanse dollars vrijwel overal geaccepteerd. 

Aruba past vooral bij mensen die van zon, stranden, levendigheid en goede voorzieningen houden. Je moet wel tegen toeristische drukte kunnen en rekening houden met hoge woonlasten en dure geïmporteerde producten.

Bonaire: natuur, duiken en een snel groeiende Nederlandse gemeenschap

Bonaire heeft op 1 januari 2026 27.611 inwoners. Daarvan zijn er ongeveer 4512 geboren in Europees Nederland. Verhoudingsgewijs is de Nederlandse emigrantengemeenschap hier dus veel groter dan op Aruba of Curaçao. 

Het eiland staat vooral bekend om zijn onderwaterwereld. Rond Bonaire ligt een beschermd marinepark met tientallen officiële duiklocaties. Daarnaast zijn er zoutpannen, flamingokolonies, mangroven en het uitgestrekte Washington Slagbaai National Park. Het landschap is droog, kaal en rotsachtig, maar bezit een heel eigen schoonheid. 

Bonaire is rustiger en kleinschaliger dan Aruba en Curaçao. Grote resorts en winkelcentra zijn er nauwelijks. Rond Kralendijk vind je wel supermarkten, winkels, restaurants, scholen, kinderopvang, banken en medische voorzieningen. Fundashon Mariadal verzorgt de reguliere ziekenhuiszorg. Voor ingewikkelde operaties en zeer specialistische behandelingen moeten patiënten soms naar Curaçao, Aruba, Colombia of Europees Nederland worden overgebracht. 

De werkgelegenheid is geconcentreerd in toerisme, horeca, duikscholen, vakantieverhuur, bouw, handel, overheid, zorg en onderwijs. De economie van Bonaire groeide in 2023 met 6,3 procent. Vooral de bouw, energievoorziening en horeca droegen daaraan bij. Dat klinkt aantrekkelijk, maar Bonaire blijft een kleine arbeidsmarkt. Bovendien zijn geschikte en betaalbare woningen schaars, waardoor een baan zonder geregelde huisvesting niet automatisch voldoende is om een bestaan op te bouwen. 

Bonaire hoort rechtstreeks bij Nederland, maar ook hier kun je niet zonder meer vanuit Amsterdam of Eindhoven verhuizen en de volgende dag aan het werk gaan. Een Nederlander die als toerist komt, mag in beginsel maximaal 180 dagen binnen een periode van 365 dagen blijven. Wie werkt of stage loopt, heeft zonder aanvullende verblijfsstatus een kortere vrije verblijfsperiode. Voor definitieve vestiging moet je doorgaans een Verklaring van Rechtswege aanvragen. 

De Amerikaanse dollar is op Bonaire de officiële munteenheid. Dat geldt ook voor Saba en Sint Eustatius. 

Bonaire past bij mensen die van duiken, natuur en een overzichtelijke gemeenschap houden. Het eiland is minder geschikt wanneer je veel keuze wilt op het gebied van werk, winkels, cultuur, onderwijs en medische zorg. Ook de snelle bevolkingsgroei en de druk op de woningmarkt verdienen aandacht.

Curaçao: het grootste aanbod aan werk en voorzieningen

Curaçao is met 158.006 inwoners het grootste van de zes eilanden. Volgens de volkstelling van 2023 was 5,8 procent van de bevolking in Europees Nederland geboren. Omgerekend naar het huidige inwonertal gaat het om ruim 9000 mensen, al is dat door het verschil in peildatum een benadering. 

Het eiland combineert droge natuur, kleine baaien, stranden en heuvels met een echte stad. Willemstad heeft historische wijken, winkels, kantoren, restaurants, scholen, universiteiten en culturele instellingen. Voor veel emigranten voelt Curaçao daardoor minder geïsoleerd dan Bonaire, Saba of Sint Eustatius.

De natuur is gevarieerder dan het eerste beeld van een droog eiland doet vermoeden. Aan de westkant liggen beschutte baaien en stranden. In het binnenland vind je cactussen, landhuizen en de Christoffelberg. Rondom het eiland liggen koraalriffen en populaire duiklocaties. Tegelijkertijd zijn delen van Curaçao dichtbebouwd en is er veel autoverkeer. Het is dus niet uitsluitend een tropisch natuurparadijs.

Curaçao beschikt over het breedste voorzieningenaanbod van de voormalige Nederlandse Antillen. Er is een modern ziekenhuis, er zijn verschillende scholen en opleidingsinstellingen, grote supermarkten, bouwmarkten, banken, verzekeraars, accountantskantoren en een redelijk uitgebreid aanbod aan winkels en restaurants.

Ook de arbeidsmarkt is breder dan op de andere eilanden. Naast toerisme en horeca zijn er banen bij de overheid, in de gezondheidszorg, het onderwijs, de bouw, financiële en administratieve dienstverlening, telecommunicatie, transport en handel. In 2025 waren ongeveer 70.080 mensen aan het werk en bedroeg de werkloosheid 5,1 procent. Onder jongeren lag de werkloosheid met 16 procent duidelijk hoger. 

Het toerisme groeit sterk. In 2025 registreerde Curaçao bijna 790.000 verblijfstoeristen en rond 882.000 cruisepassagiers. Dat zorgt voor nieuwe kansen in horeca, vastgoedbeheer, excursies en dienstverlening, maar maakt delen van de economie ook steeds afhankelijker van toeristische groei. 

Curaçao is net als Aruba een zelfstandig land binnen het Koninkrijk. Nederlanders die zich er willen vestigen, moeten meestal een Verklaring van Rechtswege aanvragen. Een Nederlands paspoort betekent dus niet dat je zonder registratie of toelatingsprocedure onbeperkt op het eiland kunt gaan wonen en werken. 

Curaçao en Sint Maarten gebruiken sinds 31 maart 2025 de Caribische gulden. Deze verving de voormalige Nederlands-Antilliaanse gulden. 

Curaçao is vooral aantrekkelijk voor mensen die het eilandleven willen combineren met stedelijke voorzieningen. Het is doorgaans de meest logische keuze wanneer je kinderen hebt, gespecialiseerde zorg nodig hebt of afhankelijk bent van een bredere arbeidsmarkt.

Sint Maarten: internationaal, levendig en sterk afhankelijk van toerisme

Het Nederlandse Sint Maarten beslaat alleen het zuidelijke deel van het eiland. Het noordelijke deel heet Saint-Martin en behoort tot Frankrijk. Tussen beide delen staat geen echte grenscontrole, waardoor je in het dagelijks leven gemakkelijk van het ene naar het andere land rijdt.

Sint Maarten had begin 2025 naar schatting 42.449 inwoners. Een actueel en goed vergelijkbaar cijfer voor het aantal in Europees Nederland geboren bewoners ontbreekt. Oudere bevolkingsgegevens wijzen op een aandeel van ongeveer 2 procent. Dat zou tegenwoordig neerkomen op omstreeks 900 tot 1000 mensen, maar dit is van de genoemde Nederlandse aantallen de minst zekere schatting. 

Het eiland is heuvelachtig en heeft veel stranden en baaien. Tegelijkertijd is Sint Maarten dichtbebouwd. Rond Philipsburg, Simpson Bay en de luchthaven is veel verkeer en staan hotels, winkels, restaurants, appartementencomplexen en uitgaansgelegenheden. Het rustige eilandbeeld dat je op sommige vakantiefoto’s ziet, vind je vooral buiten de belangrijkste toeristische gebieden.

De bevolking is bijzonder internationaal. Engels is in het dagelijks leven belangrijker dan Nederlands. Het eiland trekt werknemers en ondernemers uit andere Caribische landen, Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Azië.

Sint Maarten heeft een ziekenhuis, scholen, grote supermarkten, banken, winkels en een internationale luchthaven. De voorzieningen zijn behoorlijk uitgebreid voor een klein eiland, maar voor bepaalde specialistische medische behandelingen worden patiënten naar Curaçao, Aruba, Colombia, de Dominicaanse Republiek of Nederland gestuurd. 

De economie draait voor een groot deel op verblijfstoerisme, cruiseschepen, luchtvaart, detailhandel, horeca en de jachtsector. Ook de bouw biedt regelmatig werk, mede doordat gebouwen na orkanen moeten worden hersteld of versterkt. De laatst volledig beschikbare arbeidsmarktmeting gaf voor 2022 een werkloosheid van 6,5 procent. In 2026 wordt een nieuwe arbeidskrachtenmeting uitgevoerd, waardoor recentere cijfers nog niet definitief beschikbaar zijn. 

Sint Maarten is een zelfstandig land binnen het Koninkrijk en hanteert een eigen toelatingsbeleid. Ook Nederlanders moeten hun verblijf en, afhankelijk van hun situatie, hun recht om te werken regelen. Bij sommige aanvragen mag je de beslissing niet op Sint Maarten afwachten. Het is daarom onverstandig om zonder afgeronde procedure, baan en huisvesting naar het eiland te vertrekken. 

Sint Maarten past bij ondernemende mensen die houden van een internationaal en levendig eiland. Je moet wel kunnen omgaan met drukte, een sterk toeristische economie en het reële risico op tropische stormen en orkanen.

Saba: spectaculair groen en uiterst kleinschalig

Saba is met 2270 inwoners veruit het kleinste eiland. Slechts ongeveer 121 bewoners zijn in Europees Nederland geboren. Omdat de totale bevolking zo klein is, kan de komst of het vertrek van enkele tientallen mensen al zichtbaar zijn in de statistieken. 

Het eiland ziet er totaal anders uit dan Aruba, Bonaire en Curaçao. Saba bestaat uit een steile vulkaan die vanuit zee omhoogrijst. Op de hellingen liggen de kleine dorpen The Bottom, Windwardside, St. Johns en Zion’s Hill. Brede zandstranden zijn er vrijwel niet.

De top van Mount Scenery ligt op 877 meter en is het hoogste punt van het land Nederland. Rond de top groeit een nevelwoud met varens, orchideeën en andere tropische planten. Ook de duikgebieden rond Saba hebben een goede reputatie. Het eiland noemt zichzelf niet voor niets de “Unspoiled Queen of the Caribbean”. 

De voorzieningen zijn beperkt. Er zijn enkele winkels, restaurants, basisscholen, een middelbare school, medische basiszorg en een zeer kleine luchthaven. Voor uitgebreide ziekenhuiszorg moet je doorgaans naar Sint Maarten of een ander eiland. De aanvoer van goederen is kwetsbaar en het aanbod in winkels kan wisselen.

Werk vind je vooral bij de lokale overheid, in zorg, onderwijs, bouw, horeca en kleinschalig toerisme. De medische universiteit, Saba University School of Medicine, is daarnaast een belangrijke werkgever en trekt studenten en medewerkers uit het buitenland. Vacatures zijn schaars, maar voor iemand met een beroep waaraan werkelijk behoefte bestaat, kan juist die kleinschaligheid een kans bieden.

Saba hoort als openbaar lichaam bij Nederland. Voor Nederlanders van buiten Caribisch Nederland gelden dezelfde toelatingsregels als op Bonaire. Voor permanente vestiging en langdurig werk moet je dus een Verklaring van Rechtswege regelen. De dagelijkse voertaal is meestal Engels.

Saba is geschikt voor mensen die rust, natuur en een hechte gemeenschap zoeken. Wie behoefte heeft aan anonimiteit, uitgebreid winkelaanbod, veel uitgaansmogelijkheden of een ruime keuze aan werkgevers, zal zich er waarschijnlijk snel opgesloten voelen.

Sint Eustatius: historie, stilte en weinig toerisme

Sint Eustatius, meestal Statia genoemd, had begin 2026 3348 inwoners. Daarvan waren er ongeveer 168 geboren in Europees Nederland. 

Het eiland wordt gedomineerd door The Quill, een slapende vulkaan waarvan de krater en hellingen met tropisch bos zijn begroeid. Wandelen naar de kraterrand is een van de bekendste activiteiten. Onder water liggen koraalriffen en resten van oude scheepswrakken en handelsgebieden. 

Statia speelde in de achttiende eeuw een grote rol in de internationale handel. In en rond Oranjestad zijn nog veel historische resten te vinden. Massatoerisme is er nauwelijks. Dat geeft het eiland een authentieke en rustige sfeer, maar betekent ook dat er weinig toeristische infrastructuur en een beperkt aantal restaurants, accommodaties en winkels is.

De basisvoorzieningen zijn aanwezig. Er zijn scholen, kleine winkels, medische basiszorg en een luchthaven. Voor specialistische gezondheidszorg zijn bewoners afhankelijk van andere eilanden. Hetzelfde geldt voor veel vormen van hoger onderwijs en gespecialiseerde zakelijke dienstverlening. 

De belangrijkste werkgevers zijn de overheid, gezondheidszorg, het onderwijs, de haven, luchthaven, bouw en logistieke dienstverlening. De olieopslagterminal heeft jarenlang een belangrijke economische rol gespeeld. Toerisme is kleinschalig en biedt daardoor minder banen dan op Aruba, Curaçao, Bonaire of Sint Maarten. De economie kromp in 2023 licht met 0,5 procent. 

Sint Eustatius heeft dezelfde Nederlandse status als Bonaire en Saba. Je verhuist formeel dus naar een deel van Nederland, maar moet voor langdurige vestiging toch de toepasselijke verblijfsprocedure doorlopen. De omgangstaal is voornamelijk Engels en de Amerikaanse dollar is de officiële munteenheid.

Statia past vooral bij mensen die bewust kiezen voor een zeer kleine gemeenschap. Een verhuizing is er het kansrijkst wanneer je vooraf een concrete baan hebt gevonden in een sector waar personeel nodig is.

Een Nederlands paspoort opent niet iedere deur

De term “Nederlands eiland” kan gemakkelijk verkeerde verwachtingen wekken. Je Nederlandse paspoort is op alle zes de eilanden belangrijk en maakt procedures meestal eenvoudiger, maar de regels zijn niet overal gelijk.

Op Aruba, Curaçao en Sint Maarten krijg je te maken met de immigratieautoriteiten van het betreffende land. Op Bonaire, Saba en Sint Eustatius val je onder Caribisch Nederland, maar moet je voor definitieve vestiging eveneens aantonen op welke grond je er verblijft.

Ook belastingen, sociale verzekeringen, pensioenregelingen en gezondheidszorg zijn anders georganiseerd dan in Europees Nederland. Je Nederlandse zorgverzekering loopt meestal niet simpelweg door. Op Aruba, Curaçao en Sint Maarten gelden eigen stelsels. Voor Caribisch Nederland bestaat een aparte zorgverzekering die door Zorg en Jeugd Caribisch Nederland wordt uitgevoerd.

Zoals ik in mijn emigratieboeken vaker benadruk, begint een succesvolle emigratie daarom niet bij het weer of het uitzicht vanuit je woning. Je moet eerst weten of je er mag wonen, hoe je inkomen wordt belast, waar je verzekerd bent en wat er gebeurt wanneer je langdurig ziek wordt.

Welk eiland past het beste bij jou?

Aruba biedt het meeste comfort voor mensen die houden van stranden, resorts, restaurants en een internationale sfeer. Curaçao heeft de meest complete combinatie van stad, werkgelegenheid, onderwijs, zorg, cultuur en natuur. Bonaire is aantrekkelijk voor duikers, natuurliefhebbers en mensen die graag in een kleinere gemeenschap wonen.

Sint Maarten is levendig, internationaal en ondernemend, maar ook druk en sterk afhankelijk van toerisme. Saba is spectaculair groen en bijzonder rustig, terwijl Sint Eustatius vooral aantrekkelijk is voor mensen die historie, natuur en een bijna dorpsachtige samenleving waarderen.

De voormalige Nederlandse Antillen vormen dus geen enkel emigratieland. Het zijn zes afzonderlijke samenlevingen, verdeeld over drie verschillende staatkundige modellen en twee ver uit elkaar gelegen eilandgroepen. Zelfs Aruba en Bonaire, die op de kaart dicht bij elkaar liggen, bieden een totaal ander dagelijks leven.

Laat je daarom gerust inspireren door B&B Vol Liefde, maar gebruik het programma niet als enige voorbereiding. De deelnemers hebben een bestaand bedrijf, een woning en een inkomen. Dat is iets heel anders dan met enkele koffers aankomen en daarna werk en woonruimte proberen te vinden.

Bezoek het eiland van je voorkeur bij voorkeur langer dan een gewone vakantie. Doe boodschappen, rijd in de spits, kijk naar woningen buiten de toeristische gebieden en probeer te ontdekken hoe het leven eruitziet wanneer de gasten weer naar huis zijn. Dan merk je vanzelf of je alleen verliefd bent geworden op het decor, of dat het eiland werkelijk een nieuwe thuisbasis voor je kan worden.

Gebruikte bronnen bij dit artikel: RTL Boulevard, Centraal Bureau voor de Statistiek Nederland, Centraal Bureau voor de Statistiek Aruba, Centraal Bureau voor de Statistiek Curaçao, Department of Statistics Sint Maarten, Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, Rijksdienst Caribisch Nederland, Immigratie- en Naturalisatiedienst Caribisch Nederland, De Nederlandsche Bank, Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten, Departamento di Integracion, Maneho y Admision di Stranhero Aruba, Immigratiedienst Curaçao, Immigration and Border Protection Services Sint Maarten, Overheid van Aruba, Overheid van Sint Maarten, Aruba Tourism Authority, Tourism Corporation Bonaire, Saba Tourist Bureau, St. Eustatius Tourism Development Foundation, Fundashon Mariadal, Zorg en Jeugd Caribisch Nederland.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

The post Van Aruba tot Saba: de voormalige Nederlandse Antillen in het kort uitgelegd appeared first on Grenzenloos.

Wie aan emigreren naar Spanje denkt, denkt meestal aan zon, palmbomen en een huis met een terras waarop je vrijwel het hele jaar buiten kunt zitten. Dat beeld heeft er jarenlang voor gezorgd dat Nederlandse emigranten zich vooral richtten op twee delen van het land. In het zuiden was dat de Costa del Sol, met Málaga en de plaatsen langs de kust. In het oosten waren vooral de Costa Blanca, Alicante en de regio Valencia populair.

Noord-Spanje bleef ondertussen enigszins buiten beeld. De meeste Nederlanders kwamen er hooguit doorheen wanneer ze met de auto naar Portugal reden of de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela volgden. Het noorden werd gezien als groen, nat en misschien zelfs een beetje on-Spaans. Wie naar Spanje verhuisde, wilde immers zon.

Dat beeld begint te kantelen. Steeds meer Nederlanders ontdekken dat het aangename klimaat van Zuid-Spanje ook een keerzijde heeft. De zomers worden warmer, perioden met temperaturen boven de 40 graden duren langer en water wordt in delen van het land een steeds kostbaarder bezit. Ook de bosbranden van deze zomer hebben veel mensen aan het denken gezet.

Van de ANWB hoorde ik onlangs uit eerste hand dat er de afgelopen maanden een ware run is ontstaan op reisgidsen over Noord-Spanje. De belangstelling is kennelijk zo groot dat de ANWB Wereldreisgids Spanje-Noord in de webwinkel tijdelijk was uitverkocht. Dat bewijst natuurlijk nog niet dat Nederlanders massaal naar het noorden gaan emigreren. Het laat wel zien dat steeds meer mensen verder kijken dan de bekende Spaanse costa’s. 

De Spaanse zomer is niet meer dezelfde

Spanje heeft altijd warme zomers gehad. Toch is er een verschil tussen een paar hete dagen en wekenlang leven met temperaturen waarbij je midden op de dag nauwelijks meer naar buiten kunt. Airconditioning verandert dan van een prettige luxe in een eerste levensbehoefte.

Terwijl ik dit artikel schrijf, geldt in Spanje opnieuw een officiële waarschuwing voor een hittegolf. In het dal van de Guadalquivir, het zuidwesten en delen van het zuidoosten worden temperaturen van 39 tot 42 graden verwacht. Ook de nachten blijven warm. Langs de Cantabrische kust en in het noordwesten dalen de temperaturen ondertussen aanzienlijk sneller zodra koelere lucht vanaf de Atlantische Oceaan binnenstroomt (bron: AEMET, juli 2026). 

De huidige hitte staat bovendien niet op zichzelf. De zomer van 2025 behoorde opnieuw tot de warmste zomers sinds het begin van de landelijke metingen in 1961. In 33 belangrijke meetstations werd toen de hoogste gemiddelde zomertemperatuur uit de plaatselijke meetreeks geregistreerd. Juni 2025 was zelfs de warmste junimaand die AEMET ooit in Spanje had gemeten (bron: AEMET, 2025). 

Natuurlijk is het ook in Noord-Spanje soms heet. Navarra, La Rioja, Aragón en het dal van de Ebro kunnen in de zomer gemakkelijk temperaturen boven de 35 graden bereiken. Noordelijk op de kaart betekent dus niet automatisch koel. Langs de Atlantische kust, van Galicië via Asturië en Cantabrië tot Baskenland, is de invloed van de oceaan echter veel groter.

Dat verschil zie je duidelijk in de langjarige klimaatcijfers. De normale gemiddelde maximumtemperatuur in juli bedraagt bij Santander 23,6 graden. In Málaga is dat 30,5 graden en bij Alicante 30,1 graden. De gemiddelde temperatuur over het hele etmaal ligt in juli bij Santander op 19,8 graden, tegenover 25,5 graden in zowel Málaga als Alicante. 

Zes graden verschil lijkt op papier misschien niet spectaculair. In het dagelijks leven is het enorm. Het bepaalt of je huis ’s nachts kan afkoelen, of je overdag kunt wandelen en of je gedurende de zomermaanden vrijwel permanent afhankelijk bent van airconditioning.

De bosbranden zetten mensen aan het denken

De grote bosbranden van deze zomer maken de gevolgen van hitte en droogte nog zichtbaarder. Volgens de voorlopige cijfers van het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie waren er tussen 1 januari en 19 juli 2026 in totaal 5934 bosbranden en kleinere brandhaarden gemeld. Daarvan waren 21 branden groter dan 500 hectare.

In de eerste officiële telling was 65.754 hectare natuurgebied verbrand. Omdat verschillende grote branden op de sluitingsdatum nog niet waren geblust en daardoor nog niet volledig in de regionale cijfers waren opgenomen, voegde het ministerie een actuele schatting van het Europese informatiesysteem EFFIS toe. Volgens die berekening was op 27 juli ongeveer 172.396 hectare door brand getroffen (bron: Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico, 2026). 

Dat betekent overigens niet dat Noord-Spanje geen bosbranden kent. Vooral Galicië, Asturië en delen van Cantabrië kunnen door een combinatie van droogte, wind, ontvolking en slecht onderhouden natuurgebieden eveneens zwaar worden getroffen. Uit de voorlopige cijfers van deze zomer blijkt zelfs dat een aanzienlijk gedeelte van het verbrande bosgebied in het noordwesten lag. Een verhuizing naar het noorden is daarom geen garantie dat je nooit met brandgevaar te maken krijgt. 

Het verschil zit vooral in het klimaat waarin je het grootste deel van het jaar leeft. Langs de noordkust valt aanzienlijk meer neerslag, blijft het landschap langer groen en koelt het na een warme periode meestal sneller af. De Atlantische kust is daardoor beter bestand tegen langdurige droogte dan grote delen van het zuiden en zuidoosten.

Water wordt een steeds belangrijker emigratiecriterium

De beschikbaarheid van water krijgt bij de aankoop van een huis in Spanje nog verrassend weinig aandacht. Veel mensen letten op het uitzicht, het zwembad en de afstand tot het strand. Ze vragen minder vaak waar het water vandaan komt, hoeveel capaciteit de plaatselijke voorziening heeft en of er in droge jaren beperkingen gelden.

Toch kan juist dat in de toekomst een belangrijk verschil maken. In Andalusië, Murcia, Alicante en delen van Valencia moeten landbouw, toerisme, huishoudens, industrie en natuur allemaal gebruikmaken van een beperkte hoeveelheid water. Tijdens de zomer groeit de bevolking in veel kustplaatsen sterk, precies op het moment dat er vrijwel geen regen valt en het watergebruik het hoogst is.

De situatie was in het voorjaar van 2026 tijdelijk gunstiger dan in enkele voorgaande jaren. Door de overvloedige neerslag in de eerste maanden van het jaar bevonden de meeste Spaanse stroomgebieden zich eind mei in een normale situatie. Er was op dat moment nergens op het vasteland officieel sprake van langdurige droogte. Het ministerie benadrukte wel dat structurele waterschaarste iets anders is dan een tijdelijk gebrek aan regen. Een gebied kan na een nat voorjaar voldoende water hebben en toch op langere termijn kwetsbaar blijven door een grote en groeiende vraag (bron: Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico, juni 2026). 

De vooruitzichten veranderen hierdoor niet wezenlijk. Volgens de Spaanse overheidsstrategie voor water en klimaatverandering kan de gemiddelde hoeveelheid beschikbaar oppervlaktewater in Spanje tussen 2010 en 2040 met 3 tot 7 procent afnemen. Voor de tweede helft van deze eeuw worden aanzienlijk grotere dalingen verwacht. Vooral de mediterrane regio’s zijn kwetsbaar. De Europese Milieuautoriteit schat dat in Zuid-Europa ongeveer 30 procent van de bevolking in een gebied met permanente waterstress woont. In de zomer kan dat oplopen tot 70 procent (bron: MITECO en European Environment Agency). 

Andalusië erkent zelf dat er plaatselijk sprake is van een structureel tekort, waarbij de vraag groter is dan de duurzaam beschikbare hoeveelheid water. Vooral de landbouw ondervindt daarvan de gevolgen. De regio investeert daarom in ontzilting, hergebruik van afvalwater, opslag en verbindingen tussen watersystemen. Dat zijn noodzakelijke maatregelen, maar ze laten tegelijkertijd zien hoe groot het probleem is (bron: Junta de Andalucía). 

Langs de noordelijke Atlantische kust is de uitgangspositie gunstiger. Dat betekent niet dat je onbeperkt water kunt gebruiken. Ook daar zijn droge jaren mogelijk en ook Noord-Spanje warmt op. De kans dat langdurige droogte de drinkwatervoorziening, landbouw en leefbaarheid tegelijk onder druk zet, is er over het algemeen wel kleiner.

Het economisch verschil is groter dan veel Nederlanders denken

Het klimaat is slechts een deel van het verhaal. Noord-Spanje is ook economisch een ander Spanje dan het zuiden. Daarbij moeten we wel onderscheid maken tussen de verschillende regio’s. Baskenland en Navarra behoren tot de rijkste gebieden van het land. Galicië, Asturië en Cantabrië zitten dichter bij het Spaanse gemiddelde. Ook daar ligt de economische productie per inwoner duidelijk hoger dan in Andalusië.

In 2024 bedroeg het Spaanse bruto binnenlands product per inwoner gemiddeld 32.633 euro. In Baskenland was dat 41.010 euro en in Navarra 39.096 euro. Baskenland kwam daarmee bijna 26 procent boven het Spaanse gemiddelde uit. Navarra zat er bijna 20 procent boven.

Andalusië bleef met 24.542 euro juist bijna 25 procent onder het landelijke gemiddelde. Het verschil tussen Baskenland en Andalusië bedroeg daardoor ongeveer 67 procent. Ook Galicië, Asturië en Cantabrië scoorden met respectievelijk 30.191, 29.660 en 29.893 euro per inwoner ruim 20 procent hoger dan Andalusië (bron: Instituto Nacional de Estadística, regionale rekeningen 2024). 

De inkomenscijfers laten een vergelijkbaar patroon zien. De gemiddelde nettojaarinkomsten per persoon bedroegen in 2025 in heel Spanje 15.620 euro. In Baskenland was dat 19.923 euro en in Navarra 18.349 euro. Asturië kwam uit op 16.725 euro en Galicië op 15.467 euro. In Andalusië bleef het gemiddelde steken op 13.079 euro (bron: Instituto Nacional de Estadística, Encuesta de Condiciones de Vida 2025). 

Ook de salarissen liggen in het noorden vaak hoger. Baskenland had in 2024 met gemiddeld 2809,90 euro bruto per maand zelfs het hoogste gemiddelde loon van alle Spaanse regio’s. Navarra stond met 2589,10 euro eveneens hoog. In Andalusië bedroeg het gemiddelde 2146,50 euro (bron: Instituto Nacional de Estadística). 

Je ziet de welvaart wanneer je door het gebied rijdt

Wie vanuit Andalusië naar Baskenland, Navarra of Cantabrië rijdt, ziet het verschil vaak zonder een statistisch rapport te openen. Veel steden ogen verzorgd, bedrijventerreinen zijn modern en de woningbouw is over het algemeen degelijker. Ook kleinere plaatsen beschikken geregeld over goede voorzieningen, sportaccommodaties en onderhouden openbare ruimten.

Dat heeft alles te maken met de economische geschiedenis. Het noorden heeft een sterke traditie in industrie, scheepsbouw, staal, energie, machinebouw, voedingsmiddelen en handel. De havens van Bilbao, Santander, Gijón, A Coruña en Vigo verbinden de regio met de rest van Europa en de wereld. Navarra en Baskenland hebben bovendien veel middelgrote industriële ondernemingen en investeren relatief veel in onderzoek en ontwikkeling. Navarra en Baskenland gaven in 2024 respectievelijk 2,34 en 2,30 procent van hun regionale economie uit aan onderzoek en ontwikkeling. Alleen Madrid kwam in de buurt van die percentages (bron: Instituto Nacional de Estadística). 

Andalusië is vanzelfsprekend veel meer dan een arm landbouwgebied. Steden als Málaga en Sevilla hebben zich sterk ontwikkeld en rond Málaga is een belangrijke technologiesector ontstaan. Langs de toeristische kust wordt veel geld verdiend. Toch is de economie in grote delen van Andalusië afhankelijker van landbouw, toerisme en seizoenswerk. Dat vertaalt zich in lagere inkomens en een grotere werkloosheid.

Noord-Spanje is geen vastomlijnd gebied

Wie serieus naar Noord-Spanje kijkt, moet bedenken dat het geen uniforme regio is. Het gedeelte dat de Spanjaarden España Verde noemen, bestaat uit Galicië, Asturië, Cantabrië en Baskenland. Dit is het groene, relatief vochtige gebied langs de Atlantische Oceaan en de Cantabrische Zee.

Navarra ligt voor een deel in de Pyreneeën en heeft in het noorden eveneens een groen klimaat. Rond Pamplona en verder naar het zuiden wordt het droger en warmer. Hetzelfde geldt voor La Rioja en Aragón. Deze gebieden liggen weliswaar in het noorden van Spanje, maar hebben veel meer een landklimaat. In het dal van de Ebro kunnen de temperaturen in de zomer oplopen tot rond de 40 graden. Tijdens de hittegolf van eind juli 2026 gold juist ook voor het Ebrodal een officiële waarschuwing (bron: AEMET). 

Galicië biedt ruimte, natuur en een spectaculaire kust. Vooral buiten de omgeving van Vigo, A Coruña en Santiago zijn nog landelijke gebieden te vinden waar de woningmarkt minder gespannen is. Asturië combineert bergen, stranden en steden als Oviedo en Gijón. Cantabrië is compacter en heeft met Santander een verzorgde regionale hoofdstad. Baskenland biedt de sterkste economie en uitstekende voorzieningen, maar de woningprijzen zijn er doorgaans ook hoger. Navarra kan interessant zijn voor wie economische kansen zoekt en niet per se direct aan zee hoeft te wonen.

Regen hoort bij het pakket

Noord-Spanje heeft ook nadelen. Het landschap is niet toevallig zo groen. Er valt meer regen, de luchtvochtigheid is hoger en perioden met bewolking kunnen langer duren. Wie droomt van 300 zonnige dagen per jaar, zal zich aan de Cantabrische kust waarschijnlijk minder thuis voelen.

Huizen hebben er bovendien andere aandachtspunten. Vocht, ventilatie, dakbedekking, afwatering en isolatie zijn belangrijker dan veel Nederlandse kopers verwachten. Een romantisch natuurstenen huis kan vanbinnen verrassend koud en vochtig zijn. Tegelijkertijd zijn veel moderne woningen juist beter gebouwd voor een klimaat met regen en koelere winters.

Je moet ook rekening houden met regionale talen en een sterke plaatselijke identiteit. In Galicië wordt naast Spaans Galicisch gesproken. In Baskenland is Baskisch belangrijk en in delen van Navarra kom je het eveneens tegen. Dat hoeft geen belemmering te zijn, maar het vraagt wel om belangstelling voor de streek waarin je gaat wonen.

Verder kampt een deel van het landelijke noorden met vergrijzing en ontvolking. Een goedkoop huis in een afgelegen dorp kan aantrekkelijk lijken, terwijl de dichtstbijzijnde arts, school of grotere supermarkt tientallen kilometers verderop ligt. Dat probleem kom je overigens ook in het Spaanse binnenland en in delen van Andalusië tegen.

Kijk niet alleen naar het Spanje van gisteren

Bij emigreren moet je een land beoordelen op de omstandigheden waarin je er de komende twintig jaar verwacht te leven. Het klimaat uit je jeugd of van vakanties in de jaren negentig is daarvoor geen betrouwbare maatstaf meer. Een woning die vroeger aantrekkelijk was vanwege het warme en droge weer kan in de toekomst juist minder comfortabel worden door lange hittegolven, hoge energiekosten en beperkingen aan het watergebruik.

Noord-Spanje biedt een ander soort Spaans leven. Het heeft groene landschappen, ruige kusten, bergen en steden met een sterke eigen cultuur. Het klimaat is minder zonnig, maar in de zomer meestal aangenamer. De economie is in verschillende noordelijke regio’s sterker en minder afhankelijk van massatoerisme. Je woont er nog steeds in Spanje, maar wel in een Spanje dat veel Nederlanders nauwelijks kennen.

Dat de reisgidsen over Noord-Spanje ineens hard worden verkocht, verbaast mij daarom niet. Vakantiegangers zijn vaak de voorlopers van latere emigranten. Eerst bezoeken ze een streek, vervolgens komen ze terug in een ander seizoen en uiteindelijk beginnen sommigen voorzichtig naar huizen te kijken.

Mijn advies blijft om een mogelijke woonomgeving zowel in de zomer als in de winter te bezoeken. Huur er eerst een woning en probeer er enkele maanden een normaal leven te leiden. Ga boodschappen doen, bezoek een gezondheidscentrum en kijk hoe ver je moet rijden voor dagelijkse voorzieningen. Noord-Spanje is geen oplossing voor iedereen. Het verdient wel een veel prominentere plaats op de kaart van Nederlanders die dromen van een toekomst in Spanje.

Wie zich daarna serieus op een verhuizing wil voorbereiden, vindt in mijn boek Succesvol emigreren naar Spanje uitgebreide informatie over wonen, werken, belastingen, zorg, registratie en de praktische kanten van een emigratie. Wie zijn oog laat vallen op Galicië zou daarnaast ook echt het prachtige boek Santiago de Compostela van Marielle Saegaert moeten lezen. Een prachtig inkijkje in het dagelijkse leven van Galicië.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Noord-Spanje komt eindelijk uit de schaduw van de costa’s appeared first on Grenzenloos.

Oostenrijk is zo’n land waarvan veel Nederlanders al snel denken: daar zou ik best kunnen wonen. De bergen, de meren, de nette dorpen, de duidelijke seizoenen, de orde, de rust en het gevoel dat het allemaal nog net iets overzichtelijker is dan in Nederland. Ik begrijp dat goed. Oostenrijk heeft veel wat Nederlanders aanspreekt. Het ligt ook nog eens relatief dichtbij en de taal lijkt op het eerste gezicht niet onoverkomelijk.

Juist daardoor kan Oostenrijk een beetje verraderlijk zijn. Het voelt vertrouwd, terwijl je wel degelijk naar een ander land verhuist. Met andere regels, andere gewoonten, andere instanties, andere contracten, andere scholen en een andere manier van communiceren.

Daarom is er nu mijn nieuwe boek Succesvol emigreren naar Oostenrijk, dat ik samen met Karin Wouters schreef. Het is bedoeld voor iedereen die serieus nadenkt over wonen in Oostenrijk en niet wil blijven hangen in mooie plaatjes en vakantiedromen. Want emigreren begint misschien met verlangen, maar slagen doe je vooral door je goed voor te bereiden.

Een droom is mooi, een plan is beter

In mijn emigratieboeken begin ik nooit bij formulieren, belastingregels of verhuiswagens. Ik begin bij de vraag waarom je eigenlijk weg wilt. Dat klinkt misschien wat filosofisch, maar het is heel praktisch. Als je niet scherp hebt wat je zoekt, kun je ook niet goed beoordelen of Oostenrijk werkelijk bij je past.

Dat zie je ook terug in het verhaal van Annika Derksen in Een nieuw leven in de bergen. Annika en haar gezin wilden in eerste instantie vooral rust, ruimte en natuur. Oostenrijk was niet zomaar een willekeurig land op de kaart. Het was een land waar herinneringen, vakanties en verlangens samenkwamen. Toch bleef het daar niet bij. Ze maakten een stappenplan, onderzochten hun mogelijkheden, verkochten uiteindelijk hun huis en zochten eerst een huurwoning. Dat is precies het soort nuchtere volgorde dat ik in mijn handboeken steeds probeer te benadrukken.

Want wie naar Oostenrijk wil, moet zichzelf vragen stellen die verder gaan dan: vind ik de bergen mooi? Kun je daar werkelijk wonen? Waar moet het inkomen vandaan komen? Hoe zit het met je partner? Wat betekent het voor je kinderen? Wil je kopen of eerst huren? En welke regio past bij jouw dagelijks leven, niet alleen bij jouw vakantiefoto’s?

Papierwerk is geen bijzaak

Een van de grote misverstanden over emigreren binnen de Europese Unie is dat het bijna vanzelf gaat. Je bent EU-burger, dus je mag toch gewoon naar Oostenrijk verhuizen? In grote lijnen klopt dat, maar daarmee ben je er nog niet.

In Succesvol emigreren naar Oostenrijk besteden we daarom zeker ook aandacht aan inschrijven, verblijfsrecht, zorg, belasting, auto, werk, pensioen, verzekeringen en de papieren die je nodig hebt. Dat klinkt saai, maar dit zijn precies de onderwerpen waar emigranten in de praktijk tegenaan lopen.

Annika laat dat heel concreet zien. Na aankomst in Schruns moest het gezin naar het Gemeindeamt om zich in te schrijven. Daar kwamen de Meldezettels, paspoorten, geboorteakten, bewijzen van uitschrijving en andere documenten op tafel. Daarna volgde nog de Anmeldebescheinigung, het registratiebewijs voor het verblijfsrecht in Oostenrijk. Omdat ze vooraf veel hadden uitgezocht, verliep het soepel. Geen televisiedrama, geen paniek bij de balie, geen vergeten document op 900 kilometer afstand. Dat is precies waarom een goede voorbereiding zoveel waard is.

Wie denkt dat hij dat ter plekke wel oplost, maakt het zichzelf vaak onnodig moeilijk. Oostenrijk is een goed georganiseerd land, maar juist in goed georganiseerde landen wil men graag dat je documenten kloppen.

Duits spreken is niet hetzelfde als Oostenrijk begrijpen

Veel Nederlanders hebben op school Duits gehad. Dat helpt natuurlijk. Toch moet je je daar niet rijk mee rekenen. Oostenrijk is geen leerboek Duits. Het land kent veel dialecten en regionale gebruiken. Bovendien is de omgangsvorm soms formeler dan Nederlanders gewend zijn.

Laura Münzberg-Slagter laat dat in Berghut in Oostenrijk prachtig zien. Zij nam als jonge Nederlandse met een Duits-Oostenrijks gezinsleven een berghut over op 1620 meter hoogte. Ze sprak Duits, maar ontdekte al snel dat leveranciers, personeel en gasten in de praktijk niet altijd het Duits spreken dat je op school geleerd hebt. Steirisch, Tirools, Beiers, Weens, het is allemaal weer anders. Haar conclusie is helder: een dialect leer je niet uit een boekje.

Dat geldt breder. Je kunt met je keurige Duits een brief schrijven, maar daarmee begrijp je nog niet meteen hoe men in Oostenrijk werkt, vergadert, onderhandelt, solliciteert of klaagt. In Oostenrijk zijn titels belangrijker dan in Nederland, omgangsvormen vaak formeler en hiërarchie speelt sneller een rol. Laura merkte zelfs dat het gebruik van academische titels in de ene situatie nuttig was, terwijl het op de alm juist verkeerd kon vallen. Dat soort nuances leer je pas echt in de praktijk, maar je kunt je er vooraf wel bewust van worden.

Werken en ondernemen vragen om realisme

Veel Nederlanders dromen niet alleen van wonen in Oostenrijk, maar ook van een ander soort werk. Een pension, vakantieappartementen, een berghut, een baan in de horeca, een bestaan in de toeristische sector of online werken vanuit een bergdorp. Het kan allemaal, maar het moet wel kloppen.

Daarom behandelen we in Succesvol emigreren naar Oostenrijk niet alleen de vraag of je werk kunt vinden, maar ook wat ondernemen in Oostenrijk betekent. Denk aan vergunningen, sociale verzekeringen, belasting, administratieve verplichtingen en het verschil tussen een leuk idee en een levensvatbaar plan.

Laura’s verhaal is daar een krachtig voorbeeld van. Zij had geen horeca-ervaring en geen alpine-ervaring toen ze de berghut overnam. Toch stond ze ineens voor een bedrijf met tientallen bedden, personeel, gasten, leveranciers, weersomstandigheden, water, stroom, voorraad en pachtverplichtingen. Later ontdekte ze bovendien dat zorgpremies, ondernemersregistraties en diploma-eisen in Oostenrijk op een manier kunnen doorwerken die je vooraf niet altijd ziet aankomen.

Dat wil niet zeggen dat je het niet moet doen. Integendeel. Het laat vooral zien dat romantiek en realiteit samen moeten optrekken. Een berghut is geen vakantiedroom met een kassa erbij. Een pension is geen uitgebreid logeerpartijtje. En werken in Oostenrijk is meer dan een dirndl, een terras en uitzicht op de bergen.

Huren, kopen en de verleiding van het droomhuis

Oostenrijk heeft prachtige huizen. Dat is meteen een gevaar voor wie aan het zoeken slaat. Je ziet een chalet, een balkon, bloembakken, een dal, een bergwand en voor je het weet ben je in gedachten al verhuisd.

Toch adviseer ik vaak om niet te snel te kopen. Eerst huren kan verstandig zijn. Je leert de streek kennen, ontdekt hoe het dagelijks leven loopt, welke dorpen in de winter donker liggen, waar de voorzieningen zijn en hoe bereikbaar je woning werkelijk is als er sneeuw valt.

Annika en Mario laten in hun verhaal zien hoe belangrijk die voorzichtigheid kan zijn. Ze wilden graag hun droom waarmaken, maar kozen uiteindelijk eerst voor huren. Later merkten ze dat huren beperkingen heeft. Je zit vast aan afspraken met de verhuurder en je kunt niet alles aanpassen zoals je zelf wilt. Tegelijk gaf het hun tijd en ruimte om te landen. Jaren later concludeerden ze dat woongenot soms belangrijker is dan bezit.

Dat vind ik een mooie les. Emigreren gaat niet alleen over eigenaar worden van stenen. Het gaat over de vraag of je leven er beter van wordt.

Kinderen emigreren mee, maar kiezen niet zelf

Voor gezinnen met kinderen is Oostenrijk aantrekkelijk. Het is veilig, schoon, sportief en de natuur ligt vaak dichtbij. Toch is emigreren met kinderen nooit iets wat je achteloos moet doen.

Een kind verlaat zijn huis, school, vriendjes, grootouders en vertrouwde omgeving. Dat vraagt aandacht. In mijn boek besteden we daarom ruim aandacht aan onderwijs, kinderopvang, schoolkeuze, taal en gezinsleven. Niet om ouders bang te maken, maar juist om te voorkomen dat kinderen onderweg een bijzaak worden.

Bij Annika ging haar zoon Huub eerst naar de Kindergarten en later naar de Volksschule. Hij bleek zich goed aan te passen, maar dat betekent niet dat zoiets vanzelfsprekend is. Een eerste schooldag in een ander land is voor een kind spannend, maar vaak ook voor de ouders. Het helpt als je vooraf weet hoe het Oostenrijkse schoolsysteem in elkaar zit en wat er van je kind verwacht wordt.

Ook Laura’s verhaal laat zien dat kinderen in Oostenrijk een prachtig buitenleven kunnen hebben. Haar kinderen groeiden op tussen almweiden, koeien, sneeuw en stilte. Tegelijk betekende het runnen van een berghut dat werk en privé voortdurend door elkaar liepen. Gasten keken mee, stelden vragen en bemoeiden zich soms met het gezinsleven. Ook dat is emigreren: het mooie en het lastige komen vaak tegelijk.

Zorg, belasting en auto’s: juist de saaie zaken doen ertoe

Wie emigreert, denkt liever aan de eerste wandeling dan aan de zorgverzekering. Toch zijn juist die praktische onderwerpen bepalend voor het succes van je emigratie. Waar ben je sociaal verzekerd? Kun je je Nederlandse zorgverzekering nog aanhouden? Waar betaal je belasting? Wat gebeurt er met je pensioenopbouw? Wat kost het om je auto mee te nemen? Hoe werkt NoVA, de Oostenrijkse belasting bij registratie van een auto?

Dat zijn geen onderwerpen voor een gezellige avond aan de keukentafel, maar je moet ze wel kennen voordat je vertrekt. De ervaring van Laura met de Oostenrijkse sociale verzekering laat zien hoe ingewikkeld regels kunnen doorwerken. Wat op korte termijn voordelig lijkt, kan later nadelige gevolgen hebben voor pensioenopbouw of vergunningen.

Daarom is Succesvol emigreren naar Oostenrijk nadrukkelijk geen boek om alleen maar zin te krijgen in emigreren. Het is een boek om fouten te voorkomen.

Oostenrijk is prachtig, als je weet waar je aan begint

Ik wil niemand de droom uit het hoofd praten. Integendeel. Ik schrijf deze boeken juist omdat ik weet hoe waardevol het kan zijn om je leven over de grens vorm te geven. Oostenrijk kan een fantastisch land zijn om te wonen. Het heeft natuur, cultuur, veiligheid, goede voorzieningen en een prettig soort degelijkheid waar veel Nederlanders zich thuis bij voelen.

Maar Oostenrijk vraagt ook iets van je. Je moet de taal willen leren, ook als het dialect tegenvalt. Je moet je verdiepen in regels, ook als je daar geen zin in hebt. Je moet je plek vinden in een samenleving die vertrouwd lijkt, maar anders werkt dan Nederland. En je moet accepteren dat een droom onderweg soms van vorm verandert.

Dat zie je mooi in de verhalen van Annika en Laura. De een bouwde stap voor stap een nieuw bestaan op in de bergen. De ander nam een berghut over en ontdekte hoe veeleisend, intens en bijzonder zo’n leven kan zijn. Hun ervaringen bevestigen wat ik in mijn handboek steeds probeer duidelijk te maken: emigreren naar Oostenrijk kan prachtig zijn, maar het wordt pas kansrijk wanneer je droom en voorbereiding in evenwicht zijn.

Wil je serieus onderzoeken of Oostenrijk bij jou past, dan kun je beginnen met Succesvol emigreren naar Oostenrijk. Wil je daarnaast lezen hoe het echte emigrantenleven in Oostenrijk eruit kan zien, dan zijn Een nieuw leven in de bergen van Annika Derksen en Berghut in Oostenrijk van Laura Münzberg-Slagter prachtige aanvullingen. Samen geven deze drie boeken je zowel de nuchtere voorbereiding als de geleefde praktijk.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Dromen van Oostenrijk? Lees eerst hoe het écht is appeared first on Grenzenloos.

Er zijn van die boeken waar ik al een tijd vragen over krijg. Niet één keer, maar steeds opnieuw. Wanneer komt Succesvol emigreren naar Oostenrijk nu eindelijk uit? Dat moment is er nu bijna. Begin volgende week verschijnt Succesvol emigreren naar Oostenrijk, het tiende deel in de reeks Succesvol emigreren. Daar ben ik blij mee, want Oostenrijk is voor veel Nederlanders een land dat tot de verbeelding spreekt. En eerlijk is eerlijk: ik begrijp dat heel goed.

Waarom Oostenrijk zo aantrekkelijk is

Oostenrijk heeft veel te bieden. Het land is goed georganiseerd, veilig, welvarend en overzichtelijk. Het heeft prachtige bergen, heldere meren, mooie dalen, nette steden en een samenleving die voor veel Nederlanders vertrouwd en prettig aanvoelt. Oostenrijk is geen land waar alles hetzelfde is als in Nederland, maar het is ook geen land waar je je als Nederlander helemaal opnieuw moet uitvinden.

Daarmee is Oostenrijk voor veel mensen een aantrekkelijke tussenweg. Het heeft iets van Zwitserland, maar is voor EU-burgers veel eenvoudiger toegankelijk. Je hoeft als Nederlander niet door dezelfde hoepels te springen als wanneer je naar Zwitserland zou willen emigreren. Tegelijk krijg je wel dat Midden-Europese gevoel van orde, natuur, degelijkheid en levenskwaliteit.

Bergen, meren en duidelijke seizoenen

Daar komt bij dat Oostenrijk een land is met duidelijke seizoenen. Het klimaat lijkt in veel opzichten op dat van Zuid-Duitsland en Zwitserland. Je hebt er echte winters, zeker in de hoger gelegen gebieden, maar ook mooie zomers zonder dat het meteen de hitte van Zuid-Europa wordt. Voor mensen die graag buiten zijn, wandelen, skiën, fietsen of gewoon van ruimte en natuur houden, is dat een belangrijk pluspunt.

De taal vraagt wel aandacht

Natuurlijk is Oostenrijk geen sprookjesland waar alles vanzelf goed komt. Emigreren blijft emigreren. Je moet zaken regelen, keuzes maken en wennen aan een andere manier van leven. Ook de taal vraagt aandacht. Men spreekt Duits, en dat is voor Nederlanders meestal beter te leren dan veel andere Europese talen. Toch moet je je niet verkijken op de Oostenrijkse praktijk. In verschillende delen van het land wordt met een flink lokaal accent gesproken. Soms is dat in het begin even slikken, ook als je op school keurig Duits hebt geleerd.

Wie bereid is er tijd in te steken, komt een heel eind. Juist omdat het Duits voor veel Nederlanders niet helemaal vreemd is, kun je de taal in redelijke tijd op een bruikbaar niveau krijgen. Dat gaat niet vanzelf, maar het is zeker te doen. En zoals in vrijwel ieder land geldt: hoe beter je de taal spreekt, hoe makkelijker je je thuis gaat voelen.

Oostenrijk blijft populair

Oostenrijk staat al jaren hoog op het lijstje van landen waar Nederlanders graag naartoe kijken. Het land hoort al lange tijd bij de meer populaire emigratielanden in Europa. Dat merk ik ook aan de vragen die ik krijg. Mensen willen weten hoe het zit met wonen, werken, zorg, pensioen, belastingen, school, verzekeringen, auto’s, huisdieren, woningen en alle andere praktische zaken die bij een verhuizing naar het buitenland komen kijken. Daarom is dit boek er nu.

Wat je in het boek kunt verwachten

In Succesvol emigreren naar Oostenrijk beschrijf ik wat er allemaal bij een emigratie komt kijken. Niet alleen in algemene zin, maar juist ook toegespitst op Oostenrijk. Want ieder land heeft zijn eigen regels, gewoonten en valkuilen. Wat in Spanje werkt, hoeft in Oostenrijk niet handig te zijn. Wat in Hongarije eenvoudig is, kan in Oostenrijk weer anders geregeld zijn. En wat je in Nederland vanzelfsprekend vindt, blijkt over de grens soms net even anders te lopen.

Het boek is bedoeld voor mensen die serieus nadenken over een verhuizing naar Oostenrijk. Misschien ben je al ver met je plannen. Misschien kijk je nog voorzichtig rond. Misschien ben je verliefd geworden op een streek, een dorp, een huis of een manier van leven. In alle gevallen is het verstandig om je goed voor te bereiden.

Een droom vraagt om een nuchtere voorbereiding

Een droom mag best een droom blijven, maar de uitvoering moet nuchter zijn. Dat is eigenlijk de rode draad in al mijn emigratieboeken. Je moet niet vertrekken op basis van vakantiefoto’s en een goed gevoel alleen. Je moet weten waar je aan begint. Hoe schrijf je je in? Waar moet je op letten bij een woning? Hoe zit het met werken of ondernemen? Wat betekent emigreren voor je zorgverzekering, je pensioen, je auto, je kinderen of je belastingzaken?

Dat zijn geen romantische onderwerpen, maar ze bepalen uiteindelijk wel of je emigratie een succes wordt. Juist daarom probeer ik in mijn boeken de praktische kant zo duidelijk mogelijk uit te leggen. Zonder onnodig ingewikkeld taalgebruik, maar wel met oog voor de details die ertoe doen.

Het tiende deel in de reeks

Oostenrijk verdient wat mij betreft zeker een plek in deze reeks. Het is een prachtig land, maar ook een land waar je je goed op moet voorbereiden. Wie dat doet, kan er een heel prettig leven opbouwen. Voor sommige mensen zal dat in een levendige stad als Wenen, Graz, Salzburg of Innsbruck zijn. Voor anderen juist in een kleiner dorp, een dal of een streek waar de natuur nooit ver weg is.

Met Succesvol emigreren naar Oostenrijk is er nu eindelijk een boek dat je stap voor stap meeneemt in die voorbereiding. Het is het tiende deel in de reeks Succesvol emigreren. Een mooie mijlpaal, maar vooral een praktische aanvulling voor iedereen die al langer met Oostenrijk in zijn hoofd rondloopt.

En aan iedereen die mij de afgelopen tijd vroeg wanneer dit boek nu eindelijk zou verschijnen, kan ik zeggen: het is zover. Succesvol emigreren naar Oostenrijk is nu te bestellen!

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Nieuw! Succesvol emigreren naar Oostenrijk appeared first on Grenzenloos.