Bulgarije scoorde in de nieuwste corruptie-index van Transparency International het laagst van alle landen in de Europese Unie. Dat bericht trok mijn aandacht, juist omdat Bulgarije de laatste jaren steeds vaker wordt genoemd als betaalbaar emigratieland. Er hoort wel meteen een belangrijke nuance bij: Bulgarije staat niet alleen onderaan. Het land deelt de laatste plaats binnen de EU met Hongarije. Beide landen kregen 40 van de 100 punten.

De cijfers komen uit de Corruption Perceptions Index 2025, die op 10 februari 2026 is gepubliceerd. Transparency International vergelijkt daarin 182 landen en gebieden. Een hoge score betekent dat de publieke sector als relatief integer wordt beschouwd. Een lage score wijst op een grotere waargenomen mate van corruptie. Denemarken staat met 89 punten bovenaan. Somalië en Zuid-Soedan sluiten de wereldranglijst af met ieder 9 punten (Transparency International, Corruption Perceptions Index 2025).

Ik vind dit soort ranglijsten nuttig wanneer je verschillende emigratielanden met elkaar vergelijkt. Tegelijk zou ik corruptie nooit de belangrijkste factor maken bij de keuze voor een land. Klimaat, betaalbaarheid, gezondheidszorg, taal, bereikbaarheid en de vraag of je je ergens werkelijk thuis kunt voelen, wegen in het dagelijks leven meestal zwaarder. De index kan wel iets vertellen over de omgeving waarin je straks je zaken moet regelen.

Wat meet deze corruptie-index eigenlijk?

De naam van de index kan de indruk wekken dat onderzoekers in ieder land hebben geteld hoeveel steekpenningen er zijn betaald of hoeveel corrupte ambtenaren zijn veroordeeld. Zo werkt het niet. De index meet de waargenomen corruptie in de publieke sector. De score is gebaseerd op beoordelingen van deskundigen en mensen uit het bedrijfsleven. Transparency International gebruikt daarvoor dertien externe databronnen, waaronder gegevens van de Wereldbank, het World Economic Forum, denktanks en gespecialiseerde risico- en adviesbureaus .

Het gaat onder meer om omkoping, misbruik van publieke middelen, belangenverstrengeling, vriendjespolitiek, de invloed van particuliere belangen op de overheid en de vraag of corrupte bestuurders daadwerkelijk worden vervolgd. De index zegt dus iets over de publieke sector en de instituties van een land. Hij vertelt niet rechtstreeks hoe vriendelijk de mensen zijn, hoe prettig je er woont of hoeveel gedoe jij persoonlijk bij het gemeentehuis zult krijgen.

Ook het woord ‘perceptions’ is belangrijk. Het gaat om waarnemingen van goed ingevoerde deskundigen en ondernemers, niet om een complete registratie van alle corruptie. Corruptie speelt zich juist vaak buiten het zicht af. De index is daarom geen feilloze thermometer, maar wel een van de meest gebruikte internationale graadmeters.

Zo scoren de belangrijkste Europese emigratielanden

Voor Nederlanders die nadenken over emigratie zijn vooral de verschillen binnen Europa interessant. Hieronder staan de scores van Nederland en een aantal belangrijke Europese emigratielanden. Hoe hoger het cijfer, hoe schoner de publieke sector volgens de index wordt waargenomen.

De verschillen zijn behoorlijk groot. Denemarken voert met 89 punten voor het achtste achtereenvolgende jaar de hele wereldranglijst aan. Ook Noorwegen en Zweden behoren tot de internationale top. Nederland staat met 78 punten eveneens hoog, al wijst Transparency International erop dat de score van Nederland, net als die van Frankrijk en Zweden, de afgelopen jaren is teruggelopen.

Aan de andere kant van de Europese lijst staan Bulgarije en Hongarije met 40 punten. Roemenië komt uit op 45. Transparency International noemt bij Bulgarije onder meer de grote invloed van particuliere belangen op de staat. Bij Hongarije wijst de organisatie op de verzwakking van controlemechanismen en druk op kritische media en maatschappelijke organisaties. Voor de regio West-Europa en de EU als geheel daalde de gemiddelde score in tien jaar van 66 naar 64 punten. Europa is nog steeds de best scorende regio ter wereld, maar de ontwikkeling gaat dus niet overal de goede kant op.

Spanje en Portugal staan dichter bij de middenmoot

Spanje en Portugal behoren tot de populairste emigratielanden onder Nederlanders, maar komen in deze ranglijst niet in de buurt van Scandinavië of Nederland. Portugal behaalt 56 punten en Spanje 55. Transparency International rekent Spanje bovendien tot de landen die sinds 2012 duidelijk zijn teruggevallen. Het land verloor in die periode 10 punten en heeft inmiddels een nationaal anticorruptieplan aangekondigd.

Dat betekent niet dat je in Spanje voortdurend met corruptie te maken krijgt. Miljoenen inwoners regelen er ieder jaar zonder problemen hun belastingzaken, woning, zorg en vergunningen. Wel kunnen politieke benoemingen, trage procedures, regionale verschillen en een gebrek aan heldere verantwoordelijkheid het vertrouwen in de overheid aantasten. Voor een emigrant kan dat samenvallen met iets anders wat veel zichtbaarder is: ingewikkelde bureaucratie.

Portugal doet het met 56 punten iets beter dan Spanje, maar ook daar is de afstand tot Nederland groot. Italië krijgt 53 punten en Griekenland 50. Griekenland verdient daarbij een positieve kanttekening. Sinds 2012 steeg de Griekse score volgens Transparency International met 14 punten. Van de Europese landen behoort Griekenland daarmee tot de sterkste verbeteraars. Een land kan dus laag of middelmatig scoren en ondertussen wel degelijk vooruitgang boeken.

Bulgarije en Hongarije delen de laatste plaats

Dat Bulgarije laag scoort, is geen verrassing. Het land behoorde ook in eerdere edities tot de zwakste EU-lidstaten. De score van 40 is wel extra opvallend omdat die onder het wereldgemiddelde van 42 ligt. Hongarije krijgt precies dezelfde score. Daarmee staan beide landen gezamenlijk onderaan in de Europese Unie.

Voor iemand die over Bulgarije nadenkt, hoeft dat geen reden te zijn om het land direct van de lijst te schrappen. Bulgarije heeft aantrekkelijke kanten. Wonen is er in veel gebieden nog relatief betaalbaar, de natuur is gevarieerd en het land heeft zowel bergen als een lange kust aan de Zwarte Zee. Hongarije biedt eveneens een relatief gunstig prijsniveau, veel cultuur en een centrale ligging in Europa. Ik woon zelf in Boedapest en weet uit ervaring dat een lage positie op een internationale ranglijst niet betekent dat het dagelijkse leven voortdurend onaangenaam of onbetrouwbaar is.

In de praktijk merk ik hier wel dat Hongarije bijzonder bureaucratisch kan zijn. Ook kom je bij sommige instellingen vormen van verkapte corruptie tegen als je wilt dat ze zo goed mogelijk voor je werken. Daarbij gaat het meestal niet om iemand die openlijk om een envelop met geld vraagt. Het zit eerder in persoonlijke relaties, wederdiensten, toegang tot de juiste persoon en de onuitgesproken verwachting dat je iemand inschakelt die het systeem en de betrokken mensen kent. Als buitenstaander voel je soms duidelijk dat de officiële route niet automatisch de snelste of effectiefste route is.

Met het aantreden van de nieuwe regering van Péter Magyar is er wel hoop gekomen dat de corruptie in de nabije toekomst zal afnemen. De bestrijding van corruptie was een belangrijk onderdeel van zijn verkiezingsprogramma. De regering heeft inmiddels onder meer een speciaal bureau voor de bescherming en terugvordering van staatsbezittingen voorgesteld en aangekondigd dat Hongarije zich wil aansluiten bij het Europees Openbaar Ministerie. Dat Europese orgaan kan fraude met EU-geld onderzoeken (Reuters, 10 juli 2026). Het is nog te vroeg om te beoordelen hoeveel er in de dagelijkse praktijk zal veranderen, maar de gekozen richting geeft in ieder geval reden voor enig optimisme.

Je moet de uitkomst ook niet wegwuiven. Een lage score kan wijzen op zwakkere instituties, minder voorspelbare besluitvorming en een grotere rol voor persoonlijke relaties. Dat zijn omstandigheden waar je als nieuwkomer last van kunt krijgen, vooral wanneer je een huis koopt, een bedrijf begint, een verbouwing laat uitvoeren of afhankelijk bent van een vergunning.

Corruptie en bureaucratie zijn niet hetzelfde

Een belangrijk onderscheid is dat corruptie en bureaucratie niet hetzelfde zijn. Een land kan veel regels en trage procedures hebben, terwijl de publieke sector betrekkelijk integer functioneert. Omgekeerd kan een procedure op papier eenvoudig zijn, maar in de praktijk gevoelig blijken voor vriendjespolitiek of persoonlijke invloed.

Toch is er voor emigranten vaak een praktisch verband. Naarmate corruptie een grotere rol speelt, is de kans groter dat regels minder voorspelbaar worden toegepast en dat informele contacten belangrijker zijn. Daardoor kan een land lastiger en bureaucratischer aanvoelen. Dit is geen rechtstreeks oordeel uit de index, maar een redelijke waarschuwing die je uit een lage score kunt afleiden.

Als Nederlander ben je gewend dat veel informatie online staat, dat procedures redelijk uniform zijn en dat je meestal kunt achterhalen waar je bezwaar moet maken. In een ander land blijkt soms dat het ene loket iets anders verlangt dan het andere. Een ontbrekende kopie, een stempel waarvan niemand je vooraf heeft verteld of een document dat opeens toch vertaald moet worden, kan een aanvraag weken vertragen.

De plaatselijke bevolking kent vaak de geitenpaadjes. Zij weet op welke ochtend je het beste naar een kantoor kunt gaan, welke medewerker over jouw dossier gaat, welke formulering op een aanvraag hoort en welke boekhouder of jurist de juiste mensen kent. Als emigrant beschik je in het begin nog niet over die kennis. Daardoor kan dezelfde procedure voor jou veel ingewikkelder lijken dan voor iemand die er al zijn hele leven woont.

Met geitenpaadjes bedoel ik overigens niet dat je iemand moet omkopen of regels moet overtreden. Het gaat meestal om praktische kennis: weten waar je moet zijn, welke papieren je vooraf verzamelt, wie je kunt bellen en hoe je voorkomt dat je van het ene loket naar het andere wordt gestuurd.

Laat het eerste jaar je niet ontmoedigen

Juist in het eerste jaar na een emigratie kan dit behoorlijk tegenvallen. Je moet je inschrijven, verzekeringen regelen, een bankrekening openen, contracten afsluiten en misschien een auto invoeren of een onderneming registreren. Alles komt tegelijk, terwijl je de taal, de instanties en de ongeschreven regels nog niet goed kent.

Laat je daardoor niet te snel teleurstellen. Dat eerste jaar is zelden representatief voor de jaren die volgen. Je moet eenvoudig je weg leren vinden, met vallen en opstaan. Iedere afgeronde procedure levert kennis op die je de volgende keer tijd en ergernis bespaart.

Een goed lokaal netwerk maakt daarbij een enorm verschil. Een betrouwbare boekhouder, advocaat, makelaar, notaris of vertaler kan voorkomen dat je kostbare fouten maakt. Soms is een behulpzame buurman of een andere Nederlandse emigrant minstens zo waardevol. Zij kennen de taal, weten hoe lokale instanties werken en kunnen je vertellen welke route in de praktijk het snelst is.

Dat netwerk ontstaat meestal niet op de dag dat je arriveert. Je bouwt het stap voor stap op door mensen te leren kennen en aanbevelingen te controleren. Vertrouw niet blind op de eerste persoon die zegt alles te kunnen regelen. Vraag naar ervaringen van meerdere mensen, leg afspraken schriftelijk vast en laat belangrijke documenten controleren door een onafhankelijke deskundige.

Neem de index mee, maar laat hem niet beslissen

De corruptie-index kan dus best een plaats krijgen in je vergelijking van emigratielanden. Wie veel met overheidsinstanties te maken krijgt of een onderneming wil beginnen, mag er meer gewicht aan geven dan iemand die na zijn pensioen een rustig huis huurt en weinig ingewikkelde zaken hoeft te regelen.

Toch zou ik op basis van deze ranglijst nooit zeggen dat Denemarken automatisch een beter emigratieland is dan Spanje, Italië, Hongarije of Bulgarije. Een land is meer dan zijn overheid en een emigratie is meer dan het afwerken van procedures. Je dagelijkse geluk wordt ook bepaald door het klimaat, je woonomgeving, je financiële mogelijkheden, de mensen om je heen en de mate waarin je je thuis voelt.

Zie de score daarom als een waarschuwingslampje, niet als een eindoordeel. In een lager scorend land moet je mogelijk meer geduld hebben, beter voorbereid zijn en sneller deskundige hulp zoeken. Wie dat vooraf weet, zal zich minder snel verbazen wanneer een procedure anders loopt dan in Nederland. En wie eenmaal de juiste mensen kent en begrijpt hoe het land functioneert, ontdekt vaak dat veel aanvankelijke hindernissen een stuk kleiner worden.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun mijn team en mij met een kleine donatie en help op die manier Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Bekijk al mijn emigratiehandboeken hier:

The post Bulgarije en Hongarije onderaan de Europese corruptie-index: wat merk je daarvan als emigrant? appeared first on Grenzenloos.

Door Karin Wouters, auteur van het boek Succesvol emigreren met kinderen en directeur van een internationale school in centraal-Europa.

“In Nederland was dit allang geregeld.”

Ik denk dat ik die zin inmiddels vaker heb gehoord dan welke andere ook. Niet van toeristen die na twee weken vakantie weer naar huis gingen, maar van Nederlanders die ergens anders in de wereld een nieuw leven hebben opgebouwd. De afgelopen jaren mocht ik voor Grenzeloos tientallen emigranten interviewen. Van Portugal tot Zweden en van Griekenland tot Hongarije.

Natuurlijk spraken we over de taal, de huizenmarkt, de gezondheidszorg en de soms eindeloze papierwinkel. Opvallend genoeg gingen de meest sprekende verhalen bijna nooit daarover. Ze gingen over misverstanden, verwachtingen en communicatie.

Een afspraak is niet overal hetzelfde

Een van de gesprekken die me is bijgebleven, was met een Nederlandse emigrant in Portugal. Hij vertelde over de verbouwing van zijn huis. Na verschillende teleurstellingen besloot hij uiteindelijk Nederlandse vakmensen te laten overkomen.

“Die begrijpen tenminste hoe ik werk,” zei hij. “Als een Nederlandse aannemer zegt dat hij terugbelt, dan belt hij terug.”

Ik begreep zijn frustratie. Tegelijkertijd vroeg ik me af of die Portugese aannemer zichzelf eigenlijk wel als onbetrouwbaar zag. Waarschijnlijk niet. Misschien keek hij gewoon heel anders naar afspraken, planning en tijd dan zijn Nederlandse opdrachtgever.

Wat voor de een een concrete toezegging is, kan voor de ander slechts een voornemen zijn. En wat voor een Nederlander overkomt als slordig of onbetrouwbaar gedrag, wordt in een andere cultuur misschien helemaal niet zo ervaren.

Vriendelijke woorden zijn nog geen belofte

Een paar weken later sprak ik een stel dat na enkele jaren uit Zweden terugkeerde. Een van de redenen was dat het maar niet lukte om werk te vinden.

“Iedereen zei steeds dat het wel goed zou komen,” vertelden ze. “Maar uiteindelijk gebeurde er niets.”

Pas later realiseerden ze zich dat ze die woorden veel te letterlijk hadden genomen. Wat voor hen klonk als een bijna zekere toezegging, bleek voor hun Zweedse gesprekspartners vooral een vriendelijke manier om hen moed in te spreken. Niemand had gelogen. Maar ook niemand had een belofte gedaan.

Dat soort verschillen zijn lastig te herkennen. De woorden klinken vertrouwd en je begrijpt precies wat er wordt gezegd. Toch kan de betekenis achter die woorden totaal anders zijn dan je denkt.

De boodschap tussen de regels door

Het verhaal deed me denken aan een voorbeeld uit het boek The Culture Map van Erin Meyer.

Een Franse manager werkt voor een Amerikaans bedrijf. Tijdens zijn beoordelingsgesprek begint zijn leidinggevende met complimenten. Daarna noemt hij voorzichtig enkele verbeterpunten en hij sluit het gesprek opnieuw positief af. De Amerikaanse manager is ervan overtuigd dat hij een helder gesprek heeft gevoerd. De Franse medewerker loopt tevreden de kamer uit. Hij denkt dat hij uitstekend functioneert. Pas veel later ontdekt hij dat de kritiek juist heel serieus bedoeld was.

Drie landen en drie totaal verschillende situaties. Toch is het mechanisme steeds hetzelfde: we horen vaak niet wat de ander bedoelt. We horen wat wij denken dat de ander bedoelt.

Iedere cultuur heeft eigen spelregels

Erin Meyer beschrijft in haar boek hoe iedere cultuur eigen ongeschreven spelregels heeft. Die gaan niet alleen over taal, maar ook over de manier waarop je kritiek geeft, afspraken maakt, vertrouwen opbouwt en met tijd omgaat.

Het bijzondere is dat we ons daar meestal nauwelijks van bewust zijn. Pas wanneer we in een andere cultuur terechtkomen, ontdekken we dat onze vanzelfsprekendheden helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn. Dat herken ik ook uit mijn eigen internationale ervaringen. Hoe internationaal je ook leeft of werkt, je blijft de wereld onbewust bekijken door de bril van je eigen cultuur.

We interpreteren woorden op basis van wat voor ons normaal is. We verwachten dat afspraken dezelfde betekenis hebben als thuis. We gaan ervan uit dat duidelijkheid er overal hetzelfde uitziet. Juist daar ontstaan de mooiste misverstanden. En soms ook de grootste frustraties.

Eerst begrijpen, dan oordelen

Misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen die emigreren ons leert. Je hoeft je eigen gewoontes niet los te laten en je hoeft ook niet alles in je nieuwe thuisland geweldig te vinden. Nieuwsgierigheid brengt je meestal wel verder dan een snel oordeel. Voordat je concludeert dat iemand onbetrouwbaar, vaag of onbeleefd is, kun je jezelf daarom eerst één vraag stellen:

Zou dit ook een cultuurverschil kunnen zijn?

Ik vermoed dat het antwoord verrassend vaak ja is.

Een nieuwe reeks over cultuurverschillen

Met deze column begint een nieuwe reeks: De ongeschreven regels van emigreren.

In iedere editie ga ik op zoek naar de kleine culturele verschillen die het dagelijks leven over de grens soms ingewikkeld maken, maar minstens zo vaak mooi en verrassend. Niet alleen vanuit theorie, maar vooral vanuit de verhalen van emigranten zelf.

Daar heb ik jullie hulp bij nodig. Welke culturele gewoonte heeft jou verrast? Wanneer begreep jij iemand totaal verkeerd? Of wanneer ontdekte je dat een ander jouw woorden heel anders had opgevat dan jij ze bedoelde? Misschien was er een ongeschreven regel in jouw nieuwe thuisland die je graag eerder had willen kennen.

Stuur je verhaal naar de redactie van Grenzeloos en misschien vormt jouw ervaring wel de basis voor een volgende column. Succesvol emigreren niet alleen de kunst om een nieuwe taal te leren. Misschien is het vooral de kunst om dezelfde woorden een nieuwe betekenis te durven geven.

The post De ongeschreven regels van emigreren appeared first on Grenzenloos.

Zweden lijkt op het eerste gezicht een toonbeeld van orde, regelmaat en degelijkheid. Toch ontdekken veel Nederlandse emigranten dat een toezegging van een Zweedse loodgieter, elektricien of leverancier soms iets heel anders betekent dan zij verwachten.

Een land van orde, totdat je een vakman nodig hebt

Wie vanuit Nederland naar Zweden verhuist, verwacht meestal geen Zuid-Europese toestanden. Zweden is immers het land van keurige formulieren, persoonsnummers, veiligheidsvoorschriften, goed onderhouden wegen en een overheid die veel zaken opvallend ordelijk heeft geregeld.

Je denkt daarom al snel dat ook iedere afspraak stevig in de agenda staat. Wanneer een loodgieter zegt dat hij volgende week komt, zorg je dat je thuis bent. Je zet misschien alvast de kast voor de lekkende leiding opzij en verwacht dat er binnen enkele dagen een bestelbus voor de deur staat.

Maar volgende week verstrijkt zonder loodgieter. Na een telefoontje volgt een vriendelijke verontschuldiging. Hij had het erg druk, er kwam iets tussendoor, maar hij probeert volgende week langs te komen. Misschien.

Welkom in Zweden.

Nederlanders die er langere tijd wonen, ontdekken vaak dat Zweden minstens twee verschillende klokken kent. De eerste klok loopt bijzonder nauwkeurig. De tweede is van elastiek.

Zeven uur betekent precies zeven uur

Het is belangrijk om niet te snel te concluderen dat Zweden altijd te laat komen of niets om afspraken geven. Dat beeld klopt namelijk niet.

Wanneer je bij Zweedse vrienden om zeven uur wordt verwacht, kun je beter niet om kwart over zeven binnen komen wandelen. Lineke Breukel beschrijft dat treffend in haar boek Rare jongens, die Zweden. Zij en haar gezin werden door een Zweedse buurman uitgenodigd voor koffie en boterhammen. Nadat zij voor de zekerheid naar het precieze tijdstip had gevraagd, bleek zeven uur ook werkelijk zeven uur te betekenen.

Breukel schrijft zelfs: “Als het op afspraken aankomt, dan zijn de Zweden super punctueel. In ieder geval wanneer ze jou als bezoeker verwachten.” 

Ook internationale gidsen over de Zweedse werkcultuur benadrukken dat op tijd komen wordt gewaardeerd. Vergaderingen beginnen doorgaans op het afgesproken moment en respect voor de agenda van een ander wordt als professioneel beschouwd (Bron: Switch to Sweden en Business Culture). 

Daar zit dus niet het grote verschil met Nederland. Een afspraak met een concrete dag en een concreet tijdstip wordt in Zweden meestal serieus genomen. Het wordt anders wanneer er nog geen echte datum is vastgesteld.

“Volgende week” klinkt voor een Nederlander als een tijdsaanduiding. Voor een Zweed kan het ook een voornemen zijn.

Nästa vecka, kanske

Niemand heeft dit mooier beschreven dan Pieter Mans in zijn boek Volgende week, misschien… Over leven in Zweden. De Zweedse woorden nästa vecka, kanske betekenen letterlijk: volgende week, misschien.

In het boek lijkt die uitdrukking bijna een vast onderdeel van het zakendoen op het Zweedse platteland. Een elektricien zou krachtstroom komen aansluiten, maar had het druk. Misschien lukte het volgende week. Toen er water door het plafond druppelde, bleek directe hulp eveneens lastig. Er moest maar even worden gewacht. Een bedrijf dat een badkamer zou renoveren, beloofde in de tweede week van november te beginnen. In november kwam niemand. In december evenmin. Uiteindelijk volgde pas in januari een telefoontje.

Pieter Mans vat het met de nodige humor samen: “Hier geldt geen mañana, maar nog erger: nästa vecka, kanske.” 

Ook leveringen bleken een ruim begrip. Wandbeugels voor een televisie waren na enige tijd gewoon in de winkel gearriveerd, maar niemand had de moeite genomen om dat aan de klant door te geven. Een gemeentelijk boekingssysteem dat voor het winterseizoen operationeel zou zijn, werkte pas toen dat seizoen al geruime tijd was begonnen. 

Het gaat in zulke gevallen niet om iemand die een kwartier te laat arriveert. Het gaat om afspraken die nog niet als echte afspraken worden beschouwd. Zolang er geen concrete datum en tijd zijn genoemd, blijft er in de Zweedse beleving ruimte bestaan om de planning aan te passen.

Die ruimte is veel groter dan de meeste Nederlanders gewend zijn.

Een belofte of alleen een vriendelijke bedoeling?

Nederlanders gebruiken de woorden “volgende week” meestal vrij letterlijk. Het betekent niet noodzakelijk maandagmorgen om negen uur, maar wel ergens tussen maandag en vrijdag.

Wanneer iemand die afspraak vervolgens niet nakomt, verwachten wij ten minste een telefoontje. Wij willen weten wat er is gebeurd, wanneer de nieuwe afspraak plaatsvindt en of we erop kunnen vertrouwen dat het ditmaal wel lukt.

In Zweden kan “volgende week” soms meer betekenen: ik ben van plan om te komen, zodra het in mijn werkzaamheden past.

Dat verschil lijkt klein, maar het kan na een emigratie behoorlijk veel ergernis opleveren. Vooral wanneer je een woning verbouwt, een bedrijf begint of afhankelijk bent van een beperkt aantal vakmensen in een dunbevolkt gebied.

Je hoort een toezegging. De ander heeft slechts een mogelijkheid uitgesproken.

Daar komt bij dat een Zweed niet altijd graag rechtstreeks zegt dat hij de komende maand waarschijnlijk geen tijd voor je heeft. Een vriendelijk en voorzichtig antwoord houdt de verhouding aangenaam. Een hard “nee” kan onnodig confronterend voelen.

Het gevolg is dat jij hoopvol naar huis gaat, terwijl de ander nog helemaal niets in zijn agenda heeft geschreven.

Jantelagen en het vermijden van een hard antwoord

Patricia van Trigt zoekt in Waarom Zweden? Daarom Zweden! een deel van de verklaring in de zogenoemde Jantelagen. Dat is een Scandinavische sociale code waarin je jezelf niet boven anderen plaatst, niet opschept en niet te nadrukkelijk laat zien dat je het beter weet.

Volgens Van Trigt kan die houding ook tot passiviteit leiden. Mensen wachten af, nemen niet snel het voortouw en willen tijdens een vergadering niet als uitslover of betweter worden gezien. Daardoor kan het lang duren voordat iemand werkelijk een besluit neemt. 

Zij verwerkt dat op haar kenmerkende humoristische manier in een fictieve Zweedse standaardzin: “Ik ork het niet meer, maar ik zal nog funderen en dan återkom ik.” Vrij vertaald: ik trek het nu even niet, ik denk er nog over na en kom erop terug. 

Die woorden zul je in Zweden inderdaad vaak horen. Jag återkommer betekent dat iemand later opnieuw contact met je opneemt. De vraag is alleen wanneer.

De Zweedse etnoloog Åke Daun beschreef terughoudendheid, verlegenheid en het vermijden van openlijke conflicten al in zijn bekende onderzoek naar de Zweedse mentaliteit. Zulke culturele patronen gelden uiteraard niet voor iedere Zweed, maar ze helpen wel verklaren waarom een ontwijkend antwoord soms als beleefder wordt ervaren dan een duidelijke afwijzing. 

Lagom werkt ook door in afspraken

Een ander bekend Zweeds begrip is lagom. Het betekent ongeveer: niet te veel, niet te weinig, precies voldoende.

Lagom kan heel prettig zijn. Het draagt bij aan een maatschappij waarin mensen elkaar ruimte gunnen, minder snel opscheppen en niet voortdurend met elkaar hoeven te concurreren. Het Zweedse werkende leven kent relatief veel aandacht voor samenwerking, overleg en een goede verhouding tussen werk en vrije tijd. 

Voor een Nederlander kan diezelfde houding ook stroperig aanvoelen. Wij willen graag dat iemand verantwoordelijkheid neemt, een datum noemt en zegt waar het op staat. Zweden zoeken vaker naar een oplossing waarmee iedereen kan leven. Dat kan betekenen dat er nog een extra overleg plaatsvindt, dat een beslissing wordt uitgesteld of dat niemand als eerste zegt dat een planning niet haalbaar is.

Lineke Breukel omschrijft de lagom-Zweed als bijzonder beleefd en terughoudend met kritiek, zelfs wanneer iets duidelijk verkeerd loopt. Zij voegt er nadrukkelijk aan toe dat zij een karikatuur schetst en dat spontane en directe Zweden uiteraard ook bestaan. 

Die nuance is wel belangrijk natuurlijk. De drie boeken zijn geen wetenschappelijke onderzoeken. Het zijn ervaringsverhalen van Nederlanders die jarenlang tussen Zweden woonden en werkten. Juist doordat verschillende auteurs vergelijkbare situaties beschrijven, zijn hun observaties waardevol voor toekomstige emigranten.

De Zuid-Europeanen van Scandinavië?

Zweden worden soms voor de grap de Zuid-Europeanen van Scandinavië genoemd. Ik zou met die benaming voorzichtig zijn. Wie in Stockholm te laat verschijnt voor een zakelijke afspraak, zal weinig merken van een ontspannen mediterrane tijdsbeleving.

Ook Denemarken en Noorwegen kennen een egalitaire cultuur waarin overleg, samenwerking en bescheidenheid belangrijk zijn. Internationaal cultuuronderzoek plaatst de drie landen dan ook dicht bij elkaar. 

Toch ervaren Nederlanders die in verschillende Scandinavische landen hebben gewoond regelmatig verschillen in de dagelijkse omgang. Denen komen vaak wat directer en uitbundiger over. Noren kunnen zakelijker reageren, zeker wanneer een praktische klus moet worden uitgevoerd. Zweden zijn eerder geneigd een antwoord open te laten en de confrontatie te verzachten.

Het culturele verschil zit vooral in de betekenis die aan een vage toezegging wordt gegeven. In Nederland horen we een afspraak. In Zweden was het misschien nog slechts een vriendelijke intentie.

Op het platteland merk je het sterker

Daar komt een praktisch probleem bij. In verschillende Zweedse regio’s bestaat een tekort aan onder meer elektriciens, loodgieters, timmerlieden en andere technische vakmensen. Dat speelt vooral in dunbevolkte gebieden, waar één bedrijf soms een enorm werkgebied moet bedienen (EURES en Arbetsförmedlingen). 

Een vakman kan daardoor een volle agenda hebben en tussendoor worden opgeroepen voor dringende werkzaamheden. Afstanden zijn groot en alternatieven zijn schaars. Wanneer de enige loodgieter in de omgeving een spoedgeval krijgt, schuift jouw badkamer vanzelf naar achteren.

Dat is geen mentaliteit, maar het versterkt wel de gevolgen van een losse planning.

Pieter Mans waarschuwt aan het einde van zijn boek bovendien dat zijn ervaringen vooral betrekking hebben op Noord-Värmland. Zweden is enorm groot. Het leven in Stockholm, Malmö of Göteborg verschilt van dat in een dorp waar de dichtstbijzijnde grote plaats meer dan een uur rijden is. Ook tussen Skåne, Dalarna, Småland en het hoge noorden bestaan duidelijke verschillen. 

Maak van volgende week een echte datum

Je hoeft deze mentaliteit niet klakkeloos te accepteren. Je kunt er wel rekening mee houden.

Vraag bij een toezegging daarom altijd welke dag iemand precies denkt te komen. Vraag vervolgens ook naar het tijdstip. “Volgende week” wordt pas een afspraak wanneer je bijvoorbeeld hebt afgesproken dat iemand woensdag tussen tien en twaalf uur voor de deur staat.

Laat die afspraak per sms of e-mail bevestigen. Dat hoeft niet wantrouwig over te komen. Je kunt eenvoudig zeggen dat je ervoor thuis moet blijven of dat je andere werkzaamheden rond het bezoek wilt plannen.

Het helpt ook om rechtstreeks te vragen of de genoemde dag een vaste afspraak of slechts een schatting is. In het Zweeds kun je vragen: Är det ett fast datum eller en uppskattning? Is het een vaste datum of een inschatting?

Bij grotere verbouwingen is een schriftelijke overeenkomst extra belangrijk. De Zweedse consumentenvoorlichting adviseert om vooraf de werkzaamheden, prijs en einddatum vast te leggen, offertes te vergelijken en niet zonder noodzaak vooruit te betalen. Wanneer een vakman een overeengekomen einddatum niet haalt, kan er volgens het Zweedse consumentenrecht sprake zijn van vertraging (Hallå Konsument). 

Blijf ondertussen vriendelijk, maar volg de afspraak wel actief op. Een Nederlander die drie weken stil blijft, denkt misschien beleefd en geduldig te zijn. De Zweedse vakman kan daaruit concluderen dat het kennelijk niet zo dringend is.

Regelmatig bellen is dus niet per definitie opdringerig. Doe het rustig, concreet en zonder meteen je Nederlandse ergernis volledig over de ander uit te storten.

Een goed netwerk is belangrijker dan een bedrijvengids

Zeker op het Zweedse platteland kom je met persoonlijke aanbevelingen vaak verder dan met tientallen e-mails aan onbekende bedrijven. Vraag buren wie hun dak repareert, wie hun waterleiding onderhoudt en wie zij bellen wanneer de verwarming het begeeft.

Wanneer een buurman een vakman persoonlijk kent en voor je belt, kan er ineens veel meer mogelijk zijn. Dat lijkt misschien oneerlijk, maar in kleine gemeenschappen draait veel op vertrouwen en langdurige relaties.

Investeer daarom vanaf het begin in je plaatselijke netwerk. Ga naar de dorpsactiviteiten, maak een praatje met buren en leer voldoende Zweeds om zelf te kunnen bellen. Wie alleen in het Engels een bericht stuurt en vervolgens afwacht, kan lang blijven wachten.

Zweden heeft niet dezelfde haast

De Zweedse omgang met tijd heeft ook een aantrekkelijke kant. Het leven voelt er vaak minder opgejaagd. Mensen nemen tijd voor een fika, respecteren hun vrije avonden en zien werk niet automatisch als het belangrijkste onderdeel van hun bestaan.

Veel Nederlanders emigreren juist vanwege die rust naar Zweden. Het zou vreemd zijn wanneer we vervolgens verlangen dat iedereen zich precies blijft gedragen zoals in Nederland.

Maar rust is iets anders dan onduidelijkheid. Wanneer je afhankelijk bent van een elektricien, aannemer of leverancier, heb je recht op heldere afspraken. Aanpassen betekent daarom niet dat je alles maar moet laten gebeuren. Het betekent dat je leert welke woorden in Zweden werkelijk iets vastleggen.

Een afspraak om zeven uur is een afspraak. “Volgende week” is een verwachting. En nästa vecka, kanske betekent precies wat er wordt gezegd: volgende week, misschien.

Wie dat voor zijn emigratie al weet, zal zich in Zweden aanzienlijk minder snel verbazen. En waarschijnlijk ook iets minder vaak ontploffen wanneer de loodgieter na drie weken nog altijd niet voor de deur staat.

De boeken die ik hierboven aanhaalde zijn uiteraard te verkrijgen op grenzenloos.nl. Samen met nog veel meer mooie ervaringsverhalen over Zweden. Bekijk ze hier.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Volgende week, misschien: wennen aan de elastische Zweedse tijd appeared first on Grenzenloos.

Hongarije is een bijzonder land, met een al even bijzondere geschiedenis. In de 19e eeuw was hoofdstad Boedapest een stad met aanzien en allure: rijk, en cultureel een van de centra van Europa. Maar het land heeft ook een andere kant. Het hoorde bij de verliezers van beide wereldoorlogen, beleefde twee mislukte revoluties (1849 en 1956) en verloor in 1920 bijna 70% van zijn grondgebied. En dan is er nog die taal, die voor jou als buitenstaander volstrekt onverstaanbaar zal klinken. Al die lagen samen maken dat je in Hongarije anno 2026 een melancholie proeft die je nergens anders zo tegenkomt: uniek, en bitterzoet.

Het bruidspaar – Column

Het bruidspaar lag midden op het trottoir. Roerloos op de rug, omringd door scherven glas en aardewerk, stukken hout, plastic en ontelbare papiersnippers, alsof een complete inboedel hier tot ontploffing was gekomen. Maar ik wist wie verantwoordelijk was voor dit slagveld, want uit de wijk steeg het gegrom op van de gemeentetrucks.

Op de heenweg was ik, behendig de glasscherven ontwijkend, met een zekere onverschilligheid over het bruidspaar heengestapt. Maar de aanblik bleef hangen, en toen ik de terugweg insloeg nam ik me voor de pasgehuwden niet op die kille stoep achter te laten. Tenzij ze er dan niet meer lagen, natuurlijk. Dat viel niet uit te sluiten.

Maar nee, anderhalf uur nadat ik ze daar voor het eerst had zien liggen, lag het bruidspaar er nog exact hetzelfde bij. Ik boog me voorover om ze te bekijken. Beiden straalden puur geluk uit. Hij wat onwennig in het chique zwarte pak dat, gezien de lengte van de mouwen, één maatje te groot leek, zij zichtbaar trots op de mooiste jurk die ze ooit gedragen had. Ik schatte ze op een jaar of vierentwintig. Voorzichtig nam ik het stel op, ontdeed ze van het ergste stof, stopte ze in de zijzak van mijn korte cargobroek en vervolgde mijn weg naar huis, vastbesloten de huwelijksfoto thuis eens goed te bestuderen.

Eens per jaar mogen de inwoners van Boedapest alles wat ze kwijt willen voor hun huis op straat zetten. ‘Lomtalanítás’, Hongaars voor grofvuilophaling. De trottoirs liggen dan vol, een gratis rommelmarkt in de openlucht, waar iedereen mag graaien naar wat van zijn gading is. Een dag later, soms pas een paar dagen, komt de gemeente het ophalen, althans het grove werk. De kleine spullen blijven liggen en vervuilen soms nog dagenlang de straat. En tussen die restanten zit af en toe iets dat mijn aandacht trekt. Zoals deze foto.

De foto is op straat genomen. Het paar staat naast een rode Skoda die, getuige de slinger bloemen op de motorkap, hun bruidsauto is. Achter het stuur zit een jongeman, wellicht de chauffeur, misschien een getuige. Aan de overkant staat een Trabant stationwagen geparkeerd voor een kapperszaak.

Het kenteken van de bruidsauto verraadt Hongarije, en dat de foto van vóór 1990 is. Uit de verschoten geeloranje tint en de kleding leid ik af dat hij ergens in de jaren tachtig is genomen, misschien zelfs iets eerder.

Wie zijn ze? Wat is er van ze geworden? Zijn ze nog bij elkaar? Zijn ze überhaupt nog in leven? Ik zal het nooit weten, maar die dag was van hen. Dat chique pak, die mooie jurk, die stoere auto. Als de foto uit 1985 is en ze inderdaad vierentwintig waren, dan zijn ze nu vijfenzestig, slechts een handvol jaren ouder dan ik, en al eenenveertig jaar getrouwd, wellicht.

Zo’n losse foto heeft voor mij iets melancholisch, zeker hier in Hongarije, waar je die weemoed – anders dan in het op en top nuchtere Nederland – overal tegenkomt. In de zigeunermuziek in de restaurants, in de architectuur uit eeuwen van vervlogen rijkdom, in de Hongaarse literatuur, in de echo van mislukte revoluties en verloren oorlogen, en op de gezichten van de oudjes op de bankjes in de parken.

Ik hoop dat ze nog bij elkaar zijn, en dat ik op een dag door de stad loop en denk: hé, zijn dat niet…? Maar of ik ze ooit terugzie of niet, ze blijven bij mij. In het land dat ik onder andere om zijn melancholie ben gaan liefhebben.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Lees ook Succesvol emigreren naar Hongarije

The post Hongaarse melancholie appeared first on Grenzenloos.

Zondag 12 april wonnen Péter Magyar en zijn centrumrechtse partij Tisza de parlementsverkiezingen in Hongarije, waarmee Viktor Orbán na zestien jaar van de macht is gestoten. Als inwoner van Boedapest beleef ik niet alleen de politieke ontwikkelingen van dichtbij, maar volg ik ook met interesse de discussies die de uitslag losmaakt op sociale media waar Nederlanders in Hongarije samenkomen. De onrust die ik daar zie, verdient een nuchtere reactie.

Waarom Nederlanders in Hongarije vrezen voor minder veiligheid

De zorg onder Nederlanders die hier wonen gaat vooral over het aspect veiligheid. Zal er op dit gebied de komende maanden of jaren iets veranderen in negatieve zin? Die zorg is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Ze heeft een concrete oorzaak: wie eenmaal in Hongarije woont, merkt al snel dat het er aanzienlijk veiliger aanvoelt dan in Nederland. Dat gevoel klopt ook met de cijfers.

Het totale aantal geregistreerde misdrijven in Hongarije daalde van ruim 447.000 in 2010 naar 179.000 in 2025, wat resulteert in een van de laagste criminaliteitscijfers van Europa. Het jaar 2010 was het eerste jaar dat Viktor Orbán aan de macht was. Hoe je ook denkt over zijn latere machtsmisbruik en de aantasting van de rechtsstaat, op het gebied van het terugdringen van criminaliteit verdient hij een oprecht compliment. Boedapest behoort tot de veiligste grote steden van Europa en Hongarije heeft bovendien Europa’s laagste overvalspercentage: 5,5 incidenten per 100.000 inwoners.

Hoe zit het dan met dat gevoel van veiligheid in Nederland? Uit de CBS Veiligheidsmonitor 2023 blijkt dat 35 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder zich weleens onveilig voelt. Dat is meer dan één op de drie Nederlanders.

Dat Nederlanders in Hongarije huiveren bij het idee dat politieke veranderingen de veiligheid in het land zouden kunnen aantasten, is dan ook goed te begrijpen. Ze hebben iets gevonden wat in Nederland steeds zeldzamer wordt: een omgeving waarin je je elke dag volledig veilig voelt op straat.

Wie is Péter Magyar, de leider van Tisza?

Magyar is geen linkse progressief die plotseling de teugels overneemt. Hij is een lid van de Europese Volkspartij, de mainstream centrumrechtse politieke familie die momenteel twaalf van de zevenentwintig EU-lidstaten bestuurt. Zijn partij Tisza, die overigens pas twee jaar actief bestaat, wordt in alle internationale media omschreven als centrumrechts. Magyar zelf is bovendien een voormalig insider binnen Fidesz en heeft zijn wortels in het conservatieve kamp.

Strenger op immigratie dan Orbán zelf

Op het gebied van immigratie lijkt Magyar eerder strenger dan Orbán dan soepeler, want hij heeft meerdere malen verteld dat hij het zogenoemde ‘gastarbeidersprogramma’ (het binnenhalen van gastarbeiders van buiten Europa) vanaf 1 juni 2026 wil beëindigen.

Die gastarbeiders vormen overigens geen klein detail. Magyar klaagde in 2024 al openlijk dat de Orbán-regering jaarlijks 60.000 Aziatische arbeidsmigranten binnenhaalde, ten koste van de veiligheid en het levensonderhoud van Hongaarse burgers. Hij gebruikte dat argument dus juist om Orbán aan te vallen, niet om een opener beleid te bepleiten.

Tisza zegt nultolerantie te hanteren tegenover illegale immigratie en mensensmokkel, wil de zuidelijke grensmuur langs Servië handhaven en verwerpt het EU-migratiepact en migratiequota. De vrees dat Hongarije straks functioneert als doorvoerland voor vluchtelingen is dan ook niet gebaseerd op concrete uitspraken of plannen van Magyar.

Wat verandert er dan wel?

Op een aantal terreinen die Hongaren dagelijks raken, heeft Magyar wél concrete plannen gepresenteerd. Het 240 pagina’s tellende partijprogramma van Tisza, opgesteld door meer dan duizend experts verdeeld over zestig vakgroepen, stelt dat een nieuwe regering zich vanaf de eerste dag moet richten op het herstellen van de gezondheidszorg, het onderwijs, de sociale dienstverlening en het openbaar vervoer. Op het gebied van zorg garandeert Tisza gratis kwalitatieve zorg voor alle Hongaren, waarbij de staatsuitgaven aan gezondheidszorg voor 2030 worden verhoogd naar 7 procent van het bruto binnenlands product. Dat is een forse stijging ten opzichte van het huidige niveau, waarop de Hongaarse zorg internationaal al jaren kritiek krijgt vanwege onderbezetting en achterstallig onderhoud.

Onderwijs

Op onderwijsgebied belooft het programma de heroprichting van een onafhankelijk onderwijsministerie, een loonsverhoging van 25 procent voor onderwijsondersteunend personeel, minder administratieve lasten voor leraren en het herstel van de autonomie van universiteiten. Dat laatste is relevant, omdat Orbán de afgelopen jaren meerdere universiteiten onder politieke druk heeft gezet of uit het land heeft gedreven, waaronder de Central European University van George Soros.

Concurrerende economie

Op economisch gebied richt Tisza zich op het doorbreken van de monopolies en vriendjespolitiek die onder Orbán zijn ontstaan. Het programma legt sterke verbanden tussen het herstel van de rechtsstaat, het verbeteren van de EU-betrekkingen, het heractiveren van de economie en het verhogen van de sociale uitgaven, waarbij de redenering is dat door corruptie en opgeblazen aanbestedingen verloren overheidsgeld kan worden teruggewonnen. Tisza streeft naar een efficiënter gebruik van EU-structuurfondsen en de bevordering van lokale bedrijven, met als doel een kennisgedreven en concurrerende economie op te bouwen. Of dat lukt in een land waar Orbán-gelieerde ondernemers zestien jaar lang bevoorrecht zijn geweest bij overheidscontracten, zal de praktijk moeten uitwijzen.

Voor Nederlanders in Hongarije is dat op termijn gunstig nieuws. Betere bestuurlijke verhoudingen met Brussel en meer investeringen in de publieke sector betekenen doorgaans ook betere voorzieningen van publieke diensten en een stabielere economische situatie.

De structurele valkuil: tweederde meerderheid

Magyars Tisza-partij heeft 138 van de 199 zetels behaald, meer dan de tweederde meerderheid die nodig is om de Hongaarse grondwet te wijzigen. Dat is precies de positie die Orbán zestien jaar heeft gebruikt om de rechtsstaat naar zijn hand te zetten, de rechterlijke macht te ondermijnen en zijn macht te consolideren.

Die tweederde meerderheid in zetels is dus voldoende om de grondwetten te wijzigen zonder dat andere partijen daarvoor toestemming hoeven te geven.

Tisza behaalde 53,6 procent van de stemmen, terwijl Fidesz op 37,8 procent bleef steken. Dat een meerderheid van iets meer dan de helft van de stemmen resulteert in 69 procent van de parlementaire zetels, is geen toeval. Orbán paste het Hongaarse kiesstelsel jaren geleden aan om met een relatief bescheiden stemmenpercentage toch die tweederde meerderheid in zetels te kunnen behalen. Dat systeem heeft hem nu genekt: dezelfde versterking die hij voor zichzelf ontwierp, werkt nu in het voordeel van zijn opvolger.

Hoe groot is het werkelijke mandaat van Magyar?

Daarbij is het de vraag in hoeverre die uitslag werkelijk een mandaat voor Magyars programma vertegenwoordigt. Veel van zijn plannen, waaronder een concrete belastingvisie, zijn nog altijd vaag gebleven. Een groot deel van de Hongaarse kiezers stemde dan ook niet zozeer vóór Magyar, maar tégen Orbán. Zestien jaar van bestuurscultuur waarbij de grenzen tussen partijbelang en staatsbelang volledig vervaagden, bleken voor de meeste Hongaren uiteindelijk te veel. Magyar was daarbij het meest geloofwaardige alternatief, maar dat is iets anders dan een breed gedragen enthousiasme voor zijn plannen.

Daarmee is de vraag actueel of het systeem écht verandert, of dat slechts de bewoner van de troon wisselt. Een tweederde meerderheid in het Hongaarse parlement maakt compromissen met andere partijen dus volledig overbodig. Hoewel Magyar nu komt met beloften van transparantie en rechtsstatelijkheid, biedt die structurele machtspositie op de lange termijn dezelfde verleiding tot machtsmisbruik die Orbán uiteindelijk fataal werd.

De kwaliteit van een democratie wordt immers niet alleen bepaald door wie aan de macht is, maar ook door de structuren die macht begrenzen. Zolang één partij twee derde van het parlement controleert, blijven die structuren kwetsbaar, ongeacht de goede bedoelingen waarmee men begint.

Conclusie voor Nederlanders in Hongarije

De onrust op sociale media is begrijpelijk, maar ongegrond voor zover het gaat om verminderde veiligheid door open grenzen. Magyar is geen voorstander van open grenzen. Op dat punt wijkt zijn beleid nauwelijks af van dat van Orbán, en op het gebied van arbeidsmigratie uit Azië is hij zelfs expliciet strenger. De veiligheid die Nederlanders in Hongarije zo waarderen, voor zover die beïnvloed zou worden door immigratie van niet-Europeanen, staat dan ook niet op het spel door deze verkiezingsuitslag.

Wat er op korte termijn wél lijkt te veranderen, is de positie van Hongarije binnen Europa en de aanpak van machtsverstrengeling. Of die verandering standhoudt op de lange termijn, hangt af van hoe Magyar omgaat met een vrijwel onbeperkte machtspositie die historisch gezien niet altijd goed afloopt…

Emigreren naar Hongarije: nog steeds een uitstekende keuze

Wie overweegt naar Hongarije te emigreren, hoeft door deze verkiezingsuitslag niet te aarzelen. De fundamenten die Hongarije aantrekkelijk maken voor Nederlandse emigranten, namelijk de lage kosten van levensonderhoud, de betaalbare woningmarkt, het aangename klimaat en de uitzonderlijk lage criminaliteit, blijven ongewijzigd. Politieke wisselingen horen bij een democratie, en op de punten die emigranten het meest raken verandert er onder Magyar weinig tot niets.

Wil je goed voorbereid aan die stap beginnen, dan biedt het handboek Succesvol emigreren naar Hongarije alle praktische informatie die je nodig hebt: van het regelen van je verblijfsvergunning en het kopen van een woning tot belastingen, zorgverzekering en het opbouwen van een nieuw leven. Het boek is geschreven voor mensen die serieuze beslissingen nemen en daar concrete antwoorden bij verwachten.

Bronnen

Al-Jazeera, Peter Magyar wins Hungary election, unseating Viktor Orban after 16 years (12 april 2026) — aljazeera.com
Al-Jazeera, World reacts to Peter Magyar defeating Viktor Orban (12 april 2026) — aljazeera.com
Balkan Insight, Hungarian Election: Tisza Finally Lays Out its Vision for Change (17 februari 2026) — balkaninsight.com
Budapest Times, Magyar: Government ‘unfit’ to handle migration (13 september 2024) — budapesttimes.hu
Carpe Diem Tours, Is Budapest Safe? What the Statistics Say (2025) — carpediemtours.com
CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek), Criminaliteit: Integratie en Samenleven 2024 — longreads.cbs.nl
CNN, Hungary election 2026 results: Péter Magyar wins, Trump ally Viktor Orbán concedes landmark defeat (12 april 2026) — cnn.com
Daily News Hungary, Less taxes for the less fortunate, leaving Russian energy: Tisza Party reveals policy programme (7 februari 2026) — dailynewshungary.com
Daily News Hungary, Poll-leader Tisza Party vows swift euro adoption in Hungary (30 januari 2026) — dailynewshungary.com
Euronews, From insider to rival: How Magyar became Orbán’s most serious challenger (11 april 2026) — euronews.com
Global Crime Index (Organized Crime Index), Netherlands country profile — ocindex.net
Grokipedia, Crime in Hungary (januari 2026) — grokipedia.com
Hungary Today, Fewer Crimes, Safer Streets: Hungarian Police Deliver Excellent 2025 Results (maart 2026) — hungarytoday.hu
IntelliNews, Hungary’s Tisza Party unveils election manifesto with wide-ranging pledges (9 februari 2026) — intellinews.com
Mappr, Hungary’s 2026 Election: Orbán Falls, TISZA Wins Supermajority (13 april 2026) — mappr.co
NOS, Rivalen Orbán en Magyar stemmen in Boedapest: ‘Keuze tussen Oost en West’ (12 april 2026) — nos.nl
Numbeo, Crime in Amsterdam (2025) — numbeo.com
PBS NewsHour, Hungarian Prime Minister Viktor Orbán concedes defeat after ‘painful’ election result (12 april 2026) — pbs.org
PolitPro, TISZA: Latest Polls, Platform & Voter Analysis (2026) — politpro.eu
Reuters (via Investing.com), Hungary’s opposition Tisza promises wealth tax, euro adoption in election programme (7 februari 2026) — investing.com
Wikipedia, 2026 Hungarian parliamentary election — en.wikipedia.org
Wikipedia, Crime in Hungary — en.wikipedia.org

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Maakt het einde van het Orbán-tijdperk werkelijk verschil voor Nederlandse emigranten? appeared first on Grenzenloos.

Zweden spreekt tot de verbeelding. Voor veel Nederlanders staat het land voor rust, ruimte, natuur en een leven dat minder vol en minder gehaast voelt dan in Nederland. Het beeld is aantrekkelijk: een houten huis, bossen om de hoek, schone lucht, stilte en meer tijd voor elkaar. Zeker wie verlangt naar eenvoud en overzicht, kijkt al snel naar Zweden als een plek waar het leven lichter en logischer wordt.

Dat beeld is niet uit de lucht gegrepen. Zweden hééft veel van wat Nederlanders zoeken. Maar juist omdat het land zo’n sterke aantrekkingskracht heeft, vertrekken sommige emigranten met een iets te romantisch idee. Ze verdiepen zich in huizenprijzen, werkmogelijkheden en de praktische kant van een verhuizing, maar staan minder stil bij de vraag hoe het dagelijks leven daar werkelijk voelt. En precies daar zit vaak de grootste omschakeling.

Want emigreren naar Zweden is meer dan verhuizen naar een mooi decor. Het is ook leren leven met afstand, stilte, donkerte, andere sociale codes en een tempo dat niet alleen rustiger, maar soms ook stroever kan aanvoelen. Niet omdat Zweden tegenvalt, maar omdat elk land zijn eigen logica heeft. En wie die logica pas na aankomst ontdekt, merkt dat een droomland óók gewoon een echt land is.

Een aantrekkelijk land, maar vaak ook een projectiescherm

Zweden is voor Nederlandse emigranten vaak meer dan een bestemming. Het is ook een idee. Het staat symbool voor ontsnappen aan drukte, woningnood, files, volle agenda’s en een samenleving die voor sommigen te dichtbevolkt en te jachtig voelt. In dat opzicht is Zweden niet alleen een land waar mensen naartoe gaan, maar ook een antwoord op iets waar ze van weg willen.

Daar zit meteen een risico in. Hoe sterker het verlangen, hoe groter de kans dat een land de kleur krijgt van een projectie. Rust wordt dan vanzelf gelijkgesteld aan geluk. Ruimte aan vrijheid. Natuur aan kwaliteit van leven. Maar de werkelijkheid is altijd weerbarstiger. Rust kan ook eenzaamheid betekenen. Ruimte kan afstand worden. En natuur is prachtig, totdat je in november merkt dat mooi uitzicht niet automatisch zorgt voor verbondenheid of gemak.

Veel Nederlanders die naar Zweden emigreren, ontdekken dan ook dat hun keuze niet verkeerd was, maar wel complexer dan gedacht. Wat op vakantie verfrissend voelt, kan in het dagelijks leven iets anders betekenen. Een afgelegen huis is heerlijk zolang je nergens heen hoeft. Stilte is weldadig tot je merkt dat er weinig spontane ontmoetingen zijn. Juist daarom loont het om voorbij het idyllische plaatje te kijken.

Rustiger leven betekent niet automatisch makkelijker leven

Een van de grootste verrassingen voor Nederlanders is dat een rustiger leven niet per se eenvoudiger is. In Nederland zijn veel dingen vanzelfsprekend dichtbij en efficiënt georganiseerd. Winkels, scholen, sportclubs, openbaar vervoer, zorg en sociale contacten bevinden zich vaak op korte afstand van elkaar. Je kunt veel improviseren. Even ergens langsgaan, iets vergeten en later ophalen, spontaan afspreken: het kan allemaal relatief makkelijk.

In Zweden ligt dat vaak anders. Zeker buiten de grotere steden vraagt het dagelijks leven meer planning. Afstanden zijn groter, voorzieningen liggen verder uit elkaar en je moet vaker vooruitdenken. Dat betekent niet dat het leven er slechter is, maar wel dat de praktische kant meer aandacht vraagt. Wie rust wil, krijgt er vaak minder gemak voor terug.

Dat is een omschakeling die Nederlanders nogal eens onderschatten. In Nederland zit comfort vaak in bereikbaarheid en flexibiliteit. In Zweden zit comfort eerder in overzicht, ruimte en structuur. Dat zijn twee verschillende vormen van prettig leven. Wie naar Zweden verhuist, moet dus niet alleen wennen aan wat er bijkomt, maar ook aan wat er wegvalt.

Vriendelijk, maar niet meteen dichtbij

Ook op sociaal vlak voelt Zweden voor veel Nederlanders anders dan verwacht. Zweden worden vaak ervaren als vriendelijk, beleefd en behulpzaam, maar ook als gereserveerder. Contact verloopt minder direct, minder uitgesproken en vaak voorzichtiger dan in Nederland. Waar Nederlanders relatief snel informaliteit creëren, kan het in Zweden langer duren voordat contact echt persoonlijk wordt.

Dat verschil is subtiel, maar belangrijk. Veel emigranten merken dat ze zich in het begin welkom voelen, maar niet automatisch opgenomen. De buitenkant is vriendelijk, de binnenkant opent zich langzamer. Voor Nederlanders, die gewend zijn aan directheid en snelle sociale toenadering, kan dat verwarrend zijn. Je hebt misschien prima gesprekken, maar nog niet het gevoel dat je echt ergens binnen bent.

Vriendschappen opbouwen kost daardoor vaak meer tijd dan gedacht. Niet omdat mensen afstandelijk willen zijn, maar omdat sociale nabijheid in Zweden doorgaans geleidelijker ontstaat. Voor emigranten vraagt dat geduld. En misschien ook een andere interpretatie van contact. Waar een Nederlander een spontane uitnodiging ziet als teken van openheid, ligt in Zweden de nadruk vaker op betrouwbaarheid, rust en geleidelijke opbouw.

De winter is meer dan een mooi seizoen

Wie aan Zweden denkt, denkt al snel aan sneeuw, bevroren meren, kaarslicht en knusse huizen. En inderdaad: de winter kan prachtig zijn. Maar voor wie er woont, is het ook een seizoen dat meer impact heeft dan veel Nederlanders vooraf inschatten. Het gaat daarbij niet alleen om kou, maar vooral om duur, donkerte en ritme.

De donkere maanden kunnen zwaar zijn, zeker voor mensen die uit Nederland komen en gewend zijn aan meer licht, meer beweging en een minder uitgesproken seizoensverloop. De winter in Zweden is niet alleen iets wat je ziet, maar ook iets wat je voelt in je energie, stemming en dagindeling. Je moet leren omgaan met kortere dagen, meer binnenleven en een omgeving die lange tijd stiller en teruggetrokkener aanvoelt.

Voor sommigen brengt dat juist rust. Voor anderen wordt het een mentale uitdaging. Vooral in het eerste jaar kan dat verschil groot zijn. Op vakantie voelt winter vaak sfeervol en bijzonder. In het dagelijks leven vraagt het aanpassing. Niet iedereen heeft daar last van, maar bijna iedereen merkt dat de winter in Zweden geen decorstuk is, maar een factor van betekenis.

Werken in Zweden vraagt ook cultureel schakelen

Voor emigranten die in Zweden willen werken, zit de grootste aanpassing vaak niet alleen in taal of procedures, maar ook in werkcultuur. Veel Nederlanders ervaren de Zweedse werkvloer als minder direct en meer gericht op overleg en consensus. Besluiten kunnen daardoor bedachtzamer tot stand komen. Dat kan prettig zijn, maar soms ook trager voelen voor iemand die gewend is aan snelle duidelijkheid.

Nederlanders staan bekend om hun openheid en recht-voor-zijn-raap-communicatie. In Zweden ligt de nadruk vaker op afstemming, gelijkwaardigheid en het vermijden van onnodige scherpte. Dat maakt samenwerking niet minder effectief, maar wel anders. Een opmerking die in Nederland als efficiënt of eerlijk wordt gezien, kan in Zweden harder overkomen dan bedoeld.

Tegelijkertijd waarderen veel emigranten de aandacht voor balans, rust en wederzijds respect. De werkcultuur voelt voor sommigen gezonder en minder hiërarchisch. Maar ook hier geldt: wat prettig is, is niet automatisch vertrouwd. Integreren op de werkvloer vraagt dus meer dan een baan vinden. Het vraagt ook gevoel ontwikkelen voor hoe dingen gezegd, afgestemd en opgebouwd worden.

Met Engels kom je ver, maar niet overal binnen

Een veelgehoorde gedachte onder emigranten is dat je in Zweden met Engels prima uit de voeten kunt. Dat klopt ook, zeker in de beginfase. Veel Zweden spreken goed Engels en in praktische situaties kom je daarmee vaak een heel eind. Toch ontstaat er vroeg of laat een grens.

Wie echt wil meedoen, merkt dat Zweeds meer is dan een handig extraatje. De taal opent deuren naar werk, lokale contacten, informatie, nuance en verbondenheid. Zonder Zweeds kun je veel regelen, maar niet altijd echt landen. Je blijft sneller aan de buitenrand van het dagelijks leven staan.

Dat geldt extra voor Nederlanders die langere tijd in Zweden willen blijven of buiten internationale omgevingen leven. Taal is niet alleen communicatie, maar ook toegang. Tot humor, vertrouwen, gewoontes en het gevoel dat je niet alleen aanwezig bent, maar ook onderdeel wordt van de samenleving. Juist daarom onderschatten emigranten soms hoeveel verschil taal op de lange termijn maakt.

Wat Nederlanders vaak pas later echt voelen

De praktische kant van emigreren krijgt meestal veel aandacht. Terecht ook. Maar de emotionele laag dient zich vaak pas aan nadat de verhuizing achter de rug is. Dan blijkt dat het niet alleen gaat om een nieuw huis en een nieuw land, maar ook om afscheid van vanzelfsprekendheden.

Nederland ligt ineens niet meer om de hoek. Familie en vrienden zijn verder weg dan in het dagelijks bewustzijn past. Even terugrijden voor een verjaardag, een weekend of een spontaan bezoek is minder vanzelfsprekend. Dat vraagt iets van relaties, maar ook van jezelf. Je mist niet alleen mensen, maar soms ook het gemak waarmee contact in Nederland verweven is met het gewone leven.

Daarbij komt dat veel emigranten tijd nodig hebben om zich ergens echt thuis te voelen. Dat proces verloopt zelden lineair. De eerste maanden kunnen energiek en hoopvol zijn, gevolgd door een fase waarin de verschillen scherper voelbaar worden. Juist dan ontstaat het echte emigratieverhaal: niet in de stap zelf, maar in de periode erna, wanneer het gewone leven begint.

Voor wie Zweden wél heel goed past

Dat alles betekent niet dat Zweden een moeilijke of verkeerde keuze is. Integendeel. Voor veel Nederlanders blijkt het land juist uitstekend te passen, maar vaak om redenen die nét anders zijn dan vooraf gedacht. Niet alleen vanwege de mooie natuur of de rust, maar omdat het leven er goed aansluit bij mensen die houden van zelfstandigheid, structuur, ruimte en een minder uitbundig sociaal ritme.

Zweden past vaak goed bij mensen die zich prettig voelen in een samenleving waar niet alles luid of direct hoeft te zijn. Bij mensen die rust niet verwarren met leegte, maar erin kunnen wonen. Bij mensen die bereid zijn te investeren in taal, in geduld en in een langzamer proces van opbouw. Niet iedereen zoekt dat, maar voor wie het wél zoekt, kan Zweden een heel duurzame keuze zijn.

Juist daarom is het verstandig om het land niet groter te maken dan het is. Niet idealiseren, maar begrijpen. Niet alleen dromen van het plaatje, maar ook kijken naar het patroon van alledag. Want wie Zweden kiest met open ogen, heeft een veel grotere kans dat het niet alleen mooi lijkt, maar ook echt gaat passen.

Zweden is voor Nederlandse emigranten geen sprookje, en dat hoeft het ook niet te zijn. Het kan een prachtig land zijn om een nieuw leven op te bouwen, zolang je beseft dat rust ook aanpassing vraagt, schoonheid ook seizoenen kent en emigreren altijd meer is dan een adreswijziging. Wie bereid is om niet alleen van Zweden te houden, maar het ook werkelijk te leren kennen, ontdekt vaak iets waardevollers dan een droom: een leven dat op een stillere manier klopt.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Wonen in Zweden zonder sprookjesbril appeared first on Grenzenloos.

Een nieuw leven in Ierland – emigreren naar het Ierse platteland van Margareth Hol is een boek dat je niet alleen leest, maar bijna beleeft. Het is een persoonlijk emigratieverhaal dat begint met een droom en uitmondt in een nieuw bestaan op het Ierse platteland. De auteur beschrijft hoe zij en haar man Harry hun leven in Nederland achter zich laten en besluiten een nieuwe toekomst op te bouwen in een land dat voor veel Nederlanders nog altijd een beetje mysterieus aanvoelt .

Het boek is geschreven in een toegankelijke en persoonlijke stijl, gebaseerd op de e-mails die Margareth naar familie en vrienden stuurde na hun verhuizing. Die vorm geeft het verhaal een bijzondere directheid. Je leest niet alleen wat er gebeurt, maar je beleeft de eerste maanden van hun emigratie bijna van dag tot dag mee.

Voor iedereen die ooit heeft nagedacht over emigreren naar Ierland is dat precies wat dit boek zo interessant maakt.

Van droom naar beslissing

Het vertrek naar Ierland komt niet uit het niets. Na jaren in het onderwijs te hebben gewerkt verlangen Margareth en Harry naar een eenvoudiger bestaan, dichter bij natuur en ruimte. Het idee ontstaat langzaam, maar wordt steeds concreter wanneer ze ontdekken dat hun droom in Nederland financieel nauwelijks haalbaar is, terwijl het op het Ierse platteland wel mogelijk blijkt .

Zoals bij veel emigratieverhalen speelt ook hier de combinatie van verlangen en realisme een rol. De droom van rust, dieren en een huis dicht bij de zee wordt stap voor stap vertaald naar een plan. Tussen het moment van besluit en de daadwerkelijke verhuizing zitten uiteindelijk twee jaar voorbereiding.

Die periode van plannen, twijfels en praktische keuzes is voor veel lezers herkenbaar. Het laat zien dat emigreren zelden een plotselinge sprong is, maar eerder een proces dat langzaam vorm krijgt.

Het Ierland van het dagelijks leven

Een van de grote kwaliteiten van het boek is dat het Ierland niet beschrijft als een toeristische bestemming, maar als een plek waar je daadwerkelijk woont en leeft. Margareth neemt de lezer mee naar kleine havens waar vissers hun vangst aan wal brengen, naar ruige kustlijnen en naar dorpen waar iedereen elkaar kent .

Juist die kleine momenten maken het boek bijzonder. De eerste dagen in het nieuwe huis, het klussen, het zoeken naar een ritme en het ontdekken van de omgeving. Het zijn scènes waarin je als lezer bijna de zilte lucht van de Atlantische kust kunt voelen en de sfeer van het Ierse platteland kunt opsnuiven.

Dat gevoel wordt versterkt door ontmoetingen met dorpsgenoten en buren. In een gemeenschap waar mensen elkaar kennen en nieuwsgierig zijn naar nieuwkomers ontstaan al snel gesprekken, uitnodigingen en onverwachte vriendschappen.

Dorpen, pubs en Ierse verhalen

Naast het persoonlijke verhaal geeft het boek ook een inkijkje in de Ierse cultuur en geschiedenis. Margareth beschrijft hoe het land gevormd is door eeuwen van armoede en emigratie, en hoe die geschiedenis nog altijd zichtbaar is in de mentaliteit van de mensen .

Het leven speelt zich voor een groot deel af in kleine dorpen, waar de pub, de lokale winkel en de kerk nog altijd een centrale rol spelen. Dat zijn de plekken waar verhalen worden verteld, waar muziek klinkt en waar nieuwkomers langzaam onderdeel worden van de gemeenschap.

Die passages geven het boek een warme, bijna filmische sfeer. Het Ierland dat hier verschijnt is niet het Ierland van folders en reisgidsen, maar een land van verhalen, humor en sterke gemeenschapszin.

Emigreren met beide voeten op de grond

Toch blijft het boek realistisch. Emigreren betekent niet dat alles meteen eenvoudig is. Er moeten huizen worden opgeknapt, contacten worden gelegd en een nieuw leven moet stap voor stap worden opgebouwd.

Margareth beschrijft openhartig hoe het afscheid van Nederland voelt, hoe familie en vrienden gemist worden en hoe het soms even duurt voordat een nieuw land werkelijk als thuis begint te voelen .

Juist die eerlijkheid maakt het verhaal geloofwaardig. Het laat zien dat emigreren niet alleen bestaat uit mooie vergezichten, maar ook uit kleine aanpassingen en praktische beslissingen.

Voor iedereen die droomt van Ierland

Een nieuw leven in Ierland is geen handleiding voor emigratie en ook geen reisgids. Het is vooral een persoonlijk verhaal over het lef om een nieuw hoofdstuk te beginnen.

Voor lezers die overwegen om naar Ierland te verhuizen is het boek bijzonder waardevol, omdat het laat zien hoe het dagelijkse leven werkelijk kan voelen. Niet als toerist, maar als inwoner van een klein dorp waar de natuur dichtbij is en het tempo van het leven anders ligt dan in Nederland.

Het boek leest daardoor als een warm en levendig portret van het Ierse platteland. Terwijl je door de hoofdstukken gaat, ontstaat langzaam een beeld van een land waar wind, zee, muziek en dorpsleven samenkomen.

En misschien is dat wel de grootste kracht van dit boek: je krijgt als lezer het gevoel dat je niet alleen een verhaal leest, maar even rondloopt in Ierland zelf. De geur van turf, het geluid van de wind over de heuvels en de gesprekken in de pub lijken soms bijna tastbaar.

Voor iedereen die nieuwsgierig is naar het leven in Ierland – en misschien stiekem droomt van een eigen plek aan de Atlantische kust – is dit boek daarom een inspirerende en verrassend herkenbare kennismaking met het echte Ierland.

Een nieuw leven in Ierland is hier te bestellen als paperback en eBook.

The post De geur en sfeer van turf, zee en pubmuziek appeared first on Grenzenloos.

Wie daar nieuwsgierig naar is, kan eigenlijk niet om de boeken van Henk Brugman heen. Zijn drie bundels Een leven in Noorwegen, Noorwegen voor gevorderden en het onlangs verschenen Doorgewinterd in Noorwegen vormen samen een bijzonder inkijkje in het dagelijkse leven in Scandinavië.

Van emigratie naar thuis

Henk Brugman woont inmiddels al meer dan vijfentwintig jaar met zijn vrouw Esther in Noorwegen. In die jaren heeft hij het land leren kennen van binnenuit. Niet alleen als bewonderaar van het landschap, maar vooral als inwoner die meedraait in de samenleving, werkt, onderneemt en actief betrokken is bij zijn omgeving.

In zijn boeken beschrijft hij die ervaringen in korte, toegankelijke columns. Soms zijn ze luchtig en humoristisch, soms beschrijft hij kleine cultuurverschillen die elke emigrant herkent, en soms staan er momenten in die het hele land raken. Samen vormen die verhalen een eerlijk en herkenbaar beeld van het leven in Noorwegen.

Drie boeken, één doorlopend verhaal

De bundels zijn los van elkaar te lezen, maar samen vertellen ze eigenlijk één doorlopend verhaal.

In Een leven in Noorwegen beschrijft Brugman hoe het is om als Nederlander een nieuw bestaan op te bouwen in een land dat tegelijk dichtbij en ver weg voelt.

In Noorwegen voor gevorderden kijkt hij verder dan de eerste jaren en laat hij zien hoe het leven verandert wanneer Noorwegen langzaam meer als thuis gaat voelen.

Het nieuwste boek, Doorgewinterd in Noorwegen, laat zien hoe dat proces uiteindelijk uitkomt bij een diepere verbondenheid met het land en zijn mensen. De verhalen zijn persoonlijker, beschouwender en soms ook verrassend herkenbaar voor iedereen die zelf weleens met emigratiegedachten speelt.

Interessant voor iedereen die over Noorwegen nadenkt

Voor wie serieus overweegt om naar Noorwegen te emigreren, zijn deze boeken bijzonder waardevol. Ze geven geen droge handleiding en ook geen stappenplan. Wat ze wel doen, is iets dat minstens zo belangrijk is: laten zien hoe het dagelijkse leven werkelijk voelt.

Je leest over kleine dorpen en grote afstanden, over Noorse gewoontes, over politiek en vrijwilligerswerk, over winters, eten, humor en de manier waarop Noren met elkaar omgaan. Juist die alledaagse details maken dat je als lezer langzaam een realistischer beeld krijgt van het land.

Veel toekomstige emigranten ontdekken via dit soort verhalen dat Noorwegen niet alleen een prachtig landschap is, maar ook een samenleving met een eigen ritme en cultuur.

Nu opnieuw verkrijgbaar

Alle drie de boeken van Henk Brugman zijn nu (opnieuw) verkrijgbaar via Uitgeverij Grenzenloos.

De papieren edities kosten 15 euro per stuk en zijn ook verkrijgbaar als eBook voor 7,50 euro.

Voor wie droomt van een leven in Scandinavië, of gewoon nieuwsgierig is naar het dagelijkse leven in Noorwegen, vormen deze drie bundels samen een inspirerende en verrassend herkenbare leeservaring.

En soms begint een emigratie niet met een groot plan, maar gewoon met een boek dat je een kijkje geeft in een leven ergens anders. Noorwegen komt na het lezen van deze verhalen in ieder geval een stuk dichterbij.

The post Drie boeken die je meenemen in het echte leven in Noorwegen appeared first on Grenzenloos.

Voor je kind is de nieuwe school bij een emigratie de grootste en spannendste uitdaging van allemaal. Zorg daarom dat je een school kiest die zo goed mogelijk bij je kind past en probeer ruim van tevoren je kind al te laten kennismaken.

Kennis laten maken met de nieuwe schoolomgeving kan door het bekijken van foto’s van de school, of tijdens een vakantie vooraf een keer langs te gaan. Mocht het mogelijk zijn om via de toekomstige leerkracht op school of een klassenmoeder je kind in contact te laten komen met een van zijn/haar nieuwe klasgenootjes (bijvoorbeeld via e-mail of WhatsApp), dan is dat helemaal een plus.

Hoe dan ook, de eerste dag op de nieuwe school zal voor zowel je kind als voor jou enorm spannend zijn. Geef je kind ruim de tijd om te wennen en heb er begrip voor dat hij/zij de eerste weken vermoeider, drukker of juist stiller is dan je gewend was en dat de schoolprestaties de eerste maanden wellicht minder goed zijn dan voorheen.

Onthoud dat kinderen heel flexibel zijn

Net als jij heeft je kind tijd nodig om goed te kunnen landen in de nieuwe omgeving, de nieuwe school en alle nieuwe personen om hem/haar heen. Probeer niets te forceren, maar blijf begripvol en onthoud dat kinderen flexibel zijn en dat met tijd en geduld het elke dag een stapje beter ingeburgerd raakt. Omdat ieder kind uniek is kun je nog zoveel adviezen inwinnen en boeken of artikelen over het onderwerp lezen, maar uiteindelijk kan jij je kind het beste doorgronden. Ga dus op je ouderinstinct af en laat je zeker niet gek maken door alle goedbedoelde adviezen die je meekrijgt.

Zoals je misschien weet keert ruim 60% van alle emigranten vroeger of later weer terug naar Nederland. Dat is vaak niet van tevoren gepland, maar gebeurt dus in veel gevallen wel en om uiteenlopende redenen. Op een Nederlandse basisschool krijgt een kind ongeveer acht uur taalles, dus is het begrijpelijk dat wanneer een kind na een aantal jaren terugkomt naar Nederland het een achterstand heeft op dit gebied. In extreme gevallen wordt het dan bij terugkomst in Nederland een groep of klas teruggezet om de achterstand in te halen.

Een kind dat zijn moedertaal goed beheerst leert sneller een tweede taal

Zorg dat je kind de Nederlands taal op hoog niveau bijhoudt. Zelfs al weet je vooraf zeker dat je in het buitenland blijft, dan nog is het goed voor je kind om het Nederlands bij te houden. Bijvoorbeeld om goed contact te houden met familieleden hier of wanneer het op latere leeftijd in Nederland wil gaan studeren. Daarnaast is het zo dat kinderen die hun moedertaal goed beheersen ook sneller een tweede of derde taal kunnen aanleren.

Informeer eens bij De Wereldschool of het NOB hoe ze jouw kind kunnen ondersteunen om het Nederlands op hoog niveau bij te kunnen houden via afstandsonderwijs.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Naar een nieuwe school… appeared first on Grenzenloos.

Er zijn landen die je bezoekt en landen die je langzaam in je hoofd meeneemt naar huis. Spanje hoort voor veel Nederlanders bij die tweede categorie. Je kent het gevoel wel. Het licht is zachter, de dagen lijken langer, het leven speelt zich meer buiten af. En zodra je er vaker komt, sluipt er een gedachte in je systeem die steeds lastiger weg te duwen is. Wat nou als ik hier gewoon ga wonen?

Toch gebeurt er ondertussen iets dat je niet kunt negeren. Spanje is bezig om grenzen te trekken. Niet tegen toerisme als idee, maar tegen de manier waarop toerisme steeds vaker op een stille, bijna onzichtbare manier de woningmarkt binnendringt. Het gaat over huizen die geen huizen meer zijn, maar beleggingen, verdienmodellen of seizoensobjecten. En dat heeft gevolgen. Niet alleen voor vakantieverhuurders, maar ook voor hoe lokale inwoners kijken naar mensen die zich “bewoner” voelen, maar slechts een deel van het jaar aanwezig zijn.

Ibiza als spiegel van een groter probleem

Ibiza laat die ontwikkeling in één oogopslag zien. Het aanbod van vakantieverhuur is er in 2025 bijna gehalveerd ten opzichte van 2024, en volgens toerismelobby Exceltur ligt het aanbod zelfs rond de 80 procent lager dan in 2017 (Reuters, 13 januari 2026). Dat zijn cijfers die niet meer klinken als een kleine correctie, maar als een koerswijziging.

Wat erachter zit, is geen spontane verandering in de markt, maar een bewuste keuze om steviger in te grijpen. Illegale advertenties worden verwijderd, controles worden aangescherpt, en boetes worden niet langer gezien als symbolische waarschuwingen (o.a. berichtgeving over handhaving en boetes in 2025). Het eiland lijkt daarmee een soort proeftuin: hier wordt zichtbaar wat er gebeurt als politiek, toezicht en maatschappelijke irritatie samenkomen.

Want de kern van het verhaal is niet dat Spanjaarden opeens “tegen toeristen” zijn. De kern is dat steeds meer inwoners zich afvragen waarom wonen, iets wat ooit vanzelfsprekend was, nu voelt als een privilege dat je moet bevechten.

Waarom dit niet alleen over Airbnb gaat

Het is verleidelijk om dit te versimpelen tot een strijd tegen platforms. Alsof de oplossing vooral technisch is: haal de advertenties offline, zet een register op, en klaar. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Het draait uiteindelijk om schaarste. Om het feit dat woningruimte een beperkte bron is, en dat die bron jarenlang door verschillende partijen als rekbaar is behandeld. De ene keer door investeerders, de andere keer door eigenaren die meer rendement zien in kort verblijf dan in vaste huur. En soms door niets anders dan het simpele mechanisme van vraag en aanbod, dat in populaire gebieden genadeloos uitpakt.

Spanje probeert daarom niet alleen te handhaven, maar ook het systeem opnieuw in te richten. Landelijk geldt er een verplicht registratieregime voor kortdurende verhuur, waarbij woningen een registratienummer moeten hebben dat zichtbaar is in advertenties. Dit loopt via een digitale “één-loket”-omgeving die controle en gegevensdeling tussen overheid en platforms makkelijker maakt (Reuters, 13 januari 2026). De symboliek daarvan is belangrijker dan het papierwerk. Het is een manier om te zeggen: deze markt is niet langer vrijblijvend.

En de aandacht verschuift inmiddels naar andere vormen van verhuur die de woningmarkt eveneens kunnen verstoren. In januari 2026 werd bijvoorbeeld gemeld dat Spanje extra maatregelen voorbereidt om constructies aan te pakken die de woningmarkt verder klem zetten, waaronder misbruik van tijdelijke huurvormen (Reuters, 12 januari 2026). Dat geeft aan dat dit debat verder gaat dan vakantieverhuur. Het gaat over het herstellen van een balans die als te lang zoek is geweest.

De ongemakkelijke categorie: de ‘semigrant‘

En dan komt het deel dat voor Nederlandse emigranten extra gevoelig kan zijn. Want er is nog een categorie die vaak net buiten schot blijft in deze discussie, maar langzaam wel zichtbaarder wordt. Dat is de ‘semigrant’. De mens met een tweede huis. Met een leven dat zich over twee landen uitstrekt. Een paar maanden in Nederland, een paar maanden in Spanje. Niet toerist, maar ook niet volledig lokaal. Ergens ertussenin.

Dat is zelden kwaadaardig bedoeld. Integendeel. Het is vaak het resultaat van een verstandig opgebouwd bestaan. Je houdt werk, inkomen en zekerheid in Nederland, terwijl je in Spanje ruimte, licht en rust vindt. En juist omdat het zo logisch voelt, valt één effect vaak minder op: jouw aanwezigheid is niet neutraal. Want elke woning die je inneemt, is ook een woning die een ander niet kan huren of kopen. Zelfs als jij er niemand direct “uit duwt”, kan de optelsom van duizenden vergelijkbare keuzes een dorp of wijk structureel veranderen.

Dat is precies waarom je in sommige gebieden een nieuwe, stille vorm van irritatie ziet ontstaan. Niet over buitenlanders als groep, maar over het gevoel dat er mensen zijn die wel meedoen aan het mooie deel van het land, terwijl ze minder zichtbaar zijn in het gewone deel.

“Je woont hier niet echt” is geen belediging, maar een diagnose

Je hoort het soms letterlijk. Vaker voel je het tussen de regels door. De zin: je woont hier niet echt. Dat klinkt hard. Maar als je hem goed leest, is het geen belediging. Het is een diagnose van een soort scheefgroei.

Voor jou kan het leven in Spanje voelen als betrokkenheid. Je kent de weg, je hebt een vaste kapper, je groet de buurman, je koopt op de markt. Maar voor de buurt kan jouw aanwezigheid alsnog aanvoelen als tijdelijk. Omdat de luiken maanden dicht zijn. Omdat de straat in de winter stil wordt. Omdat voorzieningen verdwijnen als er te weinig jaarrond bewoners zijn. Omdat jonge gezinnen wegtrekken wanneer prijzen stijgen. Het gaat niet om één persoon. Het gaat om het patroon dat ontstaat als een plek steeds meer een seizoensruimte wordt.

Daarom is dit onderwerp ook moreel, en niet alleen juridisch. Want wetten zijn de bovenlaag. De diepere laag is de vraag: van wie is een stad, een wijk, een kuststrook, een eiland? En nog scherper: wie mag er leven, en wie mag er alleen consumeren?

Wat dit betekent voor jou als emigrant

Dit betekent niet dat je niet welkom bent. Spanje is geen vijandig land dat plotseling de deur dichtgooit voor mensen van buitenaf. Maar het betekent wel dat het tijd is voor een eerlijker zelfbeeld. De periode waarin emigreren vooral ging over jouw vrijheid, jouw droom en jouw nieuwe begin, schuift langzaam op naar een tijd waarin ook de ontvangende samenleving terugpraat.

De vraag wordt daarom subtieler, maar ook serieuzer. Niet: kan ik hier wonen? Natuurlijk kan dat. De vraag is: hoe woon ik hier? Op een manier die bijdraagt, of op een manier die vooral ruimte inneemt?

En daar zit een ongemakkelijke waarheid onder. Je kunt je hele leven “een buitenlander” blijven, zelfs als je de taal aardig spreekt en de cultuur bewondert. Niet omdat mensen je niet mogen, maar omdat je nooit echt onderdeel wordt van het weefsel van een plek. Je blijft een eiland in een land. Het hoeft niet zo te gaan, maar het gebeurt vaker dan je denkt.

Bewust emigreren is misschien de nieuwe norm

Misschien is dit de fase waarin emigreren volwassen wordt. Minder romantisch, maar eerlijker. Minder “Spanje als ontsnapping”, meer “Spanje als samenleving”. Want als je erheen verhuist, verhuis je niet naar het weer. Je verhuist naar mensen. Naar een geschiedenis, naar regels, naar gewoonten, naar lokale gevoeligheden. En naar een woonmarkt die al jaren onder druk staat.

In dat licht is de les van Ibiza niet dat je moet twijfelen aan jouw plan. De les is dat je je plan moet verdiepen. Dat je je niet alleen moet afvragen of jij gelukkig wordt in Spanje, maar ook wat jouw aanwezigheid betekent voor de plek waar je terechtkomt. Zeker als je er niet het hele jaar bent. Zeker als je een tweede huis koopt in een gebied waar jongeren wegtrekken omdat ze het niet meer kunnen betalen.

Dat klinkt zwaar. Maar het is ook bevrijdend. Want wie dit beseft, kan andere keuzes maken. Bewuster wonen. Eerlijker omgaan met de omgeving. Minder vanzelfsprekend nemen wat aantrekkelijk is, en meer oog hebben voor wat kwetsbaar is.

Tot slot

Spanje blijft voor veel Nederlanders een prachtig land om naartoe te verhuizen. Dat verandert niet. Maar de tijd verandert wel. En je merkt dat lokale inwoners steeds vaker grenzen stellen aan een economie die hun woonruimte wegdrukt. Die grens gaat vandaag over vakantieverhuur. Morgen over tijdelijke verhuurconstructies. En steeds vaker ook over de vraag hoeveel “tweede levens” een regio kan dragen zonder zijn eigen bewoners kwijt te raken.

Als je straks in Spanje woont, of je bent onderweg daarnaartoe, dan hoop ik dat je niet alleen denkt aan jouw uitzicht en jouw vrijheid, maar ook aan jouw rol. Niet als gast. Niet als klant. Maar als buur.

Want uiteindelijk is dat misschien de meest duurzame vorm van emigreren: niet verhuizen naar een droom, maar landen in een werkelijkheid, met respect voor iedereen die daar al woont.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Ben je als emigrant nog welkom in Spanje? appeared first on Grenzenloos.