Stand van zaken: juni 2026. Belastingverdragen worden regelmatig vernieuwd, dus controleer vóór je vertrek altijd de actuele situatie voor jouw land en jouw persoonlijke situatie.

Als je emigreert, houdt je Nederlandse inkomen meestal niet ineens op. Je AOW komt nog steeds uit Nederland en ook je pensioen wordt vaak gewoon uitgekeerd door een Nederlands pensioenfonds of een Nederlandse verzekeraar. De vraag is dan: wie mag daar belasting over heffen? Nederland, omdat het geld uit Nederland komt, of je nieuwe woonland, omdat je daar inmiddels woont?

Dat is een vraag die ik vaak tegenkom bij mensen die plannen maken om naar het buitenland te vertrekken. En eerlijk is eerlijk: het antwoord is minder eenvoudig dan veel mensen hopen. Het verschilt per land en het hangt ook nog eens af van het soort inkomen dat je ontvangt. Een AOW-uitkering wordt in belastingverdragen niet altijd hetzelfde behandeld als een aanvullend pensioen. En een pensioen dat je hebt opgebouwd bij de overheid valt vaak weer onder een aparte regel.

Wie met pensioen naar het buitenland vertrekt, moet dus niet alleen kijken naar het land waar de zon schijnt, de huizen betaalbaar zijn of het leven prettiger voelt. Je moet ook weten wat er fiscaal met je inkomen gebeurt, want dat kan per jaar duizenden euro’s schelen.

Eerst even de basis

Voor de belasting is pensioen niet zomaar pensioen. Je hebt allereerst de AOW, het staatspensioen dat je opbouwt doordat je in Nederland hebt gewoond of gewerkt. Juridisch wordt de AOW in belastingverdragen vaak gezien als een socialezekerheidsuitkering en dat maakt uit voor de vraag welk land mag heffen.

Daarnaast is er het aanvullende pensioen dat je via een gewone baan hebt opgebouwd bij een pensioenfonds of verzekeraar. Fiscalisten noemen dit meestal particulier pensioen. Ook lijfrentes vallen vaak in deze categorie, al moet je daarbij altijd goed kijken naar de precieze voorwaarden en naar het belastingverdrag met je nieuwe woonland.

Dan is er nog het overheidspensioen. Dat is pensioen dat je hebt opgebouwd als ambtenaar of in een andere overheidsfunctie. In Nederland loopt dat vaak via het ABP, al geef ik daar meteen een waarschuwing bij. Niet ieder ABP-pensioen is automatisch een overheidspensioen. Het ABP voert ook pensioenen uit voor mensen die hebben gewerkt bij geprivatiseerde of privaatrechtelijke organisaties. Eén ABP-pensioen kan daardoor fiscaal worden gesplitst. Het deel dat echt uit een overheidsfunctie komt, blijft meestal in Nederland belast. Het deel dat voortkomt uit een gewone privaatrechtelijke baan kan onder de regels voor particulier pensioen vallen.

Nederland heeft met de meeste populaire emigratielanden een belastingverdrag gesloten. In zo’n verdrag staat welk land belasting mag heffen over welk soort inkomen. Uiteindelijk is het niet de bedoeling dat je dubbel belasting betaalt over hetzelfde inkomen, maar de vraag waar je betaalt, kan wel veel uitmaken.

De grote lijn: Nederland wil steeds vaker zelf heffen

Bij oudere belastingverdragen is de hoofdregel vaak dat het woonland belasting heft over AOW en aanvullend pensioen. Dat zie je bijvoorbeeld nog bij landen als Spanje, Frankrijk, Griekenland en Italië. Wie daar fiscaal inwoner wordt, betaalt in veel gevallen dus belasting in het nieuwe woonland en niet meer in Nederland, tenminste als het gaat om AOW en gewoon aanvullend pensioen.

Bij nieuwe of vernieuwde verdragen zie je juist een andere beweging. Nederland probeert steeds vaker het heffingsrecht naar zich toe te trekken. De gedachte daarachter is dat de pensioenopbouw in Nederland jarenlang fiscaal is gefaciliteerd. Je betaalde tijdens je werkzame leven meestal geen belasting over het geld dat in je pensioen werd gestopt. Nederland vindt het daarom niet onlogisch dat het later ook belasting mag heffen over de uitkering.

In verdragen met onder meer Duitsland, Noorwegen en België zie je die ontwikkeling al terug, soms met een drempelbedrag. Ook met landen als Spanje en Zweden wordt of werd gesproken over nieuwe verdragen. Ik zou daarom nooit adviseren om een emigratieplan volledig te bouwen op een gunstige fiscale regeling. Een belastingvoordeel kan mooi meegenomen zijn, maar het is zelden iets waarop je de rest van je leven blind kunt vertrouwen.

België

België lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, maar is dat in de praktijk juist niet. De hoofdregel is dat België als woonland belasting heft over je AOW en je aanvullende pensioen. Toch is er een belangrijke uitzondering. Komt het totaal van je Nederlandse pensioenen en lijfrentes boven € 25.000 per jaar uit en belast België die inkomsten niet tegen het normale progressieve tarief, dan mag Nederland alsnog heffen.

Over die drempel en de toepassing daarvan is jarenlang geprocedeerd. In 2023 hebben Nederland en België een nieuw belastingverdrag ondertekend, waarin deze systematiek grotendeels wordt voortgezet. België is daardoor fiscaal gezien een van de ingewikkeldere emigratielanden. Juist omdat het zo dichtbij voelt, wordt dat nog weleens onderschat. Wie met Nederlands pensioen naar België verhuist, doet er verstandig aan persoonlijk advies in te winnen voordat de verhuiswagen voor de deur staat.

Bulgarije

Het belastingverdrag geeft Nederland een ruim heffingsrecht over uit Nederland afkomstige pensioenen. Je AOW, je Nederlandse bedrijfspensioen en ook een eventueel ABP-overheidspensioen mogen in Nederland worden belast. Er geldt geen drempelbedrag. Anders dan in sommige andere verdragen wordt voor pensioenen dus niet praktisch onderscheiden tussen particulier pensioen en overheidspensioen. De achtergrond is dat Bulgarije pensioenen zelf niet of nauwelijks belast. Zonder deze verdragsregel zou Nederlands pensioeninkomen bij emigratie naar Bulgarije gemakkelijk buiten de belastingheffing kunnen blijven.

Wie dus naar Bulgarije kijkt vanwege het lage belastingtarief, vaak genoemd als een vlaktaks van 10%, moet dus weten dat dit tarief niet geldt voor Nederlands pensioen waarover Nederland op grond van het verdrag mag heffen.

Duitsland

Duitsland werkt met een duidelijke drempel. Blijft het totaal van je Nederlandse AOW, pensioenen en lijfrentes onder € 15.000 per jaar, dan heft Duitsland belasting. Kom je boven dat bedrag uit, dan mag Nederland belasting heffen over het geheel.

In de praktijk zit je met AOW en een gemiddeld aanvullend pensioen al vrij snel boven die grens. Voor veel Nederlandse gepensioneerden in Duitsland betekent dit dus dat Nederland gewoon belasting blijft heffen. Duitsland kan nog steeds belangrijk zijn voor andere fiscale zaken, maar voor de belasting over je Nederlandse pensioeninkomen is de Nederlandse positie in veel gevallen leidend.

Frankrijk

Frankrijk valt nog onder een ouder verdrag. Dat is voor veel gepensioneerde emigranten gunstig, want de hoofdregel is dat Frankrijk belasting heft over zowel je AOW als je aanvullende pensioen. Nederland houdt dan, na een vrijstellingsverklaring, geen loonheffing meer in.

Dat betekent niet automatisch dat Frankrijk altijd goedkoop is. Je moet kijken naar het Franse belastingstelsel, je gezinssituatie, eventuele andere inkomsten en de manier waarop Frankrijk met aftrekposten en schijven werkt. Toch is de basisregel helder: bij AOW en particulier pensioen ligt het heffingsrecht in beginsel bij Frankrijk. Houd er wel rekening mee dat ook met Frankrijk op enig moment een nieuw verdrag kan worden besproken. Wat vandaag gunstig is, hoeft dus niet voor altijd ongewijzigd te blijven.

Griekenland

Ook in Griekenland geldt dat het woonland belasting heft over je AOW en je aanvullende pensioen. Dat maakt Griekenland voor sommige gepensioneerden interessant, zeker omdat het land een speciale regeling kent voor nieuwe buitenlandse gepensioneerden. Onder voorwaarden kun je vijftien jaar lang een vlaktaks van 7% betalen over buitenlands pensioeninkomen.

Dat klinkt aantrekkelijk, en voor sommige mensen is het dat ook. Maar er zit een duidelijke beperking aan. Heb je vooral een overheidspensioen, bijvoorbeeld een ABP-pensioen dat is opgebouwd in een echte overheidsfunctie, dan heb je weinig aan die Griekse regeling. Dat pensioen blijft namelijk in Nederland belast. De 7%-regeling is dus vooral interessant voor mensen met AOW en aanvullend particulier pensioen, niet voor iedereen die ooit een ABP-brief op de mat heeft gekregen.

Hongarije

Hongarije heeft onder het huidige, oudere belastingverdrag een gemengde regeling. De AOW wordt in Nederland belast, maar het aanvullende pensioen uit een gewone baan wordt in Hongarije belast. Dat is bijzonder, omdat Hongarije pensioenen feitelijk niet belast. Een aanvullend particulier pensioen kan daardoor in de praktijk bruto worden ontvangen.

Dat klinkt natuurlijk erg aantrekkelijk, en ik begrijp goed dat mensen daar even rechtop van gaan zitten. Maar juist daarom moet je hier niet te lichtzinnig mee omgaan. Nederland kijkt kritisch naar verdragen waarbij pensioeninkomen in het buitenland nauwelijks of niet wordt belast. Het ligt dus voor de hand dat dit verdrag op enig moment wordt herzien. Wie naar Hongarije wil emigreren omdat het land prettig, rustig, betaalbaar of vertrouwd voelt, kan dit fiscale voordeel mooi meenemen. Maar wie alleen vanwege dit belastingvoordeel vertrekt, bouwt zijn plan op een wankele plank.

Italië

In Italië geldt bij AOW en aanvullend pensioen in beginsel woonlandheffing. Italië mag dus belasting heffen over je Nederlandse AOW en je particuliere pensioen. Voor veel mensen is dat overzichtelijk, al moet je natuurlijk wel kijken naar de Italiaanse tarieven en naar je persoonlijke situatie.

Italië kent daarnaast een aantrekkelijke regeling voor mensen die zich vestigen in bepaalde kleinere gemeenten in Zuid-Italië. Onder voorwaarden kun je daar een vlaktaks van 7% betalen over buitenlands inkomen. Die regeling lijkt op de Griekse regeling en kan voor gepensioneerden met een behoorlijk particulier pensioen interessant zijn. Ook hier geldt weer dat een overheidspensioen meestal buiten de boot valt, omdat Nederland daarover het heffingsrecht houdt.

Noorwegen

Noorwegen is eigenlijk het tegenovergestelde van Frankrijk. Sinds de verdragswijziging die in 2014 is ingegaan, mag Nederland belasting heffen over je AOW, je pensioenen en je lijfrentes. Je woont dus wel in Noorwegen, maar betaalt over je Nederlandse pensioeninkomen in veel gevallen gewoon Nederlandse belasting.

Voor mensen die al vóór de wijziging in Noorwegen woonden, gold overgangsrecht. Voor nieuwe emigranten is vooral belangrijk dat Noorwegen fiscaal niet het land is waar je met Nederlands pensioen ineens onder de Nederlandse heffing uitkomt. Dat hoeft emigratie naar Noorwegen niet minder aantrekkelijk te maken, maar het is wel iets wat je vooraf moet meenemen in je berekening.

Oostenrijk

Het belastingverdrag (uit 1970) tussen Oostenrijk en Nederland splitst je inkomen netjes. Je AOW en een eventueel ABP-overheidspensioen blijven in Nederland belast. Je gewone bedrijfspensioen uit een Nederlands particulier pensioenfonds wordt daarentegen in Oostenrijk belast.

Oostenrijk past op de AOW een progressievoorbehoud toe: het heft er zelf niet over, maar telt de AOW mee om het belastingtarief te bepalen over het inkomen dat Oostenrijk wél belast, je bedrijfspensioen en eventueel Oostenrijks inkomen. Anders dan bij Duitsland geldt er geen drempelbedrag.

Portugal

Portugal heeft jarenlang veel aandacht gekregen door het bekende NHR-regime, waarbij buitenlandse pensioenen voor nieuwkomers zeer gunstig konden worden behandeld. Dat regime is voor nieuwe gevallen sinds 2024 afgeschaft. Toch blijft Portugal fiscaal interessant om goed naar te kijken, juist omdat de regels niet in één zin zijn samen te vatten.

De hoofdregel is dat Portugal als woonland belasting heft over AOW en aanvullend pensioen. Nederland mag alleen heffen als aan drie voorwaarden tegelijk is voldaan. Kort gezegd moet de pensioenopbouw in Nederland fiscaal zijn gefaciliteerd, moet Portugal de uitkering niet tegen het normale tarief belasten en moet het totaal meer dan € 10.000 per jaar bedragen. Die uitzondering was vooral van belang in de periode waarin Portugal buitenlandse pensioenen vrijwel niet belastte.

Voor de AOW ligt het nog iets anders. De Hoge Raad heeft in 2020 beslist dat de AOW niet aan de eerste voorwaarde voldoet. Daardoor wordt de AOW van een inwoner van Portugal in elk geval in Portugal belast. Voor aanvullend pensioen moet je preciezer kijken naar de regels, maar het makkelijke verhaal dat Portugal altijd fiscaal paradijs is voor gepensioneerden, is inmiddels achterhaald.

Spanje

Spanje is voor Nederlandse emigranten een van de bekendste bestemmingen en het huidige belastingverdrag is nog altijd vrij eenvoudig. Het verdrag stamt uit 1971 en de hoofdregel is dat Spanje belasting heft over AOW en aanvullend pensioen. Nederland houdt, na vrijstelling, geen loonheffing meer in over deze inkomsten.

Maar juist bij Spanje is voorzichtigheid verstandig. Nederland en Spanje onderhandelen al geruime tijd over een nieuw verdrag en de Nederlandse inzet is een bronstaatheffing die lijkt op de regeling met Duitsland. Dat zou betekenen dat Nederland in veel meer gevallen zelf belasting mag heffen over Nederlandse pensioenen. Voor de vele Nederlandse gepensioneerden in Spanje kan dat de komende jaren een flinke verandering betekenen. Als Spanje je bestemming is, zou ik dit dossier dus actief blijven volgen en niet alleen afgaan op verhalen van mensen die jaren geleden zijn vertrokken.

Zweden

Onder het huidige verdrag worden AOW en aanvullend pensioen in de regel in Zweden belast. Dat betekent niet dat Zweden automatisch een fiscaal voordelige bestemming is, want de Zweedse tarieven zijn stevig. Wie naar Zweden emigreert, doet dat meestal niet om belasting te besparen, maar vanwege ruimte, natuur, rust, onderwijs, samenleving of levenskwaliteit.

Ook met Zweden zijn onderhandelingen over een nieuw belastingverdrag gestart. Daarbij ligt een bronstaatheffing op pensioenen op tafel. Dat past in de bredere beweging waarin Nederland vaker zelf belasting wil heffen over pensioenen die in Nederland zijn opgebouwd. Voor toekomstige emigranten naar Zweden is het dus verstandig om niet alleen naar de huidige regels te kijken, maar ook naar het risico dat de regels veranderen.

Buiten Europa:

Verenigd Koninkrijk — Het verdrag (uit 2008) lijkt op het Belgische model. De hoofdregel is woonlandheffing: het VK belast je AOW en je aanvullend pensioen. Maar Nederland mag toch heffen als aan drie voorwaarden tegelijk is voldaan, kort gezegd: de opbouw was in Nederland fiscaal gefaciliteerd, het VK belast de uitkering niet tegen het normale tarief, en het totaal aan Nederlandse pensioenen en lijfrentes is meer dan € 25.000 per jaar. In dit verdrag is het onderscheid tussen particulier pensioen en overheidspensioen overigens vervallen. Het ABP-overheidspensioen blijft in Nederland belast.

Verenigde Staten — Het verdrag splitst je inkomen net als bij Oostenrijk, met één belangrijk verschil. Je AOW blijft in Nederland belast (sociale zekerheid wordt aan de bronstaat toegewezen), net als een eventueel ABP-overheidspensioen. Je gewone bedrijfspensioen uit een Nederlands particulier pensioenfonds wordt daarentegen in de VS belast. Let op: de VS belasten hun eigen staatsburgers over hun wereldinkomen, dus voor wie de Amerikaanse nationaliteit aanneemt of al heeft, wordt het beeld een stuk complexer.

Canada — Het verdrag kent een gedeeld heffingsrecht. Je AOW en je aanvullend pensioen mogen in Canada (het woonland) worden belast, maar Nederland mag óók heffen — bij periodieke uitkeringen tot maximaal 15% van het brutobedrag. Canada verrekent die Nederlandse heffing dan, zodat je niet dubbel betaalt. Het ABP-overheidspensioen blijft volledig in Nederland belast.

Australië — Een zuivere woonlandheffing. Zowel je AOW als je aanvullend pensioen worden in Australië belast; het verdrag rekent ook de AOW (sociale zekerheid) tot het woonland. Er geldt geen drempelbedrag. Alleen het ABP-overheidspensioen blijft in Nederland belast.

Nieuw-Zeeland — Vergelijkbaar met Australië: je aanvullend pensioen en in beginsel ook je AOW worden in Nieuw-Zeeland belast, zonder drempelbedrag. Alleen het ABP-overheidspensioen blijft in Nederland belast.

Bij Nieuw-Zeeland is het pensioenartikel geschreven rond pensioen “ter zake van een vroegere dienstbetrekking”; de AOW valt daar strikt genomen buiten en loopt via de restbepaling, die de heffing eveneens aan het woonland toewijst. De uitkomst (Nieuw-Zeeland heft) is daarmee hetzelfde, maar de juridische route is nét anders.

Vergeet de vrijstelling niet

Als het belastingverdrag bepaalt dat je nieuwe woonland mag heffen, gaat dat niet altijd vanzelf goed. De SVB en je pensioenfonds houden in eerste instantie vaak Nederlandse loonheffing in. Wil je voorkomen dat Nederland belasting blijft inhouden terwijl je eigenlijk in je woonland moet betalen, dan moet je zelf een vrijstellingsverklaring aanvragen bij de Belastingdienst, kantoor Buitenland in Heerlen.

Tot die vrijstelling is geregeld, kun je te maken krijgen met inhoudingen die je later weer moet terugvragen. Dat is niet het einde van de wereld, maar het is wel vervelend voor je maandelijkse inkomen. Zeker in het eerste jaar na emigratie, waarin je toch al genoeg aan je hoofd hebt, wil je dit soort verrassingen liever voorkomen.

De zorgbijdrage wordt vaak vergeten

Belasting is niet het enige bedrag dat van je Nederlandse pensioen kan worden ingehouden. Woon je in een EU-land of in Noorwegen en ontvang je AOW of pensioen uit Nederland, dan kun je recht hebben op zorg in je woonland ten laste van Nederland. Daarvoor betaal je een verdragsbijdrage aan het CAK. Die bijdrage wordt meestal ingehouden op je AOW of pensioen.

Ik merk dat veel emigranten uitgebreid kijken naar inkomstenbelasting, maar deze zorgbijdrage vergeten in hun berekening. Dat is onverstandig, want voor sommige gepensioneerden weegt deze bijdrage zwaarder dan de inkomstenbelasting zelf. Als je wilt weten of een land financieel aantrekkelijk is, moet je dus niet alleen vragen waar je belasting betaalt, maar ook wat er verder nog wordt ingehouden.

Kijk naar het totaalplaatje

Dat je woonland mag heffen, zegt nog niet hoeveel je daar uiteindelijk betaalt. Hongarije is in de praktijk heel anders dan Zweden. Frankrijk is niet hetzelfde als Portugal. En een Nederlandse heffing hoeft bij een lager pensioen niet altijd dramatisch te zijn, omdat je na emigratie meestal geen Nederlandse premies volksverzekeringen meer betaalt.

Daarom heeft het weinig zin om alleen naar één tarief of één gunstige regeling te kijken. Je moet je hele situatie laten doorrekenen. Hoe hoog is je AOW? Hoe hoog is je aanvullende pensioen? Is er sprake van een overheidspensioen? Heb je lijfrentes? Heb je nog inkomen uit werk, verhuur of vermogen? En hoe zit het met zorg, aftrekposten, partnerinkomen en lokale belastingen?

Pas als je dat geheel bekijkt, kun je eerlijk beoordelen of een land voor jou fiscaal aantrekkelijk is. Soms valt een zogenaamd duur land mee. Soms valt een zogenaamd goedkoop land tegen. En soms is de beste conclusie dat het fiscale voordeel mooi meegenomen is, maar niet de reden moet zijn om te emigreren.

Tot slot

De rode draad is duidelijk. Hoe ouder het belastingverdrag, hoe groter de kans dat je nieuwe woonland mag heffen over je AOW en particuliere pensioen. Maar juist die oudere verdragen staan steeds vaker ter discussie. Nederland wil in nieuwe verdragen vaker zelf belasting kunnen heffen over pensioenen die in Nederland zijn opgebouwd.

Mijn advies is daarom simpel: maak twee scenario’s. Eén scenario op basis van de huidige regels en één scenario waarin Nederland in de toekomst toch mag heffen. Als je emigratie alleen aantrekkelijk is zolang de meest gunstige fiscale regeling blijft bestaan, moet je nog eens goed nadenken. Als je plan ook overeind blijft zonder dat voordeel, sta je een stuk steviger.

Voor de meeste mensen blijft emigreren dan nog steeds aantrekkelijk. Niet omdat de belastingregels altijd ideaal zijn, maar omdat een goed gekozen emigratie over veel meer gaat dan geld alleen. Maar je moet wel weten waar je aan begint.

Let op: In dit artikel geef ik je algemene informatie en geen persoonlijk belastingadvies. Laat je situatie vóór vertrek doorrekenen door een adviseur die gespecialiseerd is in emigratie.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Waar betaal je belasting over je AOW en pensioen als je emigreert? appeared first on Grenzenloos.

Je woont in Nederland, maar werkt regelmatig vanuit het buitenland. Of je vertrekt juist helemaal uit Nederland, schrijft je uit en blijft vanuit je nieuwe woonland werken voor je Nederlandse werkgever. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien ongeveer hetzelfde. Je hebt immers dezelfde laptop, dezelfde baas en vermoedelijk ook nog dezelfde vergaderingen waarin iemand vraagt of iedereen hem kan horen.

Fiscaal gezien zijn het alleen twee heel verschillende situaties, wees daarvan bewust.

Remote werken vanuit het buitenland klinkt heerlijk eenvoudig. Je neemt je laptop mee, zet hem op een tafel in Spanje, Frankrijk, Italië of Portugal en werkt verder alsof er niets veranderd is. Alleen verandert er wel degelijk iets. Niet altijd meteen, niet altijd dramatisch, maar vaak genoeg om er vóór vertrek goed naar te kijken. Ik heb daarover een recent stuk van KPMG gelezen, waarin vooral duidelijk wordt dat flexibel werken sneller is gegroeid dan de regels die erbij horen. Werkgevers en werknemers kunnen tegenwoordig overal werken, maar belastingdiensten, sociale zekerheidsinstanties en loonadministraties denken nog steeds in landen, woonplaatsen, werkplekken en verdragen. Daar moet je als emigrant dus even doorheen prikken.

Twee situaties die vaak door elkaar worden gehaald

Laten we beginnen met het belangrijkste onderscheid. Er is een groot verschil tussen iemand die in Nederland blijft wonen en ingeschreven staat, maar vaak vanuit het buitenland werkt, en iemand die zich uitschrijft uit Nederland, in een ander land gaat wonen en daar structureel zijn Nederlandse baan op afstand blijft doen.

Bij de eerste groep is de bekende 183-dagenregel vaak wél belangrijk. Denk aan iemand die in Nederland woont, zijn gewone leven hier houdt, maar veel vanuit Spanje werkt, bijvoorbeeld omdat hij daar een tweede huis heeft of langere periodes verblijft. Dan wordt relevant hoeveel dagen hij in dat andere land werkt, wat het belastingverdrag zegt en of Nederland of het werkland belasting mag heffen over het loon.

Bij de tweede groep ligt het anders. Wie zich uitschrijft uit Nederland en echt in Spanje, Frankrijk, Portugal of een ander land gaat wonen en werken, is de 183-dagenregel van minder groot belang, tenzij je het grootste deel van het jaar toch in Nederland bent. Dan gaat het vooral om de vraag: waar woon je fiscaal, waar verricht je je werk en welk land mag belasting heffen over je inkomen? Als je in Spanje woont en daar dagelijks voor je Nederlandse werkgever achter je laptop zit, is de vraag niet meer alleen of je onder of boven de 183 dagen zit. Dan is de veel grotere vraag of Spanje jouw loon mag belasten.

De 183-dagenregel is voor wie nog in Nederland woont

De 183-dagenregel wordt vaak gebruikt alsof het een soort emigratiekompas is. Minder dan 183 dagen in het buitenland? Dan is er niets aan de hand. Meer dan 183 dagen? Dan wordt het spannend. Zo wordt er op verjaardagen en in Facebookgroepen graag over gepraat, maar zo simpel is het niet.

Die regel speelt vooral een rol wanneer je nog in Nederland woont en tijdelijk of regelmatig in een ander land verblijft. Je blijft dan voor je gewone leven in Nederland gevestigd, maar verricht werk in een ander land. In zo’n situatie kan het belastingverdrag tussen Nederland en dat andere land bepalen welk land belasting mag heffen. De 183-dagenregel kan dan een van de voorwaarden zijn waardoor Nederland toch het heffingsrecht houdt, of waardoor het andere land juist belasting mag gaan heffen.

Maar wie echt emigreert, bijvoorbeeld naar Spanje, zit in een ander verhaal. Dan ben je niet meer iemand die vanuit Nederland tijdelijk ergens werkt. Dan ben je iemand die buiten Nederland woont en buiten Nederland verblijft/werkt, ook al staat je werkgever nog in Nederland. De Belastingdienst zegt daarover in gewone taal dat het land waar je woont en werkt bijna altijd belasting mag heffen over je loon. Je Nederlandse werkgever hoeft dan meestal geen Nederlandse loonheffingen meer in te houden.

Dat is voor veel mensen even slikken, want het voelt tegenstrijdig. Je werkgever is Nederlands, je salaris komt uit Nederland en je collega’s zitten misschien ook nog in Nederland. Toch kan je nieuwe woonland zeggen: jij woont hier, werkt hier en dus kijken wij naar jouw inkomen.

Dat is niet raar, want meer dan de helft van het jaar maak je ook gebruik van Spaanse voorzieningen, al is het maar de straat waarover je rijdt.

Je werkgever kan ook in beeld komen

Daarmee zijn we er nog niet. KPMG wijst namelijk op een ander risico dat vaak wordt onderschat: je werkgever kan door jouw verhuizing onbedoeld met buitenlandse regels te maken krijgen.

Dat klinkt misschien overdreven. Jij zit immers gewoon thuis te werken. Maar als jij vanuit je nieuwe woonland structureel werkzaamheden verricht voor je Nederlandse werkgever, kan de vraag ontstaan of jouw werkplek daar een zakelijke aanwezigheid van die werkgever vormt. In vaktaal heet dat een vaste inrichting.

Dat zal niet bij iedere werknemer spelen. Wie alleen intern werk doet, geen klanten bezoekt, geen contracten sluit en geen commerciële beslissingen neemt, loopt doorgaans minder snel tegen dit probleem aan. Maar wie vanuit Spanje, Frankrijk of Portugal klanten werft, onderhandelingen voert of de markt bewerkt namens een Nederlandse werkgever, zit in een andere hoek. Dan kan het voor de belastingdienst van dat land lijken alsof het Nederlandse bedrijf daar actief is.

Voor werkgevers is dat een reden om voorzichtig te zijn. Niet omdat ze hun werknemers geen zon gunnen, maar omdat ze geen fiscale verrassingen willen. Een Nederlandse werkgever kan dus best zeggen dat remote werken vanuit het buitenland alleen tijdelijk mag, alleen na toestemming, of helemaal niet. Dat voelt misschien kinderachtig, maar vanuit werkgeversoogpunt is het vaak gewoon risicobeheersing.

Sociale zekerheid is nog een apart loket

Alsof belasting nog niet genoeg is, komt daar sociale zekerheid bij. Veel mensen gooien dat op één hoop, maar het zijn twee verschillende dingen. Waar je belasting betaalt, is niet automatisch hetzelfde als waar je sociaal verzekerd bent.

Binnen Europa bestaan regels voor mensen die in meerdere landen werken of tijdelijk in een ander land werken. Soms kan een A1-verklaring nodig zijn. Daarmee toon je aan in welk land je sociaal verzekerd bent. Dat kan belangrijk zijn wanneer je tijdelijk in het buitenland werkt voor een Nederlandse werkgever, maar ook bij grensoverschrijdend werken binnen Europa.

Voor wie echt emigreert, moet opnieuw worden gekeken waar hij woont, waar hij werkt en onder welk sociaalzekerheidsstelsel hij valt. Ook dat moet je niet pas uitzoeken wanneer je al verhuisd bent. Een zorgverzekering, arbeidsongeschiktheid, AOW-opbouw en werknemersverzekeringen zijn onderwerpen waar je liever niet achteraf achteraan loopt.

“Mijn baas vindt het goed” is geen plan

Veel mensen regelen dit veel te informeel. Ze vragen hun leidinggevende of het goed is dat ze vanuit het buitenland werken. Die zegt: “Als jij je werk maar doet, vind ik het prima.” Vervolgens wordt het huis in Nederland verkocht, de verhuisdozen gaan de vrachtwagen in en pas maanden later vraagt iemand van HR waar die werknemer eigenlijk officieel zit.

Dat is vragen om gedoe.

Een akkoord van je manager is prettig, maar niet genoeg. Je moet weten wat HR, payroll en eventueel de fiscalist van je werkgever ervan vinden. Mag je structureel vanuit dat land werken? Blijf je op de Nederlandse loonlijst? Moet de werkgever iets regelen in jouw nieuwe woonland? Waar betaal je belasting? Waar ben je sociaal verzekerd? Wat gebeurt er met pensioen, bonus, leaseauto, onkosten, ziekte en arbeidsongeschiktheid?

Het zijn niet de leukste vragen. Niemand verhuist naar Zuid-Europa omdat hij zo graag loonbelastingtabellen leest. Maar ze horen er wel bij.

Voor zelfstandigen wordt het niet automatisch eenvoudiger

Voor zelfstandigen ligt het verhaal weer anders, maar niet per se eenvoudiger. Wie als zzp’er naar het buitenland verhuist en Nederlandse klanten blijft bedienen, moet zich afvragen waar zijn onderneming feitelijk gevestigd is, waar de winst belast wordt, waar hij sociale bijdragen verschuldigd is en of inschrijving in het nieuwe woonland nodig is. Ook daar geldt dat de romantiek van werken onder een pergola snel minder wordt wanneer je ontdekt dat je administratief tussen twee landen bent blijven hangen.

Maak het niet ingewikkelder dan nodig, maar ook niet simpeler dan het is

Mijn advies aan lezers is daarom vrij nuchter. Bepaal eerst in welke situatie je zit. Het beste doe je dat door een fiscaal jurist te raadplegen en jouw situatie uit te leggen. Het ligt vaak lastiger of anders dan jezelf in in eerste instantie zou denken. Een rekening voor een consult bij een fiscalist is het meer dan waard.

Blijf je in Nederland wonen en ingeschreven staan, maar werk je regelmatig of tijdelijk vanuit het buitenland? Dan moet je vooral goed kijken naar de 183-dagenregel, het belastingverdrag met dat land en de gevolgen voor je werkgever en sociale zekerheid.

Schrijf je je uit en ga je echt in een ander land wonen terwijl je remote voor je Nederlandse werkgever blijft werken? Dan is de 183-dagenregel meestal niet het hoofdonderwerp. Dan moet je vooral uitzoeken waar je fiscaal woont, welk land je loon mag belasten, of je Nederlandse werkgever nog loonheffingen moet inhouden en waar je sociaal verzekerd bent.

Dat onderscheid voorkomt al veel verwarring.

Remote werken vanuit het buitenland kan nog steeds een prachtige oplossing zijn. Voor veel mensen maakt het emigreren juist mogelijk, omdat ze niet meteen afhankelijk zijn van een lokale baan of een lager salaris. Maar zorg dat je weet wat jouw fiscale status is.

Je laptop kun je inderdaad overal openklappen. Alleen de regels klappen niet vanzelf met je mee. Eerst dromen mag best, graag zelfs. Maar voordat je definitief vertrekt, moet je even kijken of de fundering onder dat mooie plan ook klopt.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post De juridische valkuilen van remote werken appeared first on Grenzenloos.

Toch moet je met dat woord “goedkoop” voorzichtig zijn. Goedkoop is namelijk geen vaste eigenschap van een land. Het is een momentopname. Een land kan vandaag goedkoop zijn, maar door inflatie, stijgende huizenprijzen, hogere energieprijzen en oplopende lonen in een paar jaar tijd behoorlijk veranderen.

Dat zie je nu in Europa gebeuren. De Europese Commissie verwacht dat de inflatie in de EU dit jaar weer hoger uitkomt dan eerder gedacht. Voor de eurozone gaat het om ongeveer 3 procent, vooral door de nieuwe energieschok en hogere olieprijzen. Eurostat liet bovendien zien dat de actuele inflatie in april 2026 in de EU alweer 3,2 procent bedroeg. De verschillen tussen landen zijn groot: Zweden en Denemarken zaten laag, terwijl Roemenië juist tot de landen met de hoogste inflatie behoorde)

Goedkoop is niet altijd goedkoop op de lange termijn

Roemenië blijft natuurlijk nog steeds een veel goedkoper land dan Denemarken. Volgens Eurostat lag het prijsniveau voor huishoudelijke consumptie in 2024 in Roemenië op 64 procent van het EU-gemiddelde. Denemarken zat juist op 143 procent van het EU-gemiddelde. Dat is een enorm verschil. Je voelt dat in de supermarkt, in de horeca, bij lokale diensten en vaak ook bij wonen buiten de grote steden.

Maar juist in dat verschil zit ook het verhaal. Landen die jarenlang veel goedkoper waren, hebben vaak ook meer ruimte om duurder te worden. Naarmate economieën groeien, lonen stijgen, energieprijzen worden aangepast, belastingen veranderen en internationale ketens hun prijzen gelijktrekken, kruipen de kosten omhoog. Dat betekent niet dat Roemenië morgen even duur is als Nederland of Denemarken. Zo snel gaat dat niet. Maar het betekent wel dat het oude beeld van “daar kun je voor bijna niets leven” steeds minder vanzelfsprekend wordt.

Wie naar een goedkoper land verhuist met een Nederlands pensioen, spaargeld of inkomen uit Nederland, heeft vaak nog steeds een voordeel. Maar dat voordeel kan kleiner worden. Zeker als je kosten hebt die gevoelig zijn voor inflatie, zoals energie, boodschappen, verzekeringen, onderhoud en bouwmaterialen.

Denemarken en Zweden zijn duur, maar voorspelbaarder

Aan de andere kant heb je landen als Denemarken en Zweden. Dat zijn geen landen waar je naartoe verhuist omdat je denkt dat alles er goedkoop is. Denemarken is zelfs een van de duurste EU-landen voor dagelijkse consumptie. Zweden is ook zeker geen goedkoop land, al ligt het algemene prijsniveau daar lager dan in Denemarken.

Toch is het beeld niet zo simpel als: goedkoop land goed, duur land slecht. Want juist in landen als Denemarken en Zweden is de inflatie op dit moment relatief laag. In april 2026 hoorde Zweden volgens Eurostat zelfs bij de landen met de laagste inflatie in de EU, met 0,5 procent. Denemarken zat met 1,2 procent eveneens laag. Roemenië zat daarentegen op 9,5 procent.

Dat maakt de rekensom minder eenvoudig. Een duur land met lage inflatie kan op termijn stabieler zijn dan een goedkoop land waar de prijzen hard stijgen. Je begint in Denemarken of Zweden misschien met hogere maandlasten, maar je weet beter waar je aan toe bent. In een land met hoge inflatie kan het leven in korte tijd merkbaar duurder worden. Zeker als de lonen, pensioenen of inkomsten van emigranten niet in hetzelfde tempo meestijgen.

Huizenprijzen maken het plaatje nog ingewikkelder

Daar komt nog iets bij: de kosten van levensonderhoud zijn maar één deel van het financiële verhaal. Voor veel emigranten is de aankoop van een huis veel bepalender. Een paar procent verschil in boodschappen is vervelend, maar een verkeerde aankoopbeslissing bij een woning kan je tienduizenden euro’s kosten.

In mijn artikel van vorige week over de Europese huizenprijzen schreef ik al dat de huizenmarkt in sommige landen stevig in beweging is. In het vierde kwartaal van 2025 stegen de huizenprijzen in de EU gemiddeld met 5,5 procent ten opzichte van een jaar eerder. In Nederland ging het om 6,2 procent, maar in Spanje om 12,9 procent, in Portugal om 18,9 procent en in Hongarije zelfs om 21,2 procent.

Dat soort cijfers moet je als emigrant serieus nemen. Een land kan aantrekkelijk zijn omdat de boodschappen goedkoper zijn, maar als de huizenmarkt op datzelfde moment oververhit raakt, kan het voordeel snel verdwijnen. Je kunt in een goedkoop land alsnog te duur kopen. En als je na twee jaar ontdekt dat je liever in een andere regio had gewoond, wordt dat een dure les.

Daarom blijf ik zeggen: ga eerst huren. Minimaal een jaar. Niet omdat kopen altijd verkeerd is, maar omdat je pas na een tijdje weet hoe een land echt voelt. Je leert dan of de regio bij je past, hoe de voorzieningen zijn, wat energie werkelijk kost, hoe de winter voelt, hoe de buren zijn en of je niet alleen verliefd was op het uitzicht vanaf het terras in juni.

Kijk naar het hele financiële plaatje

Wie puur financieel naar emigratie kijkt, moet dus niet alleen vragen: waar is het goedkoop? Je moet ook vragen: stijgen de prijzen snel? Hoe ontwikkelt de huizenmarkt zich? Wat betaal ik aan energie? Hoe hoog zijn lokale belastingen? Wat gebeurt er met verzekeringen, zorgkosten, onderhoud en vervoer? En als je naar een land buiten de eurozone verhuist, speelt ook de wisselkoers nog mee.

Roemenië kan nog steeds interessant zijn. Polen kan interessant zijn. Hongarije kan interessant zijn. Maar ook Frankrijk, Zweden of Denemarken kunnen aantrekkelijk zijn, afhankelijk van je inkomen, je gezinssituatie, je woonwensen en je verwachtingen. Er bestaat niet één financieel ideaal emigratieland. Er bestaat alleen een land dat in jouw persoonlijke situatie wel of niet klopt.

Dat is precies waarom je niet alleen naar huizenprijzen of inflatiecijfers moet kijken. Je moet ze wel meenemen, maar ze mogen niet alles bepalen. Een huis kopen gaat vaak over tienduizenden euro’s verschil. Inflatie bepaalt hoe prettig of krap je maandbudget voelt. Energieprijzen kunnen een droomhuis op het platteland ineens minder romantisch maken. Maar uiteindelijk emigreer je niet naar een spreadsheet.

Geld is belangrijk, maar niet het belangrijkste

Natuurlijk moet je verstandig rekenen. Wie zonder financieel plan vertrekt, maakt het zichzelf onnodig moeilijk. Maar geld is niet de kern van emigratie. Een land moet bij je passen. Sterker nog: een land moet jouw droom kunnen gaan waarmaken.

Dat gaat over klimaat, taal, cultuur, veiligheid, ruimte, zorg, scholen, buren, werk, vrijheid en het gevoel dat je ergens op je plek kunt raken. Misschien is Roemenië financieel aantrekkelijk, maar past Zweden beter bij je karakter. Misschien is Denemarken duur, maar geeft het je precies de rust en betrouwbaarheid die je zoekt. Misschien lijkt Portugal op papier duurder te worden, maar blijft het voor jou het land waar je echt wilt wonen.

De kunst is dus niet om het goedkoopste land te vinden. De kunst is om een land te vinden waar je leven beter wordt. En daarna moet je uitrekenen of je dat leven ook op een verstandige manier kunt betalen.

Voor de volledigheid de laatste Europese inflatiecijfers:

Landen met meer inflatie dan het EU-gemiddelde

De Europese Commissie rekent voor 2026 op een gemiddelde inflatie in de EU van 3,1 procent. Deze landen zitten daarboven.

Landen met minder inflatie dan het EU-gemiddelde

Deze landen zitten onder het EU-gemiddelde van 3,1 procent.

Geraadpleegde bronnen: NU.nl, artikel over de nieuwe inflatieraming van de Europese Commissie; Europese Commissie, Spring 2026 Economic Forecast en landenramingen voor inflatie; Eurostat, HICP-inflatie april 2026 met actuele inflatiecijfers per EU-land; Eurostat, prijsniveau voor huishoudelijke consumptie in 2024; Eurostat, house price index vierde kwartaal 2025; Grenzenloos.nl, artikel “Huizenprijzen in Europa: moet je als emigrant nu snel kopen of juist wachten?”; Reuters, berichtgeving over de Europese groeivertraging, hogere energieprijzen en inflatieverwachtingen.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post Goedkoop emigreren? Let op, want Europa groeit langzaam naar elkaar toe appeared first on Grenzenloos.

Van een trouwe lezer kreeg ik de vraag eens te duiken in het fenomeen ’testament in het buitenland’. Een goed onderwerp, want wie naar het buitenland verhuist, denkt vaak aan zorgverzekering, belasting, pensioen, auto, bankrekening en een huis. Dat is logisch. Toch is er nog een onderwerp dat vaak te lang blijft liggen: het testament. Juist bij emigratie kan dat grote gevolgen hebben. Niet alleen voor jezelf, maar vooral voor de mensen die na jouw overlijden achterblijven.

Veel Nederlanders denken dat hun Nederlandse testament overal gewoon hetzelfde werkt. Dat is te simpel gedacht. Een in Nederland opgesteld testament is in het buitenland niet automatisch waardeloos, maar daarmee is nog niet gezegd dat het ook precies het resultaat oplevert dat je voor ogen had. Binnen de EU geldt in principe dat de nalatenschap wordt behandeld volgens het recht van het land waar je je laatste gewone verblijfplaats had. Je kunt in je testament wel duidelijk kiezen voor het recht van je nationaliteit. Voor Nederlanders betekent dit dat je kunt vastleggen dat Nederlands erfrecht van toepassing moet zijn op je nalatenschap. Die keuze moet dan wel expliciet en helder in een testament of aparte verklaring staan. (bron: Europa.eu)

Welk recht geldt er eigenlijk?

Sinds de Europese erfrechtregels wordt een nalatenschap binnen de EU meestal als één geheel behandeld. Het gaat dus niet alleen om de bankrekening in Nederland, maar ook om het huis in Portugal, de rekening in Frankrijk of het appartement in Boedapest. De hoofdregel is dat het recht geldt van het land waar iemand bij overlijden zijn gewone verblijfplaats had. Woon je dus al jaren in Portugal, Frankrijk, Zweden of Hongarije, dan kan het recht van dat land van toepassing zijn. (bron: Europa.eu)

Een rechtskeuze kan veel ellende voorkomen
Dat kun je voorkomen door in je testament een rechtskeuze op te nemen. Als Nederlander kun je kiezen voor Nederlands erfrecht. Dat is vooral belangrijk wanneer je wilt dat je partner goed beschermd blijft, wanneer je kinderen uit een eerdere relatie hebt of wanneer je bewust een Nederlandse langstlevende-regeling wilt behouden.

Een rechtskeuze lost niet alles op
Toch lost zo’n rechtskeuze niet alles op. Erfbelasting, de inschrijving van onroerend goed, de rol van plaatselijke notarissen, het huwelijksvermogensrecht en de praktische afwikkeling bij banken blijven vaak nationaal geregeld. De Europese Commissie wijst er ook op dat onder meer belasting, goederenrecht en familierecht niet volledig door de Europese erfrechtverordening worden gelijkgetrokken. (bron: Europese Commissie)

Daarom is de echte vraag niet alleen: “Is mijn Nederlandse testament geldig?” De betere vraag is: “Werkt mijn testament straks ook praktisch in het land waar ik woon en waar mijn bezit staat?”

Om te zien hoe groot de verschillen per land zijn, en waar ze uit bestaan, ben ik naar voorbeelden gaan speuren hoe het zit in vier verschillende Europese landen. Portugal, Frankrijk, Zweden en Hongarije.

🇵🇹 Portugal: verplichte erfgenamen kunnen roet in het eten gooien

Portugal is populair onder Nederlandse emigranten en pensionado’s. Veel mensen kopen er een huis, soms naast bezit in Nederland. Als je in Portugal woont en niets hebt geregeld over het toepasselijke erfrecht, kan Portugees erfrecht van toepassing worden. Dat maakt vooral uit als je in je hoofd een andere verdeling had bedacht dan de Portugese wet toestaat.

De sterke positie van partner en kinderen
Portugal kent verplichte erfgenamen. De echtgenoot, kinderen en in sommige gevallen ouders hebben een beschermde positie. Heb je een echtgenoot en kinderen, dan is twee derde van de nalatenschap voor deze verplichte erfgenamen gereserveerd. Slechts een derde is dan vrij beschikbaar. Heb je geen kinderen, maar wel een echtgenoot en ouders, dan geldt ook een gereserveerd deel van twee derde. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Voor Nederlandse emigranten kan dat wringen. Stel dat je in Nederland gewend was aan een langstlevende-regeling waarbij je partner voorlopig alles kan blijven gebruiken, terwijl de kinderen pas later aan bod komen. Als je in Portugal woont en geen duidelijke rechtskeuze voor Nederlands recht hebt gemaakt, kan de Portugese verdeling anders uitpakken dan je dacht.

Samengestelde gezinnen lopen extra risico
Dat geldt zeker bij samengestelde gezinnen. Denk aan een tweede huwelijk, kinderen uit een eerdere relatie of een partner met wie je niet bent getrouwd. Dan wil je niet dat nabestaanden na jouw overlijden moeten uitzoeken wat jij eigenlijk had bedoeld.

Portugal is fiscaal vaak vriendelijk voor naaste familie
Fiscaal is Portugal voor naaste familie relatief vriendelijk. Portugal kent geen erfbelasting zoals Nederland die kent, maar wel zegelbelasting op overdrachten door overlijden. De weduwe of weduwnaar, ouders, grootouders, kinderen en kleinkinderen zijn daarvan vrijgesteld. Voor anderen kan het tarief 10 procent zijn. De aangifte bij de Portugese belastingdienst moet in beginsel worden gedaan vóór het einde van de derde maand na de maand van overlijden. (bron: Portugees overheidsportaal)

De praktische les voor Portugal is duidelijk. Laat in je testament opnemen welk erfrecht je kiest en zorg dat de Portugese woning daarin goed wordt meegenomen. Laat ook controleren of je Nederlandse testament in Portugal zonder onnodige problemen gebruikt kan worden. Soms is een aanvullende Portugese akte handig, maar die mag je Nederlandse testament niet per ongeluk herroepen.

🇫🇷 Frankrijk: kinderen hebben een sterke positie

Frankrijk is voor veel Nederlanders aantrekkelijk, maar het Franse erfrecht heeft een ander karakter dan het Nederlandse. Vooral kinderen hebben een sterke positie. Onder Frans recht moet bij een testament een deel van het vermogen voor de kinderen gereserveerd blijven. Het Franse overheidsportaal Service-Public legt uit dat iemand met kinderen niet volledig vrij is om zijn vermogen aan iemand anders na te laten. (bron: Service-Public.fr)

Niet alles kan zomaar naar de partner
In de praktijk betekent dit dat je niet zomaar alles aan je partner kunt nalaten wanneer er kinderen zijn. Dat kan grote gevolgen hebben als je in Frankrijk woont met een nieuwe partner, terwijl je kinderen uit een eerdere relatie hebt. Je kunt dan denken dat je alles goed geregeld hebt voor je partner, maar Franse regels kunnen ertoe leiden dat kinderen toch aanspraak maken op een deel van de nalatenschap.

Samenwoners moeten extra opletten
Voor samenwoners is Frankrijk extra gevoelig. Een partner met wie je niet bent getrouwd, erft niet automatisch. Ook een Franse Pacs-partner heeft civielrechtelijk niet vanzelf dezelfde positie als een echtgenoot. Zonder testament kan dat hard uitpakken. In een internationale situatie moet je daarom niet alleen kijken naar de vraag of je samenwoont, maar ook naar de vraag of jouw partner juridisch werkelijk beschermd is.

De Franse notaris speelt een grote rol
Zodra er Frans onroerend goed in de nalatenschap zit, komt de Franse notaris meestal in beeld. Die moet onder meer vaststellen wie de erfgenamen zijn en hoe het onroerend goed wordt overgedragen. Bij onenigheid kunnen erfgenamen samen eigenaar blijven totdat er een verdeling komt. Dat is precies het soort situatie waarin nabestaanden kunnen vastlopen.

Ook de Franse erfbelasting kan aantikken
Ook fiscaal is Frankrijk belangrijk. Echtgenoten en Pacs-partners zijn vrijgesteld van Franse erfbelasting. Kinderen hebben per ouder een vrijstelling van 100.000 euro. Daarna geldt een progressief tarief dat in rechte lijn oploopt van 5 procent tot 45 procent. (bron: Service-Public.fr)

Mijn advies voor Frankrijk is daarom: regel dit niet met een snel standaardtestament. Laat een Nederlandse notaris met internationale ervaring en een Franse notaris of jurist samen naar je situatie kijken. Dat is zeker verstandig wanneer je een huis bezit, een samengesteld gezin hebt of ongehuwd samenwoont.

🇸🇪 Zweden: geen erfbelasting, maar wel strakke formaliteiten

Zweden lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, omdat het land geen erfbelasting meer kent. De Zweedse erf- en schenkbelasting is sinds 2004 afgeschaft. Dat betekent niet dat je nalatenschap vanzelf eenvoudig wordt afgewikkeld. Het probleem zit in Zweden minder in de belasting en meer in de civiele verdeling en de praktische procedure. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Een Zweeds testament moet schriftelijk zijn, worden ondertekend door de erflater en tegelijk door twee getuigen worden ondertekend. Zweden kent bovendien geen centraal testamentenregister zoals Nederland. Als het testament na overlijden niet wordt gevonden, wordt de wettelijke erfopvolging gevolgd. Dat is voor Nederlandse emigranten een heel praktisch risico. Een goed opgesteld testament helpt weinig als niemand weet waar het ligt. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Kinderen houden recht op een minimumdeel
Kinderen en kleinkinderen hebben in Zweden recht op een wettelijk minimumdeel, de laglott. Dat is de helft van het erfdeel waarop zij zonder testament recht zouden hebben. Als een testament dit minimumdeel aantast, kunnen kinderen binnen zes maanden aanpassing van het testament vragen. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Kinderen uit een eerdere relatie kunnen direct aanspraak maken
Bij een gehuwde overledene gaat de nalatenschap in veel gevallen naar de langstlevende echtgenoot. Maar kinderen die niet ook kinderen zijn van de langstlevende echtgenoot, kunnen hun erfdeel direct opeisen. Dat is een belangrijk punt voor samengestelde gezinnen. In de praktijk kan dit betekenen dat de langstlevende partner geld moet vrijmaken, een lening moet afsluiten of zelfs een woning moet verkopen om kinderen uit een eerdere relatie uit te betalen. (bron: Europees e-Justice-portaal)

De Zweedse boedelbeschrijving kent twee termijnen
Na een overlijden moet in Zweden een bouppteckning worden opgesteld. Dat is de boedelbeschrijving waarin bezittingen en schulden van de overledene worden vastgelegd. Hier gelden twee termijnen die je niet met elkaar moet verwarren. De bouppteckning moet worden gehouden binnen drie maanden na het overlijden. Daarna moet de boedelbeschrijving bij Skatteverket worden ingediend. Dat moet uiterlijk binnen vier maanden na het overlijden, of binnen een maand nadat de boedelbeschrijving is opgesteld. Skatteverket geeft bovendien aan dat uitstel binnen drie maanden na het overlijden moet worden aangevraagd. (bron: Skatteverket)

Voor nabestaanden in Nederland is dat een relevant verschil. Wie vanuit het buitenland bankgegevens, waarderingen, testamenten en volmachten moet verzamelen, kan snel tijd tekortkomen. Juist daarom is het verstandig om bij een Zweedse nalatenschap niet te wachten tot alle papieren vanzelf boven water komen.

Wie naar Zweden emigreert, doet er dus goed aan om niet alleen naar de belasting te kijken. De belangrijkste vraag is of je testament duidelijk genoeg is, of het vindbaar is en of het rekening houdt met kinderen uit eerdere relaties.

Van een trouwe lezer kreeg ik per mail deze aanvullende info:
“Ik woon zelf, samen met mijn man, in Zweden. Wij hebben beiden kinderen uit een vorig huwelijk, daarom hebben we een paar jaar geleden onze testamenten vernieuwd. We willen ook via het Nederlandse recht vererven, dat hebben we daar ook in gezet bij een notaris in Nederland. Waar zij ons op wees dat het niet automatisch  ook wordt ingewilligd. Als je na 2018 bent getrouwd kun je, volgens het verdrag, zelf kiezen, als je voor die tijd getrouwd bent is dat niet zo. Wij zijn in 2010 getrouwd, net voordat we geëmigreerd zijn naar Zweden. Dat kan een reden zijn dat het verzoek afgewezen wordt, omdat we niet lang genoeg getrouwd waren in Nederland. Er wordt ook gekeken naar de binding die je met Nederland hebt. Zij heeft toen voor ons  bij de Nederlandse rechtbank het verzoek ingediend dat we volgens het Nederlandse recht willen vererven op grond van onze binding met Nederland. Dat is toegezegd, mede omdat onze kinderen en kleinkinderen in Nederland wonen en wij daar altijd gewoond hebben. Dat document hebben wij bij onze testamenten gevoegd.“

🇭🇺 Hongarije: notaris, vruchtgebruik en andere verwachtingen

Hongarije is voor veel Nederlanders nog wat minder bekend als emigratieland, maar ook hier kan een Nederlandse nalatenschap ingewikkeld worden zodra je in Hongarije woont of daar onroerend goed bezit. Hongarije kent een formele nalatenschapsprocedure, meestal via de notaris. Als er geen conflict is, wordt de zaak doorgaans door de notaris afgewikkeld. Bij een juridisch geschil kan de zaak naar de rechter gaan. (bron: Europees e-Justice-portaal)

De langstlevende echtgenoot krijgt niet altijd wat Nederlanders verwachten
Onder Hongaars recht zijn kinderen in beginsel de eerste erfgenamen. Als er kinderen én een langstlevende echtgenoot zijn, krijgt de echtgenoot onder de wettelijke regels onder meer een levenslang gebruiksrecht op de gezamenlijk gebruikte gezinswoning en de inboedel. Daarnaast krijgt de echtgenoot een erfdeel ter grootte van het deel van één kind uit de rest van de nalatenschap. Dat wijkt af van wat veel Nederlanders verwachten bij een Nederlandse langstlevende-regeling. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Naaste familie heeft een beschermde aanspraak
Hongarije kent ook een beschermde aanspraak voor naaste familie. Kinderen, echtgenoot en ouders kunnen onder omstandigheden aanspraak maken op een gereserveerd deel. Dat is geen direct eigendomsdeel in de nalatenschap, maar een geldvordering op de erfgenamen. De omvang is in beginsel een derde van wat deze persoon als wettelijke erfgenaam zou hebben gekregen. De verjaringstermijn voor zo’n aanspraak is vijf jaar. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Ongehuwd samenwonen biedt geen vanzelfsprekende bescherming
Een opvallend punt is de positie van ongehuwde partners. Geregistreerde partners worden in Hongarije in dit verband behandeld als echtgenoten, maar feitelijk samenwonende partners zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap hebben geen wettelijk erfrecht. Voor Nederlandse stellen die “gewoon” samenwonen, kan dat hard uitpakken. (bron: Europees e-Justice-portaal)

Hongaarse erfbelasting hangt af van de relatie en het bezit
Fiscaal rekent Hongarije erfbelasting over de netto waarde van de erfenis. Het algemene tarief is 18 procent en voor woningen 9 procent. De Hongaarse belastingdienst NAV vermeldt deze tarieven in het overzicht van heffingen. Voor naaste familieleden, echtgenoten en geregistreerde partners gelden in veel gevallen vrijstellingen, maar juist bij internationale nalatenschappen is het verstandig om dit vooraf te laten controleren. (bron: NAV)

Voor Hongarije geldt daarom: zorg voor een goed testament met rechtskeuze, maar laat ook de praktische Hongaarse afwikkeling controleren. Zeker bij een woning in Boedapest, een huis op het platteland of bankrekeningen in meerdere landen wil je voorkomen dat nabestaanden eerst moeten uitzoeken welke notaris, welke documenten en welke vertalingen nodig zijn.

Vergeet Nederland zelf niet

Wie als Nederlander emigreert, is niet meteen voor alle Nederlandse erfbelasting uit beeld. Nederland kan nog erfbelasting heffen wanneer een Nederlander overlijdt binnen tien jaar na emigratie. Dat betekent dat je dus in het buitenland kunt wonen en toch nog met Nederlandse erfbelasting te maken kunt krijgen. Ook dubbele belasting kan een rol spelen, waarna gekeken moet worden of er regels zijn om die dubbele heffing te verminderen.

Een testament is maar één deel van het verhaal
Dit is een van de redenen waarom emigratie en nalatenschap eigenlijk samen moeten worden bekeken. Een testament gaat over wie wat krijgt. Erfbelasting gaat over wat de overheid daarvan afroomt. En de praktische afwikkeling gaat over de vraag of je nabestaanden überhaupt bij de bankrekening, het huis of de juiste papieren kunnen komen.

Wat kun je doen om problemen te voorkomen?
De belangrijkste stap is dat je je testament opnieuw laat bekijken zodra je serieus naar het buitenland verhuist. Niet “ooit een keer”, maar op het moment dat je een huis koopt, je uitschrijft uit Nederland of het grootste deel van het jaar in een ander land gaat wonen. Laat expliciet opnemen welk erfrecht van toepassing moet zijn. Voor Nederlandse emigranten is dat vaak Nederlands recht, maar dat moet dan wel duidelijk in het testament staan.

Laat je testament aansluiten op je echte leven
Controleer daarnaast of je testament past bij je echte leven. Ben je getrouwd, gescheiden, hertrouwd of ongehuwd samenwonend? Zijn er kinderen uit een eerdere relatie? Staat het buitenlandse huis op één naam of op twee namen? Zijn er bankrekeningen, beleggingsrekeningen, pensioenrechten of een onderneming? Juist die details bepalen of een regeling later soepel werkt of juist tot ruzie leidt.

Zorg dat nabestaanden de papieren kunnen vinden
Zorg ook dat je nabestaanden weten waar de documenten liggen. In Nederland is een notarieel testament geregistreerd, maar in het buitenland werkt dat niet altijd hetzelfde. In Zweden bestaat bijvoorbeeld geen centraal testamentenregister. In Frankrijk, Portugal en Hongarije kunnen lokale notarissen en instanties documenten, vertalingen en soms apostilles vragen. Dat is geen reden tot paniek, maar wel een reden om het vooraf netjes te organiseren.

Het Europees erfrechtcertificaat kan helpen
Bij een grensoverschrijdende nalatenschap kan het Europees erfrechtcertificaat nuttig zijn. Daarmee kunnen erfgenamen, executeurs of beheerders in een ander EU-land aantonen wat hun positie is. Dat kan bijvoorbeeld helpen bij een buitenlandse bankrekening of bij vermogen in een ander EU-land. (bron: Europa.eu)

Emigreren is ook je juridische leven verplaatsen
Emigreren is niet alleen verhuizen. Je verplaatst ook je juridische leven. Een goed testament voorkomt geen verdriet, maar het kan wel voorkomen dat je nabestaanden boven op hun verdriet ook nog verdwalen in notarissen, vertalingen, belastingregels en familieconflicten.

Zie dit artikel daarom als een waarschuwing en niet als persoonlijk juridisch advies. Juist bij een testament moet je niet gokken. Laat je situatie controleren door een notaris die ervaring heeft met internationale nalatenschappen en schakel waar nodig ook een deskundige in het woonland in. Dat kost nu misschien wat tijd en geld, maar het kan je nabestaanden later veel ellende besparen.

Geraadpleegde bronnen:
Algemeen: Europa.eu / Your Europe over grensoverschrijdende nalatenschappen, Europese Commissie over de Europese erfrechtverordening, Nederlandse Belastingdienst over erfbelasting na emigratie. Portugal: Europees e-Justice-portaal over Portugees erfrecht, Portugees overheidsportaal gov.pt over heffing bij erfenissen en zegelbelasting Frankrijk: Service-Public.fr over Franse erfregels en erfbelasting, Europees e-Justice-portaal over Frans erfrecht en de rol van erfgenamen. Zweden: Europees e-Justice-portaal over Zweeds erfrecht, Skatteverket over de bouppteckning en de termijnen voor de boedelbeschrijving. Hongarije: Europees e-Justice-portaal over Hongaars erfrecht en de positie van echtgenoot, kinderen en partner, NAV, de Hongaarse belastingdienst, over erfbelasting en heffingstarieven

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Lees meer over emigreren naar de vier genoemde landen in de Succesvol emigreren naar… handboeken.

The post Een testament stopt niet bij de grens appeared first on Grenzenloos.

Er is een nieuwe groep Nederlanders in opkomst. Ik noem ze maar even de halftijd-emigranten. Of, nog iets korter en misschien wel aardiger: de semigranten. Dat is het broertje of zusje van de semi-emigrant. Daarmee bedoel ik mensen die niet in één keer alles achter zich laten, maar langzaam in een ander land beginnen te wonen.

Ze verkopen hun huis in Nederland niet meteen. Ze schrijven zich niet direct uit. Ze zeggen ook niet altijd hardop dat ze gaan emigreren. Maar ondertussen zitten ze wel steeds vaker maanden achter elkaar in Spanje, Portugal, Frankrijk, Hongarije, Italië, Griekenland of een ander land waar het leven net wat ruimer, zonniger, rustiger of goedkoper voelt.

Op zichzelf is daar niets mis mee. Sterker nog, ik raad mensen juist vaak aan om niet te snel alles achter zich te laten. Ga eerst eens huren. Liefst minimaal een jaar. Ontdek hoe een land voelt in november, februari en maart. Kijk hoe het is als de zon niet schijnt, als je een loodgieter nodig hebt, als je ziek wordt, als de gemeente iets van je wil of als je ineens merkt dat je de taal toch minder goed spreekt dan je dacht.

Maar er zit één grote waarschuwing aan vast: je kunt niet onbeperkt in het buitenland wonen en ondertussen doen alsof je nog gewoon in Nederland woont.

Dat lijkt misschien handig. Je houdt je Nederlandse adres aan, je zorgverzekering loopt door, de Belastingdienst blijft je behandelen alsof er weinig is veranderd en de administratie voelt overzichtelijk. Maar die schijnveiligheid kan op het verkeerde moment verdwijnen.

Een paar maanden weg is iets anders dan wonen in het buitenland

Veel mensen beginnen heel onschuldig. Eerst een maandje overwinteren. Dan drie maanden. Daarna een half jaar. En voor je het weet staat de auto vaker in Spanje dan in Nederland en weet de buurvrouw in Nederland niet meer zeker of je er nog woont.

De Nederlandse overheid kijkt niet alleen naar je gevoel, maar naar de feiten. De Rijksoverheid is daar behoorlijk duidelijk over: verblijf je in een periode van één jaar meer dan acht maanden in het buitenland, dan moet je dit melden bij de gemeente. Ook als je je huis in Nederland aanhoudt, moet je je vertrek doorgeven. Je woont dan officieel niet meer in Nederland en je inschrijving in de Basisregistratie Personen verandert van ingezetene naar niet-ingezetene. (Bron: Rijksoverheid)

Dat is voor veel mensen even slikken. Want in hun hoofd zijn ze niet echt vertrokken. Ze hebben hun huis nog. Ze hebben hun Nederlandse bankrekening nog. Ze komen met kerst terug. Ze stemmen misschien nog in Nederland, gaan nog naar dezelfde tandarts en hebben hun kinderen en kleinkinderen in Nederland.

Maar administratief telt niet alleen waar je emotioneel woont. Er wordt gekeken naar waar je feitelijke leven zich afspeelt.

De Belastingdienst kijkt breder dan je inschrijving

Ook fiscaal is het niet zo simpel als: ik sta nog in Nederland ingeschreven, dus ik woon voor de belasting nog in Nederland. De Belastingdienst kijkt bij de vraag of je blijvend in een ander land woont onder meer naar waar je de meeste tijd doorbrengt, waar je partner of gezin woont, waar je werkt, waar je verzekerd bent tegen ziektekosten, waar je een huisarts hebt, waar je lid bent van verenigingen en waar je kinderen naar school gaan. (Bron: Belastingdienst)

Met andere woorden: je woonplaats is geen administratief toneelstuk dat je met één adres in Nederland kunt blijven opvoeren. Als jouw leven zich in werkelijkheid vooral in het buitenland afspeelt, kan dat gevolgen hebben voor de vraag waar je belastingplichtig bent.

Daar komt nog iets bij. Het land waar je feitelijk woont, kan óók vinden dat je daar belastingplichtig bent. Dan kan er een situatie ontstaan waarin Nederland iets van je wil, maar het nieuwe woonland ook. Vaak bestaan er belastingverdragen om dubbele belasting te voorkomen, maar dat betekent niet dat je niets hoeft te regelen. Het kan juist betekenen dat je in twee landen moet uitleggen waar je woont, waar je inkomen vandaan komt en welk land belasting mag heffen.

Daarom is semigreren zonder goede administratie geen slimme tussenoplossing. Het kan tijdelijk heel praktisch voelen, maar later alsnog ingewikkeld worden.

Je zorgverzekering is misschien minder stevig dan je denkt

Het grootste risico zit misschien wel bij de zorgverzekering. Veel mensen denken: ik betaal toch gewoon mijn premie, dus ik ben verzekerd. Maar zo werkt het niet altijd.

De Nederlandse zorgverzekering hangt samen met de vraag of je in Nederland woont of werkt en of je verzekerd bent voor de Wet langdurige zorg. De Sociale Verzekeringsbank geeft aan dat wie buiten Nederland woont meestal niet meer verzekerd is voor de Wlz. Dat geldt zelfs als je nog staat ingeschreven op een adres in Nederland of nog een woning in Nederland hebt. (Bron: SVB)

Ook omgekeerd geldt: ingeschreven staan bij een Nederlandse gemeente betekent voor de Wlz niet automatisch dat je in Nederland woont. Er wordt ook gekeken naar hoe lang je in Nederland bent en waarom je daar bent. (Bron: SVB)

Dat is belangrijker dan veel mensen denken. Want als achteraf blijkt dat je eigenlijk niet meer in Nederland woonde en niet meer Nederlands verzekerd had mogen zijn, kan dat vervelende gevolgen hebben. Denk aan discussies over medische facturen uit het buitenland, terugvordering van toeslagen of de vraag of je verzekering wel terecht is blijven doorlopen.

Eén doktersrekening uit Spanje of Frankrijk zal meestal niet meteen een probleem zijn. Iedereen kan ziek worden tijdens een vakantie. Maar als je door het jaar heen een reeks medische facturen indient uit hetzelfde buitenland, ontstaat er een ander beeld. Dan lijkt het niet meer alsof je daar vier weken op vakantie was. Dan kan een zorgverzekeraar zich afvragen of je daar misschien in werkelijkheid woont.

En dat wil je niet pas ontdekken als er een dure behandeling, operatie of langdurig medisch traject speelt.

Voor gepensioneerden ligt het weer iets anders, maar ook daar moet je opletten. Wie met een Nederlands wettelijk pensioen of een Nederlandse wettelijke uitkering in een verdragsland woont, moet zich in veel gevallen via het CAK regelen voor ziektekosten en betaalt daarvoor een verdragsbijdrage. Het CAK geeft aan dat je je moet aanmelden als je in een verdragsland woont of gaat wonen, een wettelijk pensioen of een wettelijke uitkering uit Nederland hebt en niet meer werkt of geen eigen bedrijf hebt. (Bron: CAK)

Dat is dus een heel andere situatie dan gewoon je Nederlandse zorgpolis laten doorlopen alsof er niets is veranderd.

Ook toeslagen kunnen een probleem worden

Wie in Nederland zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag of kindgebonden budget ontvangt, moet extra goed opletten. De Belastingdienst waarschuwt in de emigratiechecklist dat toeslagen zijn gebaseerd op je situatie in Nederland en dat je voor vertrek moet controleren of je daar in het buitenland nog recht op hebt. (Bron: Belastingdienst)

Woon je in het buitenland, dan kun je onder voorwaarden nog recht hebben op sommige toeslagen, bijvoorbeeld als er inkomen of een uitkering uit Nederland is. Maar huurtoeslag kun je niet krijgen als je in het buitenland woont. (Bron: Belastingdienst)

Ook hier geldt dat je niet alleen naar de papieren werkelijkheid moet kijken. Je eigen gedrag vertelt vaak een verhaal. Waar pin je? Waar betaal je energierekeningen? Waar maak je medische kosten? Waar staat je auto? Waar breng je de meeste tijd door? Waar ligt je sociale leven?

Als al die signalen in dezelfde richting wijzen, wordt het steeds lastiger om vol te houden dat je nog gewoon in Nederland woont en alleen af en toe in het buitenland verblijft.

Huren blijft de verstandigste eerste stap

Juist daarom blijf ik erbij: koop niet te snel een huis in het buitenland. Ga eerst huren. Niet omdat kopen altijd onverstandig is, maar omdat een koophuis je vaak sneller vastzet dan je denkt.

Als je eerst huurt, kun je eerlijker onderzoeken waar je werkelijk woont. Niet alleen geografisch, maar ook praktisch. Ben je vooral in Nederland en verblijf je een paar maanden per jaar in het buitenland? Dan ben je misschien geen emigrant, maar iemand met een tweede verblijf. Ben je vooral in het buitenland, heb je daar je huisarts, je sociale leven, je dagelijkse boodschappen, je werkruimte en je vaste ritme? Dan ben je waarschijnlijk verder vertrokken dan je zelf nog toegeeft.

Dat hoeft helemaal niet erg te zijn. Emigreren kan een prachtige stap zijn. Semigreren kan zelfs een verstandige tussenfase zijn. Maar dan moet je wel begrijpen welke gevolgen die tussenfase kan hebben.

Een jaar huren geeft je de ruimte om rustig te ontdekken hoe het leven echt is. Je kunt ervaren of je je thuis voelt in een regio. Je kunt zien hoe de winters zijn. Je kunt merken of je aansluiting vindt bij de lokale bevolking. Je kunt uitzoeken hoe de zorg werkt, hoe de bureaucratie voelt en of je na een paar maanden nog steeds zo blij wordt van het uitzicht waar je in de zomer verliefd op werd.

Maar gebruik die periode ook om je administratie serieus te bekijken. Hoeveel maanden ben je werkelijk weg? Waar ben je verzekerd? Waar betaal je belasting? Welke regels gelden er in het land waar je verblijft? En wat gebeurt er als je verblijf tijdelijk bedoeld was, maar langzaam permanent wordt?

De semigrant moet vooral voorzichtig zijn

De halftijd-emigrant, of semigrant, leeft in een aantrekkelijk tussengebied. Je wilt de vrijheid van het buitenland en de zekerheid van Nederland. Je wilt de zon van Spanje, de ruimte van Hongarije, de rust van Frankrijk of de betaalbaarheid van Griekenland, maar je wilt ook niet meteen al je zekerheden in Nederland loslaten.

Dat begrijp ik heel goed. Rustig wennen aan een ander land is vaak veel verstandiger dan in één keer alles verkopen en vertrekken. Maar juist in die tussenfase moet je goed opletten. Niet omdat er achter elke boom een ambtenaar staat te wachten, maar omdat je eigen administratie na verloop van tijd een verhaal gaat vertellen.

Ben je volgens je eigen gevoel maar een paar weken per jaar in het buitenland, maar declareer je door het jaar heen steeds opnieuw medische kosten uit datzelfde land? Dan kan dat vragen oproepen. Hetzelfde geldt voor je bankafschriften, je verblijfspatroon, je huisarts, je auto, je belastingaangifte en je sociale leven. Eén losse rekening uit Frankrijk, Spanje of Hongarije zegt meestal niet zo veel. Een reeks facturen, afspraken en betalingen verspreid over het hele jaar zegt al veel meer.

Daarom is voorzichtigheid geen overbodige luxe. Wie veel in het buitenland verblijft, doet er verstandig aan om niet alleen naar de letter van de regels te kijken, maar ook naar het beeld dat zijn eigen gedrag oproept. Als je in Nederland ingeschreven staat, maar in de praktijk vooral in het buitenland leeft, kan dat vroeg of laat vragen oproepen. En op het moment dat die vragen komen, moet je kunnen uitleggen wat je situatie werkelijk is.

Mijn advies blijft daarom: ga eerst huren, neem de tijd en onderzoek hoe het leven in een ander land echt bevalt. Maar gebruik die proefperiode ook om goed uit te zoeken waar je administratief staat. Hoeveel maanden ben je weg? Waar ben je verzekerd? Waar betaal je belasting? Wat gebeurt er als je ziek wordt? En wat betekent het als je na een jaar merkt dat je eigenlijk nauwelijks nog in Nederland woont?

Emigreren hoeft niet altijd met een grote verhuiswagen en een definitief afscheid te beginnen. Het kan ook langzaam groeien. Eerst drie maanden. Dan zes maanden. Dan bijna het hele jaar. Maar zodra je leven zich vooral in het buitenland afspeelt, wordt het tijd om je administratie daarmee in overeenstemming te brengen.

Half emigreren kan prima. Semigreren misschien ook. Maar doe het niet achteloos. Want als je ergens maandenlang woont, leeft en gebruikmaakt van voorzieningen, wordt het op een gegeven moment lastig om vol te houden dat je er alleen maar af en toe op vakantie bent.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

The post De halftijd-emigrant: niet weg uit Nederland, maar ook niet meer echt thuis appeared first on Grenzenloos.

De meeste mensen die emigreren, hebben nagedacht over de eerste jaren in het buitenland. Veel minder mensen hebben nagedacht over de laatste. Toch is het heel verstandig om dit voor vertrek wel te doen. In dit artikel leg ik je uit waarom.

Wie op zijn vijftigste vertrekt, denkt zelden aan wat er op zijn zevenenzestigste gebeurt. Maar het leven in het buitenland houdt niet op bij de fase waarin alles nieuw en opwindend is. Op een gegeven moment word je ook daar ouder, en dat brengt andere vragen met zich mee dan de vragen waarmee je ooit vertrok. Een aantal zaken kun je nog bijsturen als je er vroeg genoeg bij bent. Andere niet meer.

AOW: elk jaar in het buitenland telt mee

De AOW bouw je op door in Nederland te wonen of te werken, en wel voor de periode tussen je vijftiende en je AOW-leeftijd. Momenteel is dat 67 jaar. Voor elk jaar dat je verzekerd bent, bouw je twee procent van de volledige AOW op. Wie veertig jaar in Nederland heeft gewoond, krijgt honderd procent. Maar wie tien jaar in het buitenland heeft gewoond zonder vrijwillige verzekering, krijgt twintig procent minder.

Dit is een van de meest onderschatte financiële gevolgen van emigratie. De SVB (Sociale Verzekeringsbank) keert de AOW ook uit aan mensen die in het buitenland wonen, maar de korting is definitief. Je kunt het niet achteraf herstellen.

Gelukkig bestaat er een oplossing: vrijwillige AOW-verzekering via de SVB. Hiermee blijf je premie betalen en bouw je gewoon door, ook vanuit het buitenland. De premie is echter niet laag, en bovendien kun je je alleen aanmelden in de eerste tien jaar nadat je Nederland hebt verlaten. Wie langer wacht, is die mogelijkheid voorgoed kwijt.

Aanvullend pensioen: wat gebeurt er met je werkgeverspensioen?

Naast de AOW hebben veel Nederlanders een aanvullend pensioen opgebouwd via hun werkgever. Dit pensioen staat bij een pensioenfonds of verzekeraar en wordt uitbetaald zodra je de pensioenleeftijd bereikt, ongeacht waar je woont. Het maakt voor de uitbetaling dus in principe niet uit of je in Nederland of in het buitenland verblijft.

Wat echter wel uitmaakt, is waar dit pensioen belast wordt. Dat hangt af van het belastingverdrag tussen Nederland en je woonland. In sommige gevallen betaal je belasting in het land waar je woont, in andere gevallen in Nederland. Bovendien zijn de belastingtarieven en heffingskortingen per land heel verschillend. Wie dat vooraf niet uitzoekt, kan voor verrassingen komen te staan.

Een extra aandachtspunt: als je na je emigratie nog tijdelijk in loondienst werkt in het buitenland, bouw je daar mogelijk aanvullend pensioen op volgens de lokale regels. Dat kan later tot ingewikkelde situaties leiden met meerdere pensioenuitbetalers en meerdere belastingdiensten.

Zorgverzekering: een ander systeem op een kwetsbaar moment

Gezondheidszorg is voor gepensioneerden in het buitenland een van de meest praktische vraagstukken. Je kunt je Nederlandse zorgverzekering niet meenemen naar het buitenland, want die vervalt zodra je je uitschrijft uit de BRP. Daarvoor in de plaats moet je lokale zorg regelen, en dat systeem verschilt sterk per land.

Binnen de Europese Unie is er een gunstige regeling voor gepensioneerden die pensioen ontvangen vanuit Nederland. Via het CAK (Centraal Administratie Kantoor) word je aangemeld voor zorg in je woonland, die betaald wordt door Nederland. Je betaalt hiervoor een bijdrage aan het CAK. Dit klinkt overzichtelijk, maar in de praktijk levert de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg per EU-land sterk uiteenlopende ervaringen op.

Buiten de EU is de situatie doorgaans ingewikkelder. Je bent dan afhankelijk van een particuliere zorgverzekering, en die wordt naarmate je ouder wordt duurder en minder ruim in dekking. Sommige verzekeraars stellen een maximumleeftijd voor toetreding, of sluiten bepaalde aandoeningen uit. Wie op zijn veertigste emigreert naar Thailand of Zuid-Afrika en er nooit over nadenkt, kan op zijn vijfenzestigste voor een serieus probleem staan.

Belastingverdragen: in welk land betaal je belasting op je pensioen?

Nederland heeft met tientallen landen belastingverdragen gesloten om te voorkomen dat je over hetzelfde inkomen twee keer belasting betaalt. Toch is de situatie lang niet altijd eenvoudig. Voor AOW geldt vaak dat het woonland mag heffen. Maar voor aanvullende pensioenen, lijfrentes en bepaalde overheidspensioenen gelden soms andere regels.

Bovendien is er het risico van een fiscale leegte: als je woonland jouw pensioeninkomen om technische of administratieve redenen niet of laag belast, kan Nederland alsnog besluiten bronbelasting in te houden. Dat heet de bronstaatheffing, en die is in de afgelopen jaren voor sommige landen van toepassing geworden. Dit is een terrein waarop een gespecialiseerde belastingadviseur echt het verschil kan maken.

Kortom, het is niet genoeg om te weten dat er een verdrag bestaat. Je moet weten wat er in dat verdrag staat voor jouw specifieke type pensioeninkomen.

Zorg in een vreemde taal: praktisch en emotioneel

Er is een verschil tussen dagelijks leven in een ander land en ziek zijn in een ander land. Wie twintig jaar in het buitenland woont, spreekt misschien redelijk de lokale taal voor boodschappen, sociale contacten en praktische zaken. Maar wie op de spoedeisende hulp terechtkomt, of wie een specialist moet consulteren over een complexe diagnose, merkt dat taal op zo’n moment een andere lading krijgt.

Medische terminologie is voor veel emigranten de eerste echte taalbarrière. Je begrijpt de bijsluiter niet meteen, je volgt het gesprek tussen twee artsen niet volledig, je weet niet zeker of je de instructies na een ingreep goed hebt begrepen. Dat zijn geen onoverkomelijke problemen, maar het zijn wel situaties die extra energie kosten op momenten waarop je die energie eigenlijk niet hebt.

Daarbij speelt ook de emotionele kant van ouder worden in den vreemde. Veel emigranten beschrijven hoe de behoefte aan vertrouwdheid toeneemt naarmate ze ouder worden. De taal van je kindertijd, het nieuws van thuis, het contact met mensen die dezelfde culturele referenties delen. Het zijn kleine dingen die in je jongere jaren nauwelijks opvallen, maar die op latere leeftijd zwaarder kunnen wegen dan je had verwacht.

De vraag die je jezelf eerlijk moet stellen, is niet alleen of je nu fijn woont in het buitenland, maar ook of je later nog fijn wílt wonen in het buitenland, op een moment waarop je meer afhankelijk bent van anderen en de omgeving om je heen.

Kleinkinderen en de meetlat van de afstand

Er is nog een thema dat weinig mensen in hun emigratieplanning meenemen, simpelweg omdat het bij vertrek nog toekomstmuziek is: kleinkinderen. Wie op zijn vijftigste emigreert, heeft misschien kinderen van twintig, vijfentwintig. De vraag of die kinderen ooit kinderen krijgen, en waar ze dan wonen, lijkt ver weg.

Toch vertellen veel emigranten die inmiddels grootouder zijn geworden dat de komst van kleinkinderen een van de meest ingrijpende momenten was in hun buitenlandse leven. Niet ingrijpend in negatieve zin per se, maar ingrijpend in de zin dat de afstand plotseling voelbaar werd op een manier die daarvoor niet zo was. Een vlucht van drie uur is op een doordeweekse dinsdag geen probleem. Maar als je kleinzoon zijn eerste stappen zet, of als je kleindochter ziek is en jouw dochter jou nodig heeft, is diezelfde drie uur ineens een andere drie uur.

Sommige emigranten lossen dit op door vaker te reizen, of door langere periodes in Nederland door te brengen. Anderen trekken hun conclusies en keren terug. Weer anderen schikken zich in de situatie en vinden er vrede mee. Er is geen goed antwoord, maar er is wel een vraag die je jezelf van tevoren mag stellen: hoe zou ik me voelen als dit mijn werkelijkheid wordt?

Terugkeer naar Nederland: makkelijker gezegd dan gedaan

Veel emigranten houden in hun achterhoofd de optie om op latere leeftijd terug te keren naar Nederland, bijvoorbeeld als de gezondheid achteruitgaat, als het sociale netwerk in het buitenland dunner wordt, of als de kleinkinderen een sterkere aantrekkingskracht uitoefenen dan verwacht. Dat is begrijpelijk, maar het is ook een optie die makkelijker klinkt dan ze is.

Ten eerste is er de woningmarkt. Wie zijn Nederlandse huis heeft verkocht en tien of vijftien jaar heeft gewacht, betaalt bij terugkeer in veel gevallen een flink hoger bedrag voor een vergelijkbare woning. Ten tweede heeft Nederland een inkomenstoets voor bepaalde toeslagen, en een buitenlands pensioen telt daarin gewoon mee. Ten derde moet je je opnieuw inschrijven in de BRP en opnieuw een zorgverzekering afsluiten, wat in principe vlot gaat, maar wat soms haken en ogen heeft als je lang weg bent geweest.

Maar er is ook een vraag die dieper gaat dan de logistiek. Keer je eigenlijk wel terug naar hetzelfde land?

Nederland verandert, en het doet dat zonder jou. Wie vijftien jaar lang elders heeft gewoond, heeft die veranderingen van een afstand gevolgd, via nieuws en via bezoeken, maar heeft er geen deel van uitgemaakt. De wijk waar je woonde, ziet er anders uit. De vrienden die je had, hebben hun leven verder geleefd. Politiek, cultuur, humor, de kleine gewoonten van het dagelijks leven, het is allemaal een beetje verschoven terwijl jij niet keek.

Dat betekent niet dat terugkeer mislukt is voordat het begint. Maar het betekent wel dat je bij terugkeer opnieuw moet ingroeien, net zoals je dat deed toen je emigreerde. Je bent in twee richtingen een buitenstaander geworden: in het land waar je woonde, en uiteindelijk ook in het land waar je vandaan komt. Dat is geen reden om niet te vertrekken. Het is wel iets om van tevoren te weten.

Vroeg nadenken betaalt zich terug

De kern van dit alles is dat oud worden in het buitenland geen vanzelfsprekendheid is die zichzelf regelt. Het is een onderwerp waarbij je tijdig actie moet ondernemen: de vrijwillige AOW-verzekering heeft een aanmeldingstermijn, particuliere zorgverzekeringen kennen leeftijdsgrenzen, en belastingverdragen bepalen mede welk land profijt heeft van jouw pensioeninkomen.

Maar naast de regelgeving zijn er de vragen die geen loket kent en geen formulier vereisen. Hoe wil je oud worden, en in welke omgeving? Welke taal wil je horen als het moeilijk wordt? Hoe dichtbij wil je zijn als er mensen zijn die je nodig hebben, of als jij iemand nodig hebt?

Emigreren is een van de meest bewuste beslissingen die je kunt nemen. Dat rechtvaardigt ook de meest bewuste voorbereiding, niet alleen voor de eerste jaren in het buitenland, maar voor alles wat daarna nog komt.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Oud worden in het buitenland: wat je nu al moet weten appeared first on Grenzenloos.

Wie vóór de pensioengerechtigde leeftijd uit Nederland vertrekt, bouwt in die jaren in principe geen AOW meer op. Dat kan later flink schelen, want voor ieder jaar dat je niet verzekerd bent, wordt je AOW met 2 procent verlaagd. Wie bijvoorbeeld op zijn veertigste vertrekt en daarna niet meer in Nederland verzekerd is, mist 27 opbouwjaren. Dat betekent later een korting van 54 procent op de AOW. Juist daarom kijken veel emigranten naar de mogelijkheid om zich vrijwillig bij te verzekeren via de Sociale Verzekeringsbank.

Wat je in 2026 aan premie betaalt

Je kunt je vrijwillig verzekeren voor de AOW, voor de Anw of voor beide. In 2026 betaal je voor de AOW 17,9 procent van je inkomen, met een minimumpremie van € 569 en een maximumpremie van € 5693 per jaar. Voor de Anw betaal je 0,1 procent van je inkomen, met een minimumpremie van € 3 en een maximumpremie van € 31 per jaar. De maximumpremie geldt vanaf een inkomen van € 38.883. Samen kom je dus in 2026 uit op minimaal € 572 en maximaal € 5724 per jaar.  

De vraag die iedereen stelt: verdien je dat later terug?

Dat is de kern van de zaak. Op papier klinkt vrijwillig bijverzekeren aantrekkelijk, want je voorkomt dat je later AOW misloopt. Maar de premie kan behoorlijk oplopen. Zeker als je een redelijk inkomen hebt, zit je al snel aan het maximum. Daardoor is vrijwillig bijverzekeren niet automatisch financieel gunstig. Je koopt er wel zekerheid mee, maar niet per se een voordelige regeling.  

Het voorbeeld van modaal en anderhalf keer modaal

Wie in 2026 modaal verdient, zit rond € 48.000 bruto per jaar. Wie anderhalf keer modaal verdient, komt uit op ongeveer € 72.000 bruto per jaar. In beide gevallen zit je boven de grens van € 38.883 en betaal je dus dezelfde maximumpremie. Voor de AOW is dat € 5693 per jaar en voor de Anw maximaal € 31. Samen is dat € 5724 per jaar, oftewel ongeveer € 477 per maand. Het maakt in dit voorbeeld dus nauwelijks uit of je modaal verdient of anderhalf keer modaal: je zit in beide gevallen al op het hoogste premiestandje.  

Wat krijg je daar later voor terug?

In de berekeningen is uitgegaan van de aanname dat de AOW de komende jaren steeds ongeveer net zo hard stijgt als tussen 2025 en 2026, dus met grofweg 3,5 procent per jaar. Zelfs met die vrij gunstige aanname blijkt dat vrijwillig bijverzekeren bij een modaal inkomen of anderhalf keer modaal niet meteen een financieel buitenkansje is. Voor een alleenstaande duurt het in deze benadering ongeveer twaalf jaar AOW ontvangen voordat de betaalde premie is terugverdiend. Voor iemand die samenwoont of getrouwd is, loopt dat op tot ongeveer zestien jaar. Dat verschil komt doordat de AOW voor alleenstaanden hoger is dan voor samenwonenden.  

Vergeet niet: vrijwillig bijverzekeren kan meestal maar tien jaar

Daar zit een belangrijk praktisch punt. Je kunt je via de SVB in beginsel maximaal tien jaar vrijwillig verzekeren. Dat betekent dat je niet eindeloos kunt doorbetalen om later een volledig gat te dichten. In die tien jaar kun je maximaal 20 procent extra AOW-opbouw veiligstellen, omdat ieder verzekerd jaar 2 procent AOW-opbouw oplevert. Bij de maximumpremie betaal je dan over tien jaar alleen al voor de AOW in totaal € 56.930. Daar staat tegenover dat je later dus maximaal 20 procent extra AOW ontvangt.  

Waar ligt ongeveer het omslagpunt?

Het omslagpunt ligt grofweg onder de inkomensgrens waarbij je de maximumpremie gaat betalen. In de berekeningen komt naar voren dat vrijwillig bijverzekeren voor alleenstaanden financieel eerder interessant begint te worden bij inkomens tussen ongeveer € 26.000 en € 32.000 bruto per jaar. Voor samenwonenden ligt dat omslagpunt grofweg tussen € 18.000 en € 32.000 bruto per jaar, afhankelijk van hoe lang je later AOW ontvangt. Wie modaal of meer verdient, betaalt dus al snel zoveel premie dat de terugverdientijd lang wordt.  

Wat betekent dit in gewone taal?

De simpele conclusie is dat vrijwillig bijverzekeren vooral aantrekkelijker wordt naarmate je inkomen lager is. Verdien je modaal of meer, dan betaal je al snel de maximumpremie en duurt het lang voordat je dat later via de AOW hebt terugverdiend. Verdien je duidelijk minder dan modaal, dan kan het financieel logischer worden om je wel vrijwillig bij te verzekeren. Toch is ook dat niet het hele verhaal. Misschien bouw je in je nieuwe woonland ook ouderdomspensioen op. Misschien wil je vooral zekerheid. En misschien verblijf je maar een beperkt aantal jaren in het buitenland. Dan kan vrijwillig bijverzekeren toch rust geven, ook als het niet de voordeligste rekensom is.  

Belangrijke waarschuwing bij deze voorbeelden

Bij deze voorbeelden hoort wel een duidelijke kanttekening. De berekeningen gaan ervan uit dat je inkomen tien jaar lang gelijk blijft. In de praktijk gaan veel mensen in de loop van de tijd meer verdienen. Daardoor kan de premie in latere jaren hoger uitvallen dan in het eerste jaar. Zie deze voorbeelden dus vooral als een heldere indicatie en niet als een persoonlijke eindberekening. Juist daarom is het verstandig om niet alleen naar de premie van nu te kijken, maar ook naar je verwachte inkomensontwikkeling en naar het pensioen dat je mogelijk in je nieuwe woonland opbouwt.    

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Dossier AOW en vrijwillig bijverzekeren na emigratie appeared first on Grenzenloos.

Er zijn bestemmingen die jarenlang een bijna onweerstaanbare aantrekkingskracht hebben op mensen die vrijheid zoeken, geld willen beschermen of simpelweg willen leven op een plek die succes uitstraalt. Dubai is daar een goed voorbeeld van. Jarenlang gold die stad voor veel vermogende mensen als een plek waar je niet alleen comfortabel kon wonen, maar ook fiscaal gunstig uit was.

Terwijl het decor van glimmende torens, luxe woonwijken en internationale allure het verhaal nog aantrekkelijker maakte. Juist daardoor trokken Dubai en de Verenigde Arabische Emiraten veel buitenlandse ondernemers, beleggers en vermogende gezinnen aan, ook uit Nederland.  

Ik begrijp dat ergens ook wel. Wie in Nederland goed heeft geboerd, een bedrijf heeft verkocht of het gevoel heeft dat hij hier steeds meer betaalt en steeds minder vrijheid ervaart, gaat vanzelf kijken naar landen waar het fiscaal vriendelijker voelt en waar succes nog zonder gêne zichtbaar mag zijn. Daar is op zichzelf niets mis mee. Iedereen mag wonen waar hij wil en iedereen mag zijn eigen afweging maken. Toch heb ik bij dit soort bestemmingen altijd enige reserve gevoeld, niet omdat ik anderen hun keuze niet gun, maar omdat emigreren in mijn ogen iets is dat je voor de lange termijn doet en niet voor het plaatje van dit moment.

De werkelijkheid kan sneller veranderen dan je lief is

Juist daarom vind ik de recente ontwikkelingen rond Dubai zo veelzeggend. Reuters meldde deze week dat Iraanse raketten en drones ook de Verenigde Arabische Emiraten hebben geraakt en dat daardoor juist het beeld van Dubai als vanzelfsprekende veilige haven onder druk is komen te staan. Vermogensadviseurs en beleggers spreken inmiddels openlijk over onrust, terwijl sommige rijke families er zelfs over nadenken om geld en bezittingen juist weer dichter bij huis onder te brengen, omdat veiligheid op dat moment zwaarder gaat wegen dan belastingvoordeel.  

En precies daar begint voor mij de kern van het verhaal. Een emigratiebesluit dat vooral gebouwd is op de voordelen van vandaag, kan ineens heel anders aanvoelen zodra de omstandigheden veranderen. Dan blijkt opeens dat een lage belastingdruk niet hetzelfde is als stabiliteit, dat een luxe vastgoedmarkt niet automatisch een veilige belegging is en dat een internationaal imago soms sneller scheurt dan men jaren daarvoor voor mogelijk hield. Reuters schreef de afgelopen dagen ook dat de spanningen in de regio het financiële vertrouwen hebben geraakt, dat de markten in de Emiraten onder druk kwamen te staan en dat de vastgoedsector van de VAE ineens een echte stresstest doormaakt.  

Kijk verder dan belastingvoordeel en prestige

Dat is voor mij ook de reden waarom ik mensen altijd aanraad om bij emigratie veel verder te kijken dan fiscale voordelen of prestige. Natuurlijk mag belasting een rol spelen, net zoals het klimaat, de huizenmarkt en de kosten van levensonderhoud een rol mogen spelen. Het zou vreemd zijn om te doen alsof die dingen er niet toe doen. Maar ze mogen nooit de hele basis vormen van zo’n groot besluit. Emigreren raakt niet alleen je bankrekening, maar ook je dagelijkse leven, je gevoel van veiligheid, je sociale omgeving, je toekomst en, als je kinderen hebt, ook hun leven op een manier die veel verder gaat dan een rekensom.

Voor volwassenen alleen kan een avontuur dat vooral op financieel voordeel is gebaseerd soms nog te overzien zijn. Je kunt dan meer risico nemen, sneller bijsturen en gemakkelijker weer vertrekken als de situatie verandert. Met kinderen ligt dat voor mij anders. Dan kies je niet alleen een land met een aantrekkelijk belastingregime, maar ook een omgeving waarin zij moeten opgroeien, vrienden moeten maken, naar school moeten gaan en zich emotioneel veilig moeten kunnen voelen. In zo’n afweging kijk ik persoonlijk heel anders naar een land dan wanneer ik alleen naar de cijfers op papier zou kijken.

Niet elke populaire bestemming is automatisch een goede gezinsbestemming

Dat is misschien ook de reden waarom sommige landen mij minder trekken als emigratieland, zeker voor gezinnen. Dat betekent niet dat zo’n land geen kwaliteiten heeft en het betekent al helemaal niet dat iedereen die daarheen verhuist een verkeerde keuze maakt. Zo simpel is het nooit. Er zijn altijd mensen die zich ergens echt thuis voelen, er een netwerk hebben opgebouwd of er bewust en goed voorbereid voor kiezen. Toch zie ik ook bestemmingen die vooral populair worden omdat ze iets uitstralen. Luxe, snelheid, zichtbaarheid, een bepaald soort succes. Juist bij zulke plekken vraag ik me dan af of mensen vallen voor het land zelf, of vooral voor het beeld dat eraan is opgehangen.

Dubai is voor mij zo’n bestemming waar die vraag zich snel opdringt. Want wat blijft er van de aantrekkingskracht over als de vanzelfsprekende rust wegvalt, als luchtruimen dichtgaan, als vluchten massaal worden geannuleerd, als investeerders nerveus worden en als de regio opeens niet meer aanvoelt als onaantastbaar? Reuters meldde deze week dat de spanningen in en rond de Golf hebben geleid tot grote verstoringen van het luchtverkeer en dat Dubai als internationaal knooppunt daar hard door is geraakt. Op dat moment merk je dat een emigratiekeuze niet alleen draait om hoe een land eruitziet wanneer alles meezit, maar vooral om hoe je je ertoe verhoudt wanneer het tegenzit.  

De buitenkant van emigratie is niet hetzelfde als de binnenkant

Wat mij in dit onderwerp bezighoudt, is dat de buitenkant van emigratie vaak veel mooier is dan de binnenkant. Aan de buitenkant zie je zon, ruimte, luxe woningen, internationale scholen, belastingvoordeel en een leven dat op sociale media aantrekkelijk oogt. Aan de binnenkant gaat emigratie over heel andere dingen, over de vraag of je ergens ook wilt zijn als het minder glanst, of je de samenleving werkelijk begrijpt, of je er oud zou willen worden en of je kinderen daar niet alleen goed kunnen wonen, maar zich er ook echt thuis kunnen voelen.

Daarom geloof ik nooit zo in emigreren om erbij te horen. Niet om te laten zien dat je slim bent geweest, niet om te bewijzen dat je het financieel goed hebt gedaan en ook niet om deel uit te maken van een kring waarin dezelfde bestemmingen als statussymbool rondzingen. Wie op die manier vertrekt, loopt het risico dat het besluit niet rust op een stevige persoonlijke basis, maar op iets dat afhankelijk is van mode, imago of tijdelijke fiscale aantrekkingskracht. En juist dat soort fundamenten blijken zelden zo stevig als ze aan het begin lijken.

Een goede emigratiekeuze moet ook bestand zijn tegen tegenwind

Dat is misschien wel de toets die ik zelf het belangrijkst vind. Een land moet niet alleen aantrekkelijk zijn zolang de voordelen zichtbaar zijn, maar ook overeind blijven als de omstandigheden veranderen. Dat geldt voor belastingregels, voor vastgoedprijzen, voor geopolitieke rust en voor de vraag hoe veilig en stabiel een plek werkelijk is. Reuters meldde overigens ook dat de centrale bank van de VAE benadrukt dat de financiële sector weerbaar is en de situatie aankan. Ook dat hoort bij het complete beeld, want in onrustige tijden proberen overheden vanzelfsprekend vertrouwen uit te stralen. Maar zelfs als dat vertrouwen deels terecht is, laat deze periode wel zien hoe snel de aannames onder een populaire emigratiebestemming kunnen verschuiven.  

Voor mij bevestigt dat vooral iets wat ik al langer denk. Emigreren moet je niet benaderen als een snelle financiële zet, maar als een levenskeuze die ook over tien of twintig jaar nog moet kloppen. Je moet een land niet alleen kiezen vanwege het voordeel van nu, maar ook vanwege de vraag of het bij je waarden, je gezin, je toekomstbeeld en je dagelijkse leven past. Pas dan heeft een emigratie werkelijk diepgang.

Mijn eigen kijk daarop

Ik laat iedereen graag in zijn waarde, want er zijn heel veel manieren om een goed leven op te bouwen en niet iedereen zoekt hetzelfde. Toch zijn er landen waarvan ik intuïtief voel dat ze niet snel bovenaan mijn lijst zouden staan, zeker niet als er kinderen in het spel zijn. Niet omdat ze geen comfort bieden, en ook niet omdat er niets moois te vinden is, maar omdat ik bij een gezinsleven meer zoek dan comfort, rendement en uitstraling. Ik zoek dan eerder rust, continuïteit, een samenleving met een zekere voorspelbaarheid en een plek die niet alleen mooi oogt zolang alles glimt, maar ook prettig blijft wanneer de glans er wat vanaf is.

Emigreren is te groot om te baseren op een korte termijn visie. Het is te ingrijpend om te doen omdat anderen het ook doen. En het is te belangrijk om vooral te laten bepalen door belastingvoordeel of uitstraling. Wie werkelijk wil emigreren, doet er goed aan om zichzelf af te vragen of hij dat land ook nog zou kiezen als het minder modieus, minder voordelig en minder onaantastbaar bleek dan op het moment van vertrek. Juist het antwoord op die vraag zegt vaak meer dan alle brochures, belastingtabellen en luxe plaatjes bij elkaar.

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Dubai. Emigreren doe je niet voor de buitenwereld appeared first on Grenzenloos.

Wie nadenkt over emigreren, kijkt meestal eerst naar huizenprijzen, zorg, scholen, veiligheid en belastingen op inkomen of vermogen. Dat is logisch. Toch zie ik dat er nog een onderwerp is dat vaak pas laat in beeld komt, terwijl het voor sommige gezinnen op de lange termijn wel degelijk verschil kan maken: de belasting op schenkingen aan je kinderen. Emigreren en belastingvrij schenken aan je kinderen, hoe werkt dat? Ik dook er voor je in.

Gaat dit kabinet de regels nog verder verzwaren?

Dat onderwerp is extra actueel geworden doordat in Den Haag opnieuw wordt gesproken over het beperken van fiscale voordelen bij schenkingen aan kinderen. Er ligt op dit moment geen wet waarmee de jaarlijkse vrijstelling al is afgeschaft, want de officiële regels voor 2026 staan nog gewoon op de site van de Belastingdienst. Tegelijk is er wel politieke en ambtelijke discussie ontstaan over de vraag of deze vrijstellingen soberder moeten worden of verder moeten worden afgebouwd. Volgens recente berichtgeving is het kabinet geadviseerd om in dit fiscale voordeel te snijden, terwijl een meerderheid in de Tweede Kamer juist liet weten daar weinig voor te voelen. Voorlopig geldt dus: de discussie is reëel, maar de huidige vrijstellingen bestaan nog gewoon.  

Voor veel mensen lijkt dat een detail. Maar dat is het niet altijd. Stel dat je nu al weet dat je je kind over vijf, tien of twintig jaar flink wilt helpen, bijvoorbeeld met een schenking van een ton voor de aankoop van een woning. Dan kan het verschil tussen landen groot zijn. In het ene land kost zo’n schenking mogelijk duizenden euro’s aan belasting, terwijl een ander land die overdracht tussen ouder en kind veel soepeler behandelt. Juist voor gezinnen die toch al overwegen om Nederland te verlaten, kan dat dus een factor zijn die meeweegt in de keuze voor een land.

Nederland is nog lang niet het gulste land

Laten we beginnen met de situatie in Nederland, want daar ligt voor veel lezers het vertrekpunt. In 2026 mogen ouders hun kind jaarlijks 6.908 euro belastingvrij schenken. Daarnaast bestaat er nog een eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar. De vroegere hoge vrijstelling voor de eigen woning, de bekende jubelton, bestaat niet meer. Als een ouder in 2026 zonder gebruik van een verhoogde vrijstelling 100.000 euro schenkt aan een kind, dan blijft na aftrek van de jaarlijkse vrijstelling 93.092 euro over. Daarover geldt voor schenkingen van ouder aan kind in 2026 een tarief van 10 procent, zolang je onder de eerste tariefgrens blijft. In dat voorbeeld komt de schenkbelasting dus uit op ongeveer 9.309 euro.  

Gebruik je wel de eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, en voldoet het kind aan de leeftijdsvoorwaarden, dan daalt de belastbare schenking naar 66.871 euro. De belasting komt dan uit op ongeveer 6.687 euro. Nog altijd is dat een serieus bedrag, zeker als de schenking juist bedoeld is om een kind nét dat laatste zetje te geven om een woning te kunnen kopen.  

Dat maakt Nederland, hoe je het ook wendt of keert, geen uitgesproken ruim land voor grotere schenkingen aan kinderen. En dat is precies waarom sommige emigranten ook naar dit soort regels beginnen te kijken.

Emigreren helpt niet altijd meteen

Hier zit wel een belangrijke kanttekening bij. Veel mensen denken dat Nederlandse schenkbelasting meteen verdwijnt zodra je de grens over bent. Zo simpel is het niet. De Belastingdienst zegt dat bij een schenking vanuit het buitenland nog steeds Nederlandse schenkbelasting verschuldigd kan zijn als de schenker de Nederlandse nationaliteit heeft en minder dan tien jaar geleden uit Nederland is verhuisd. Heeft de schenker niet de Nederlandse nationaliteit, dan geldt in beginsel nog een termijn van één jaar na vertrek uit Nederland. Met andere woorden: emigreren vandaag en morgen een ton aan je kind schenken, levert lang niet altijd meteen fiscaal voordeel op.  

Voor de lezer die serieus over emigratie nadenkt, is dat een punt om goed te onthouden. Dit onderwerp gaat dus niet alleen over de vraag waar je straks woont, maar ook over wanneer je vertrekt, welke nationaliteit je hebt en hoe lang je al weg bent uit Nederland.

Frankrijk laat zien dat het ook anders kan

Frankrijk is een interessant voorbeeld, juist omdat het voor veel Nederlanders een populair emigratieland is. Daar mag iedere ouder aan ieder kind 100.000 euro schenken zonder schenkbelasting, en die vrijstelling is in beginsel iedere vijftien jaar opnieuw te benutten. Een echtpaar kan dus samen 200.000 euro belastingvrij aan één kind overdragen, zolang eerdere schenkingen binnen die periode die ruimte niet al hebben opgesoupeerd. Daarnaast bestaat er onder voorwaarden nog een aparte vrijstelling voor geldschenkingen van 31.865 euro, die in bepaalde gevallen boven op andere vrijstellingen kan komen.  

Voor ons voorbeeld van een schenking van 100.000 euro aan een kind voor de aankoop van een woning is het beeld daardoor glashelder. In Frankrijk kan één ouder dat bedrag in veel gevallen volledig belastingvrij schenken. Waar je in Nederland dan al snel ruim 9.000 euro kwijt bent als alleen de gewone jaarvrijstelling geldt, kan het in Frankrijk dus op nul uitkomen.  

Wel moet je ook hier oppassen met grensoverschrijdende situaties. Frankrijk kijkt namelijk niet alleen naar de schenker, maar ook naar woonplaats en de band met Frankrijk. De Franse overheid vermeldt bijvoorbeeld dat de regels kunnen afhangen van de vraag of de ontvanger in Frankrijk woont en daar in de tien jaar vóór de schenking ten minste zes jaar heeft gewoond.  

Portugal is voor schenkingen binnen de familie opvallend soepel

Portugal wordt door Nederlandse emigranten vaak bekeken vanwege het klimaat, het tempo van leven en de relatieve rust buiten de grote steden. Maar ook fiscaal is het op dit punt interessant. De Portugese overheid vermeldt dat afstammelingen, dus kinderen en kleinkinderen, zijn vrijgesteld van zegelbelasting bij gratis vermogensoverdrachten. In Portugal geldt voor zulke gratis overdrachten normaal een heffing van 10 procent als er geen vrijstelling van toepassing is, maar voor schenkingen en overdrachten aan kinderen bestaat die vrijstelling juist wel. Ook recente overheidsdocumentatie bevestigt die vrijstelling voor gratis overdrachten aan echtgenoten, partners, afstammelingen en opgaande lijn.  

In gewoon Nederlands betekent dat voor het voorbeeld van een ton aan je kind: in Portugal kom je als ouder-kindrelatie in beginsel uit op nul belasting over die schenking. Dat is een wereld van verschil met Nederland.  

Zweden heeft helemaal geen schenkbelasting meer

Zweden is nog eenvoudiger. De Zweedse belastingdienst vermeldt dat de erf- en schenkbelasting daar al sinds december 2004 is afgeschaft. Voor een schenking van 100.000 euro van ouder aan kind geldt daar dus geen schenkbelasting.  

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat wonen of een huis kopen in Zweden goedkoop is, want dat is een heel andere discussie. Maar puur als je kijkt naar het doorgeven van vermogen aan je kinderen, is Zweden veel ruimer dan Nederland.  

Hongarije is op dit punt verrassend vriendelijk

Hongarije is voor veel Nederlanders nog niet het eerste land waar ze aan denken, terwijl ik juist geregeld zie dat het in financieel opzicht interessanter kan zijn dan men verwacht. De Hongaarse belastingdienst meldt dat schenkingen aan lineaire familieleden, waaronder ouders, kinderen en geadopteerde familieleden in de rechte lijn, zijn vrijgesteld van schenkbelasting. De algemene gift duty is er wel, maar die vrijstelling voor schenkingen in de rechte lijn maakt voor gezinnen een groot verschil.  

Ook hier geldt dus dat een schenking van 100.000 euro van ouder aan kind in beginsel zonder schenkbelasting kan verlopen. Voor gezinnen die nadenken over een leven in Midden-Europa en die op termijn vermogen aan hun kinderen willen overdragen, is dat een punt dat je niet te snel moet wegwuiven.  

Denemarken laat zien dat Europa niet één lijn kent

Denemarken is een mooi voorbeeld van het feit dat Europa op dit onderwerp allesbehalve uniform is. De Deense belastingdienst geeft aan dat je in 2026 aan een naaste verwant, waaronder kinderen, tot 80.600 Deense kronen belastingvrij mag schenken. Over het meerdere is in het algemeen 15 procent schenkbelasting verschuldigd.  

Reken je een schenking van 100.000 euro om tegen de ECB-referentiekoers van 5 maart 2026, dan kom je uit op ongeveer 747.160 Deense kronen. Trek je daar de vrijstelling van 80.600 kronen vanaf, dan blijft ongeveer 666.560 kronen belast. Vijftien procent daarover is circa 99.984 kronen, omgerekend ongeveer 13.382 euro. Dat is dus zelfs hoger dan in het Nederlandse voorbeeld met alleen de gewone jaarvrijstelling.  

Denemarken is daarmee een nuttige waarschuwing. Emigreren naar Europa betekent niet automatisch dat schenkingen aan kinderen gunstiger worden belast dan in Nederland. Het verschilt enorm per land.

Zwitserland heeft regels per kanton

Zwitserland is op dit punt ook interessant, al is het beeld daar minder eenvoudig dan in bijvoorbeeld Zweden of Portugal. Er bestaat in Zwitserland geen federale schenkbelasting; schenkingen worden daar op kantonnaal niveau belast. De officiële overheidsinformatie zegt dat de meeste kantons schenkbelasting heffen, maar ook dat echtgenoten, geregistreerde partners en afstammelingen, dus kinderen en kleinkinderen, normaal gesproken zijn vrijgesteld. Juist daardoor kan Zwitserland voor vermogende gezinnen aantrekkelijk zijn. Tegelijk moet je hier veel voorzichtiger formuleren dan bij sommige andere landen, want de precieze uitwerking hangt af van het kanton waar de schenker woont. Wie dus denkt aan een verhuizing naar Zwitserland en later een fors bedrag aan een kind wil schenken, bijvoorbeeld een ton voor de aankoop van een woning, moet niet alleen naar het land kijken, maar heel concreet naar het betreffende kanton.  

Wat moet je hier als toekomstige emigrant nu mee?

Voor mij is de kern vrij eenvoudig. Als je al weet dat je je kinderen later serieus financieel wilt helpen, dan hoort dit onderwerp thuis in je voorbereiding op emigratie. Niet als enige reden om een land te kiezen, want een verhuizing naar het buitenland maak je natuurlijk niet alleen op basis van schenkbelasting. Maar ook weer niet als een detail dat je kunt negeren.

Voor sommige gezinnen kan dit op termijn om tienduizenden euro’s gaan. Niet alleen als het om één kind gaat, maar al helemaal als je meerdere kinderen hebt en later misschien allemaal wilt helpen met een woning, bedrijf of andere grote stap. In dat geval kan het land waar je uiteindelijk gaat wonen, en het moment waarop je vertrekt, wel degelijk gevolgen hebben voor hoeveel van jouw geld uiteindelijk ook echt bij je kinderen terechtkomt.  

Daarbij moet je wel oppassen voor een te simpele rekensom. Je hebt te maken met overgangsregels, woonplaatsficties, nationale uitzonderingen en soms ook regionale verschillen of aanvullende voorwaarden. Wat op papier een fiscaal paradijs lijkt, kan in de praktijk ingewikkelder uitpakken zodra jij in het ene land woont en je kind in het andere.  

Mijn conclusie

Wie over emigreren nadenkt, kijkt meestal naar het leven van nu. Ik zou zeggen: kijk ook eens naar het leven van later. Wil je je kinderen ooit ruim kunnen helpen, bijvoorbeeld met een ton voor een woning, dan is het verstandig om niet alleen naar inkomstenbelasting of huizenprijzen te kijken, maar ook naar de regels voor schenkingen.

Nederland is op dit punt bepaald niet het meest royale land. Frankrijk, Portugal, Zweden en Hongarije laten zien dat het binnen Europa veel soepeler kan. Denemarken laat juist zien dat het ook minder gunstig kan uitpakken dan je misschien denkt. En daar zit precies de les. Emigreren gaat niet alleen over zon, ruimte of lagere lasten vandaag, maar soms ook over de vraag hoeveel vrijheid je later nog hebt om iets voor je kinderen te doen.  

Dit artikel is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van onder meer de Succesvol emigreren-boekenreeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

Gebruikte bronnen voor dit artikel: Belastingdienst, Telegraaf, impots.gouv.fr, service-public.fr, ePortugal.gov.pt, Skatteverket, NAV Hungary, skat.dk, Europese Centrale Bank.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

Grenzenloos werkt samen met diverse partners, waaronder Norsk.nl

Veel meer informatie over emigreren vind je uiteraard in mijn handboeken ‘Succesvol emigreren naar…‘.

The post Emigreren en belastingvrij schenken aan je kinderen appeared first on Grenzenloos.

Als je nadenkt over emigreren, zie je jezelf misschien al zitten in de zon in Spanje, tussen de meren in Zweden of in een knus nostalgisch dorp in Hongarije. Maar voordat je daar bent, ontdek je dat bijna elke stap geld kost. Veel Nederlanders onderschatten dat. Niet bewust, maar omdat emigreren een proces is dat je pas echt begrijpt wanneer je eraan begint. Aan de hand van de genoemde voorbeeldlanden verdiepen we ons in de verborgen kosten van emigreren.

Reizen voordat je vertrekt

Het begint vaak onschuldig. Je plant een oriëntatiereis. Je denkt dat één keer op en neer wel genoeg is. Tot je merkt dat je meerdere keren moet reizen om huizen te bekijken, scholen te bezoeken en praktische zaken te regelen. Een retourticket Amsterdam–Alicante dat je niet maanden van tevoren boekt, maar gewoon een paar weken van tevoren, kost buiten het hoogseizoen al snel ergens tussen de tweehonderd en vierhonderd euro per persoon bij maatschappijen als Transavia of KLM. Drie oriëntatiereizen zijn dan meteen zeshonderd tot twaalfhonderd euro per persoon. Alleen aan vliegtickets. Auto­huur en bagage nog niet meegerekend.

Met de auto reizen lijkt goedkoper, maar dat valt tegen. Een rit van Småland in Zweden naar Nederland is ruim elfhonderd kilometer. Met een auto die ongeveer 6,7 liter per honderd kilometer verbruikt, betaal je rond de honderdvijfentwintig euro aan brandstof per rit. Tel daar de Öresundbrug en de Grote Beltbrug bij op, samen ongeveer zeventig euro per enkele reis, en je zit voor een retourrit al snel tussen de driehonderdvijftig en vijfhonderd euro. Kies je voor de veerboot, dan ligt dat bedrag ongeveer even hoog. Wie dit twee of drie keer moet doen, voelt het direct in de portemonnee.

Richting Hongarije is het vergelijkbaar. Nederland–Boedapest is ongeveer dertienhonderdvijftig kilometer. Met dezelfde auto kom je op zo’n honderdvijfenvijftig euro aan brandstof per rit. Oostenrijk en Hongarije werken met vignetten, samen ongeveer dertig euro per enkele reis. Een retourrit kost daardoor rond de driehonderdzeventig euro. Veel emigranten maken deze rit niet één keer, maar twee of drie keer voordat de verhuiswagen überhaupt is geboekt.

Documenten, vertalingen en bureaucratie

En dan begint het papierwerk. In bijna elk land heb je vertalingen nodig. Officiële documenten moeten vaak beëdigd vertaald of gelegaliseerd worden. Een geboorteakte of trouwakte laten vertalen kost meestal vijftig tot tachtig euro per document. Laat je er meerdere overzetten, dan loopt dit snel in de honderden euro’s. In sommige landen betaal je ook voor afspraken bij instanties, voor registraties, voor nieuwe identiteitskaarten of voor het aanvragen van verblijfsvergunningen. Het voelt alsof elk loket een prijskaartje heeft.

Scholen en diploma’s

Wie met kinderen verhuist, krijgt extra kosten. Veel scholen in Zuid-Europa rekenen inschrijfgelden. Internationale scholen in Hongarije of Scandinavië werken soms met registratiekosten of intakekosten. Je hebt documenten nodig, medische papieren, vaccinatiebewijzen en soms betaal je voor toelatingstesten. Ook je diploma’s moeten soms worden gewaardeerd of erkend, zeker als je in een gereguleerd beroep wilt werken. Ook dit kost tijd én geld.

De kosten van verhuizen

De grootste klap komt vaak bij het verhuizen zelf. Een internationale verhuizing kost veel meer dan mensen denken. Bedrijven rekenen per kubieke meter, per container of per vrachtwagen. Daar komen verzekeringen bij, tijdelijke opslag en de kosten van de weken tussen vertrek en aankomst. Veel mensen zitten in die periode in een Airbnb, pension of hotel. En wie huisdieren heeft, ziet de kosten opnieuw stijgen. Een dierenpaspoort, inentingen en soms zelfs quarantaine kunnen samen honderden euro’s bedragen.

Inrichten van je nieuwe huis

Eenmaal aangekomen begint het nieuwe leven meestal met een leeg huis. Je moet opnieuw opbouwen. Een basic inrichting van twee slaapkamers en een woonkamer kost bij een winkel als IKEA al snel meer dan mensen verwachten. Twee bedden met matrassen komen samen op ongeveer zevenhonderdzesendertig euro. Twee eenvoudige kledingkasten kosten rond de honderdzestig euro samen. Een bank, salontafel en een eettafel met vier stoelen brengen je nog eens ruim vierhonderd euro verder. Alleen deze basismeubels zitten al rond de duizenddriehonderd euro, en dan mis je nog lampen, keukenspullen, gordijnen, witgoed en alle kleine dingen die je pas merkt wanneer je ze nodig hebt. Met een paar extra aankopen ben je voor een simpele start zomaar vijftienhonderd euro kwijt.

De eerste weken in je nieuwe land

En dan begint het echte dagelijks leven. Je koopt simkaarten omdat je oude abonnement niet werkt. Nieuwe abonnementen kosten niet veel, maar je hebt ze allemaal tegelijk nodig. Je eerste boodschappen zijn duurder dan normaal, omdat je opnieuw alles moet kopen. Van kruiden tot schoonmaakmiddelen. Veel emigranten merken dat ze in de eerste weken honderd tot honderdvijftig euro extra kwijt zijn aan zaken die ze vergeten waren. Daarbij komt dat je vaak nog dubbele lasten hebt: huur of hypotheek in Nederland terwijl je in het buitenland al betaalt. Een paar maanden dubbele kosten zijn geen uitzondering.

Ook transport in het nieuwe land kost geld. Je hebt een auto nodig, of een fiets, of je moet afhankelijk zijn van taxi’s of huurauto’s omdat het openbaar vervoer anders werkt dan je gewend was. In Scandinavische landen, Portugal en Spanje merk je dat tweedehandsauto’s doorgaans duurder zijn dan in Nederland. Dat bedrag moet je ergens vandaan halen, vaak nog voordat je werk hebt gevonden.

Onverwachte kosten

Tot slot zijn er de kosten waar niemand je ooit op voorbereidt. Een onverwachte reis terug naar Nederland omdat er iets in de familie gebeurt. Het opsturen van documenten die je toch nog nodig blijkt te hebben. Kleine fouten bij de belasting die moeten worden opgelost. Extra ondersteuning voor kinderen op school. Zaken waar je pas achteraf aan denkt, maar die altijd geld kosten.

Een eerlijk beeld van wat emigreren kost

Als je al deze voorbeelden naast elkaar legt, zie je hoe snel de kosten oplopen. Drie oriëntatiereizen naar Alicante, twee autoritten naar Hongarije, een verhuizing, een reeks vertalingen, schoolinschrijvingen, simkaarten, boodschappen, nieuwe meubels en dubbele lasten. Alles bij elkaar zitten veel emigranten vóór vertrek al tussen de drie- en zesduizend euro aan kosten. En vaak meer.

Emigreren is prachtig en verrijkt je leven. Maar wie zich goed voorbereidt, voorkomt stress, teleurstelling en onverwachte financiële druk. Een eerlijk beeld van wat reizen, bureaucratie, inrichting en bijkomende kosten tegenwoordig echt betekenen, geeft rust. En helpt je om met vertrouwen de grens over te stappen.

Tot slot: verdere verdieping

Wil je je verder verdiepen in een specifiek land, dan vind je in mijn reeks Succesvol emigreren naar Spanje, Portugal, Hongarije, Zweden, Noorwegen, Frankrijk en Denemarken uitgebreide, praktische uitleg over kosten, regels, wonen, werken en de dagelijkse realiteit in elk land. Met deze boeken help ik je om niet alleen te dromen over emigreren, maar vooral om het goed voor te bereiden.

Dit dossier is geschreven door Eric Jan van Dorp, auteur van de Succesvol emigreren reeks en oprichter van Grenzenloos.nl.

☕ Vind je deze en alle andere informatie op onze site waardevol? Steun Eric Jan en zijn team met een kleine donatie en help Grenzenloos gratis en onafhankelijk te houden. Zie: Samen houden we het gratis!

The post De verborgen kosten van emigreren appeared first on Grenzenloos.